Το μεγαλύτερο τμήμα του μεταπολιτευτικού πολιτικού μας συστήματος έχει χρεοκοπήσει ταυτόχρονα με το ελληνικό κράτος. Η διαπλοκή-διαφθορά και το μαύρο πολιτικό χρήμα έχουν διαβρώσει τα πάντα. Η κάθαρση, πρέπει να έχει δύο σταθερές. Πρώτα-πρώτα να μην υπάρξει καμιά συγκάλυψη πολιτικών -και κυρίως όσων στελεχών είναι ακόμη ενεργά- και φυσικά, να μη μετατραπεί σε «ανθρωποφαγία»...
Είναι καιρός το πολιτικό μας σύστημα να σταματήσει να λειτουργεί ως «συντεχνία» με κύριο στόχο του την αυτοπροστασία των μελών του. Γι' αυτό μέχρι τώρα το μεγαλύτερο «δώρο» των πολιτικών προς τους συναδέλφους τους είναι αυτό της «παραγραφής». Έτσι αρκετοί υπουργού -κατά καιρούς- αντί για «υπηρέτες» των πολιτών «γίνονται» (με όχημα τη διαφθορά-διαπλοκή) «υπηρέτες» αλλότριων συμφερόντων...
Γίνονται, δηλαδή επίορκοι και «προδότες» της λαϊκής ψήφου και της εμπιστοσύνης των πολιτών. Κι όταν κάποιοι απ' αυτούς πιαστούν «με τη γίδα στην πλάτη» αντιδρούν χωρίς ίχνος συγγνώμης και φυσικά, χωρίς τη λέξη «μετανιώνω» στα χείλη τους -κάτι που και για τους ίδιους θα είχε αξία «λυτρωτική»-αλλά αντιθέτως με κυνισμό, προκλητικότητα, θράσος προσπαθούν να βαφτίσουν το «κρέας... ψάρι»!
Αφού, λοιπόν, οι υπουργοί που βάζουν το «δάχτυλο στο μέλι» αντιδρούν με τον παραπάνω τρόπο, όταν «πιαστούν στη φάκα», γιατί οι πρώην πρωθυπουργοί αρνούνται τη «λύτρωση» που προσφέρει η συγγνώμη και η ταπείνωση»; Γιατί αρκούνται στην οργή, τη θλίψη και δεν κάνουν το λυτρωτικό βήμα της «αυτοκριτικής» για κάποιες άστοχες επιλογές τους; Με τη στάση τους αυτή οι πρώην πρωθυπουργοί απαξιώνουν το όποιο έργο τους. Σε ότι αφορά τον κ. Κώστα Σημίτη (που απ' ότι φαίνεται δεν μπόρεσε να «ξεριζώσει» τη διαφθορά-διαπλοκή από τους στενούς του συνεργάτες) η στάση του αυτή βλάπτει την υστεροφημία του. Κι αυτό προκαλεί απορία και απογοήτευση μιας και ουδείς -ως τώρα- έχει αμφισβητήσει την προσωπική του εντιμότητα.
Η κοινή γνώμη, όμως, έχει την εύλογη απαίτηση να τιμωρηθούν όσοι πολιτικοί «πλούτισαν εις βάρος του λαού». Έτσι, όσο το πολιτικό μας προσωπικό λειτουργεί ως «σκληρή συντεχνία» τότε το πολιτικό μας σύστημα κινείται σε επικίνδυνες ατραπούς και διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις γενικευμένης αποσταθεροποίησης.
Και σαν να μην είναι αρκετά τα παραπάνω η διαχειριστική και μεταρρυθμιστική ανεπάρκεια της κυβέρνησης προκαλεί στους πολίτες μεγάλη ανησυχία λόγω των δεσμεύσεων που έχει η χώρα έναντι της «τρόικας» των δανειστών. Έτσι, πληθαίνουν οι φωνές όσων πιστεύουν ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος το φθινόπωρο η χώρα να βρεθεί σε «απόλυτο αδιέξοδο» με θεαματική αύξηση της ανεργίας, λόγω της κατάρρευσης μικρών, μεσαίων αλλά και μεγάλων επιχειρήσεων.
Κι όλα τα παραπάνω ως αποτελέσματα της απουσίας πειστικού «οράματος» με άξονα την υγιή ανάπτυξη.
Στη συνείδηση των περισσότερων πολιτών τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η Ν.Δ. είναι κόμματα απαξιωμένα. Οι πολίτες αδυνατούν να πιστέψουν ότι τα κόμματα αυτά που σ' όλη τη μεταπολίτευση έχουν λειτουργήσει με άξονες: το πολιτικό κόστος, το μαύρο πολιτικό χρήμα, το ρουσφέτι, τη μετριοκρατία, τη διαπλοκή-διαφθορά, τη συνενοχή με το μεγαλύτερο τμήμα των μέσων ενημέρωσης, την ανοχή στην ανομία, τον κομματισμό και την αναξιοκρατία στο δημόσιο βίο, ένα λάθος μοντέλο ανάπτυξης κ.α. είναι σήμερα σε θέση να παράξουν κάτι «νέο» και αξιόλογο.
Στη φύση αλλά και στη ζωή όλα τα «κενά» καλύπτονται. Το ερώτημα είναι τι θα γεννηθεί μέσα από την κατάρρευση των θεσμών των ηθικών αξιών, των οικονομικών δεδομένων αλλά και του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος.
Ως επίλογο του σημερινού μας σημειώματος αξίζει να χρησιμοποιήσουμε κάποιες φράσεις από τη συνέντευξη του καθηγητή νομικής στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και διευθυντή του τμήματος Διεθνών Σχέσεων του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Σπουδών του Birkbeck κ. Κώστα Δουζίνα. Λέει, λοιπόν, στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» στις 30/5/2010 ο κ. Κ. Δουζίνας: «... Σήμερα οι ομάδες που έχουν βγει έξω από το κοινωνικό και πολιτικό παιχνίδι και δεν τους αντιπροσωπεύει κανείς, θα μπορούσαν να κάνουν κάτι ανάλογο, να εκφράσουν το «καθολικό» αυτής της κοινωνίας. Με αυτή την έννοια ο Δεκέμβρης 2008 είναι το πιο πολιτικό γεγονός στην ευρωπαϊκή ιστορία εδώ και 30 χρόνια. [...] Το μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι δεν χαράσσονται κόκκινες γραμμές. Οι μίνιμουμ κοινωνικές υποχρεώσεις, οι οποίες προκύπτουν από το κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολίτευσης, καταργούνται και ο κοινωνικός δεσμός εξασθενεί. [...] Οι κυβερνώντες στην Ελλάδα ερχόντουσαν πάντοτε να κυβερνήσουν στο όνομα της ηθικής επανίδρυσης του κράτους. Πάντοτε όμως διαφθείρονταν. Υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα στον πολιτικό λόγο, στην πολιτική πράξη και την ηθική».
Καλό είναι λοιπόν, να σταθούμε στην «ουσία» των πραγμάτων. Ιδιαίτερα σήμερα που μεγάλα τμήματα του πληθυσμού βγαίνουν από το «κάδρο» της προστασίας του κράτους πρόνοιας και δικαίου και ωθούνται σε ένα κοινωνικό περιθώριο...
Γι' αυτή τη νέα «ανθρωπογεωγραφία» στην εποχή της πολύπλευρης κρίσης ο προβληματισμός, οι ιδέες και το «όραμα» της πολιτικής μας ελίτ κινούνται στη σφαίρα της απόλυτης ανυπαρξίας. Έτσι, οι «βολεμένοι» του χθες γίνονται οι αποκλεισμένοι του σήμερα. Και τότε -όπως επισημαίνει ο κ. Κ. Δουζίνας: «πέρα από πρόβλημα της πολιτικής, γίνεται και πρόβλημα του πως ο κάθε άνθρωπος αντιλαμβάνεται τη ζωή του. Λέμε ότι πρέπει να αλλάξουμε συνήθειες, να πληρώνουμε φόρους, να λειτουργούμε ηθικά δηλαδή, αλλά το παράδειγμα που έχουμε από τους πολιτικούς είναι αντίθετο... Υπάρχει περίπτωση να διαρραγεί η σχέση με τον κοινωνικό δεσμό. Και τότε εκδηλώνονται μορφές βίας απρόβλεπτης και άγριας».
Λοιπόν, κύριοι της πολιτικής μας ελίτ, τότε τι γίνεται; Είμαστε βέβαιοι ότι δεν σας απασχολούν τα παραπάνω «υποθετικά» ερωτήματα. Για άλλη μια φορά βρίσκεστε «πίσω» από την κοινωνική πραγματικότητα. Στο δικό σας... «μικρόκοσμο». Δυστυχώς!
Τετάρτη 9 Ιουνίου 2010
Τρίτη 1 Ιουνίου 2010
Είναι η Aλήθεια μία;
Πριν ξεκινήσεις να διαβάζεις αυτά που έχω συγκεντρώσει σε σχέση με το θέμα που θα μας απασχολήσει θα ήθελα να σου ζητήσω μία χάρη. Όπου βλέπεις λέξεις-ουσιαστικά και κυρίως Θεός, θρησκεία καθώς και ονόματα ανθρώπων κλείσε τα αυτιά σου στις σκέψεις που αυτόματα ξεπηδούν στο μυαλό σου. Αν θέλεις πραγματικά να κατανοήσεις αυτό που θέλω να σου πω δεν μπορείς να το κάνεις βασισμένος στην εμπειρία σου και στις εξωτερικές γνώσεις που έχεις για αυτές τις λέξεις. Αν βασισθείς σε αυτά δεν θα μπορέσεις να διαβάσεις πέρα από τις γραμμές. Αν όμως αφεθείς ελεύθερος δηλαδή κενός από έννοιες, ιδεολογίες και σκέψεις ίσως καταφέρω να σου μιλήσω σε κάποιο άλλο κομμάτι του εαυτού σου το οποίο και θα κατανοήσει αυτά που έχω να σου πω. Γιατί για να μάθει κάποιος το οτιδήποτε πρέπει να μην γνωρίζει. Πως θα μάθεις όταν ήδη ξέρεις;
Από την ιστοσελίδα του Γ. Στεφανάκη "δανείστηκα" την παρακάτω δήλωση του Κρισναμούρτι η οποία γράφτηκε στις 21/10/80 και στην οποία αργότερα ο ίδιος πρόσθεσε λίγες ακόμη προτάσεις:
"Η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς μονοπάτια. O άνθρωπος δεν μπορούν να την φτάσουν μέσω δογμάτων, ιερέων ή τελετουργιών, ούτε μέσω φιλοσοφικών γνώσεων ή ψυχολογικών τεχνικών. Πρέπει να την βρει μέσω της κατανόησης των περιεχομένων του μυαλού του, μέσω παρατήρησης και όχι μέσω διανοητικής ανάλυσης ή ενδοσκοπικής ανατομίας. Ο άνθρωπος έχει χτίσει εικόνες ως ένα φράκτη ασφαλείας - θρησκευτικό, πολιτικό, προσωπικό. Αυτές εκδηλώνονται σαν σύμβολα, ιδέες, πιστεύω. Το φορτίο αυτών των εικόνων κυριαρχεί στη σκέψη, στις σχέσεις και στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου. Αυτές οι εικόνες είναι τα αίτια των προβλημάτων μας και χωρίζουν άνθρωπο από άνθρωπο. Η αντίληψη που έχει για την ζωή μορφοποιείται από τις έννοιες που έχει ήδη εγκαθιδρύσει στο μυαλό του. Το περιεχόμενο της συνείδησης του είναι όλη του η ύπαρξη. Αυτό το περιεχόμενο είναι κοινό σε όλη την ανθρωπότητα. Η ατομικότητα είναι το όνομα, η μορφή και ο επιφανειακός πολιτισμός/κουλτούρα που αποκτά από την παράδοση και το περιβάλλον. Η μοναδικότητα του ανθρώπου δεν έγκειται στο επιφανειακό αλλά στην απόλυτη ελευθερία από το περιεχόμενο της συνείδησης του, το οποίο είναι κοινό για όλη την ανθρωπότητα. Επομένως δεν είναι ένα άτομο. Η ελευθερία δεν είναι μία αντίδραση· η ελευθερία δεν είναι επιλογή. Είναι ισχυρισμός του ανθρώπου ότι επειδή έχει επιλογή είναι ελεύθερος. Ελευθερία είναι σκέτη παρατήρηση χωρίς κατεύθυνση, χωρίς φόβο τιμωρίας και ανταμοιβής. Η ελευθερία είναι χωρίς κίνητρο· η ελευθερία δεν είναι στο τέλος της εξέλιξης του ανθρώπου αλλά βρίσκεται στο πρώτο βήμα της ύπαρξης του. Με παρατήρηση ξεκινά κάποιος να ανακαλύπτει την έλλειψη ελευθερίας. Η ελευθερία βρίσκεται στην χωρίς επιλογή επίγνωση της καθημερινής μας ύπαρξης και δραστηριότητας. Η σκέψη είναι χρόνος. Η σκέψη γεννιέται από την γνώση και την εμπειρία οι οποίες είναι αδιαχώριστες από τον χρόνο και το παρελθόν. Ο χρόνος είναι ο ψυχολογικός εχθρός του ανθρώπου. Η δράση μας βασίζεται στη γνώση και συνεπώς στον χρόνο, άρα ο άνθρωπος είναι πάντα ένας σκλάβος του χρόνου. Η σκέψη είναι πάντοτε περιορισμένη και επομένως ζούμε σε συνεχή σύγκρουση και πάλη. Δεν υπάρχει ψυχολογική εξέλιξη. Όταν ένας άνθρωπος αποκτήσει επίγνωση της κίνησης των σκέψεων του θα δει το διαχωρισμό ανάμεσα στον σκεπτόμενο και στη σκέψη, στον παρατηρητή και στο παρατηρούμενο, αυτού που έχει την εμπειρία και αυτό του οποίου αποκτάμε την εμπειρία. Θα ανακαλύψει ότι αυτός ο διαχωρισμός είναι μια ψευδαίσθηση. Τότε υπάρχει μόνο σκέτη παρατήρηση. Τότε μόνο υπάρχει σκέτη παρατήρηση η οποία είναι ενόραση χωρίς την σκιά του παρελθόντος ή του χρόνου. Αυτή η άχρονη ενόραση επιφέρει μια βαθιά ριζική μεταμόρφωση του μυαλού.
Η ολική άρνηση είναι η ουσία του θετικού. Όταν υπάρχει άρνηση όλων αυτών των πραγμάτων που η σκέψη επέφερε ψυχολογικά, τότε μόνο υπάρχει αγάπη, η οποία είναι συμπόνοια και νοημοσύνη".
Σε μια "πονηρή" ερώτηση που έγινε στον Δαλάι Λάμα για το ποια είναι η καλύτερη θρησκεία, και ήταν πονηρή γιατί ο ερωτών περίμενε να ακούσει ο βουδισμός ή κάτι άλλο σχετικό, η απάντηση που δόθηκε ήταν η εξής:
"Η καλύτερη θρησκεία είναι αυτή που σε φέρνει πιο κοντά στο Θεό. Είναι αυτή που σε κάνει έναν καλύτερο άνθρωπο."
Μετά από την αρχική έκπληξη ο ερωτών ζήτησε να μάθει τι είναι αυτό που κάνει κάποιον καλύτερο άνθρωπο.
"Οτιδήποτε σε κάνει πιο φιλεύσπλαχνο, πιο ευαίσθητο, πιο απροκατάληπτο, πιο στοργικό, πιο φιλάνθρωπο, πιο υπεύθυνο, πιο ηθικό."
Και προχωρώντας τις σκέψεις του παραπέρα πρόσθεσε:
"Πρόσεχε τις Σκέψεις σου γιατί γίνονται Λέξεις·
Πρόσεχε τις Λέξεις σου γιατί γίνονται Πράξεις·
Πρόσεχε τις Πράξεις σου γιατί γίνονται Συνήθειες·
Πρόσεχε τις Συνήθειες σου γιατί γίνονται Χαρακτήρας·
Πρόσεχε τον Χαρακτήρα σου γιατί γίνεται Πεπρωμένο
και το Πεπρωμένο σου θα είναι η Ζωή σου.
Δεν υπάρχει θρησκεία ανώτερη από την Αλήθεια."
Όποιος έχει μελετήσει θρησκείες δεν μπορεί να του διέφυγε ότι παρά το γεγονός ότι όλες δίνουν διάφορα ονόματα στους θεούς τους, οι περισσότερες παραδέχονται την ύπαρξη ενός μόνο θεού, ακόμα και αυτές που από λάθος πληροφόρηση συνήθως, ονομάζουμε πολυθεϊστικές. Οι μωαμεθανοί λένε: "Ένας είναι ο Θεός", οι Ινδιάνοι έχουν το Μεγάλο Πνεύμα (Great Spirit), οι ινδουιστές το Πνεύμα του Φωτός (Purusha) που "είναι πέρα από το Δημιουργό αυτής της δημιουργίας" (Mundaka Upanishad II,1) και παρά τα εκατοντάδες ονόματα θεών που έχουν τα ιερά βιβλία τους η Rig Veda ξεκινά με τον παρακάτω στίχο:
"Τον αποκαλούν Ίντρα, Μίτρα, Βαρούνα, Άγκνι / και είναι ο ευγενής φτερωτός Γκαρούτμαν.
Σ' αυτό που είναι Ένα, οι σοφοί δίνουν πολλούς τίτλους, /τον αποκαλούν Άγκνι, Γιάμα, Ματαρισβάν"....
Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν το Δία σαν πατέρα των Θεών και ανώτερο τους. Από την διδασκαλία του Επίκητου το παρακάτω απόσπασμα που διασώθηκε στα "Αποσπάσματα" του μαθητή του Αρριανού που γράφτηκε με την βοήθεια και άλλων μαθητών του (απόσπασμα 4):
"Από τα πράγματα που υπάρχουν, ο Θεός μας έδωσε υπό τον έλεγχο μας μερικά ενώ τα άλλα όχι. Υπό τον έλεγχο μας έβαλε το καλύτερο και σπουδαιότερο, αυτό με το οποίο Αυτός ο ίδιος ευδαιμονεί, την χρήση των εξωτερικών εντυπώσεων (χρήσιν φαντασιών, στο πρωτότυπο). Γιατί όταν αυτό γίνεται σωστά, είναι ελευθερία, γαλήνη, χαρά, ευστάθεια· είναι επίσης δίκαιο και νόμος, σωφροσύνη και πάσα αρετή. Αλλά όλα τα άλλα πράγματα δεν μας τα έθεσε υπό τον έλεγχο μας. Γι' αυτό και εμείς πρέπει να γίνουμε ένα με τον Θεό (συμψήφους χρή τω θεώ) και χωρίζοντας τα πράγματα με αυτόν τον τρόπο, τα δε δικά μας με κάθε τρόπο να κατέχουμε (αντιποιείσθαι), τα μεν άλλα να τα αφήνουμε στο Σύμπαν και με χαρά να του παραχωρούμε ότι χρειάζεται είτε αυτά είναι τα παιδιά μας, είτε η πατρίδα, είτε το σώμα μας είτε οτιδήποτε άλλο."
Με αυτό τον τρόπο ο Θεός είναι το άγνωστο που ανακαλύπτεται συνεχώς (η λέξη ανακαλύπτω αποδίδεται αρκετές φορές στα αρχαία ελληνικά με τη λέξη συνιδείν) και δεν μπορεί ποτέ να γίνει γνωστός διανοητικά. Γι' αυτό ίσως ο Βούδας δεν απάντησε στην ερώτηση αν υπάρχει θεός, γι' αυτό ίσως οι Ταοϊστές του δώσανε το όνομα Τάο που δεν σημαίνει τίποτα, γι' αυτό οι Εβραίοι γράψανε το όνομα του αλλά χωρίς τα φωνήεντα (Γιάχβε) για να μην μπορείς να προφέρεις το όνομα του.
Ο Ουίλιαμ Μπλέηκ έχει γράψει ένα μικρό βιβλιαράκι (1788) με τίτλο "Όλες οι θρησκείες είναι μία". Το φιλοτέχνησε και με σχέδια του και μπορείτε να το βρείτε εδώ.
Σας μεταφέρω την μετάφραση του:
"Η φωνή κάποιου που φωνάζει στη ζούγκλα.
To επιχείρημα:
Επειδή η πραγματική μέθοδος της γνώσης είναι το πείραμα, η ικανότητα να ξέρεις πρέπει να είναι η ικανότητα να λαμβάνεις πείρα. Αυτή την ικανότητα διαπραγματεύομαι.
1η αρχή:
Ότι η Ποιητική Ιδιοφυΐα είναι ο αληθινός Άνθρωπος και το σώμα ή η εξωτερική μορφή του ανθρώπου προέρχεται από την Ποιητική Ιδιοφυΐα. Ομοίως ότι η μορφή όλων των πραγμάτων προέρχονται από την δική τους Ιδιοφυΐα η οποία από τους Αρχαίους ονομαζόταν Άγγελος και Πνεύμα και Δαίμονας.
2η αρχή:
Όπως όλοι οι άνθρωποι είναι όμοιοι στην εξωτερική μορφή (και με την ίδια άπειρη ποικιλία) έτσι όλοι είναι όμοιοι στην Ποιητική Ιδιοφυΐα.
3η αρχή:
Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να σκεφτεί, να μιλήσει ή να γράψει από καρδιάς αλλά πρέπει να έχει σκοπό την αλήθεια. Έτσι όλες οι σέκτες της Φιλοσοφίας προέρχονται από την Ποιητική Ιδιοφυΐα προσαρμοσμένη στις αδυναμίες του κάθε ατόμου.
4η αρχή:
Όπως κανένας ο οποίος ταξιδεύει σε χώρες γνωστές του δεν βρίσκει το άγνωστο, έτσι και από γνώση που έχει ήδη αποκτήσει ο Άνθρωπος δεν μπορεί να αποκτήσει περισσότερη. Επομένως μια παγκόσμια Ποιητική Ιδιοφυΐα υπάρχει.
5η αρχή:
Οι θρησκείες όλων των Εθνών προήλθαν από την διαφορετική αντίληψη της Ποιητικής Ιδιοφυΐας του κάθε έθνους, η οποία σε κάθε έθνος καλείται το Πνεύμα της Προφητείας.
6η αρχή:
Η Εβραϊκή και Χριστιανική Διαθήκη έχουν μια αυθεντική καταγωγή από την Ποιητική Ιδιοφυΐα. Αυτό είναι αναγκαίο από την περιορισμένη φύση των σωματικών αισθήσεων.
7η αρχή:
Όπως όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι (αν και άπειρα ποικίλοι) έτσι και οι θρησκείες σαν όμοιες έχουν μία πηγή. Ο αληθινός Άνθρωπος είναι η πηγή· αυτός ο Άνθρωπος που είναι η Ποιητική Ιδιοφυΐα."
Συγκρίνετε τώρα και την παρακάτω ρήση του Α. Αϊνστάιν μαζί με αυτήν του Κρισναμούρτι στο βίντεο που ακολουθεί:
"Ένα ανθρώπινο ον είναι μέρος του όλου, που το ονομάζουμε σύμπαν, ένα μέρος περιορισμένο στο χρόνο και τον χώρο. Έχει εμπειρία του εαυτού του, των σκέψεων του και των συναισθημάτων του σαν κάτι διαφορετικό από το υπόλοιπο... ένα είδος οπτικής πλάνης της συνείδησης του. Αυτή η πλάνη είναι ένα είδος φυλακής για εμάς, η οποία μας περιορίζει στις προσωπικές μας επιθυμίες και σε στοργή για τα λιγοστά κοντινά μας πρόσωπα. Το έργο μας πρέπει να είναι να ελευθερώσουμε τους εαυτούς μας από αυτή την φυλακή, διευρύνοντας τον κύκλο της συμπόνιας μας ώστε να αγκαλιάσει όλα τα ζωντανά όντα και όλη τη φύση στην ομορφιά της"
Άρα αγαπητέ αναγνώστη , έτσι όπως βλέπω το ερώτημα που εγώ έθεσα στην αρχή, δηλαδή αν η Αλήθεια είναι μία, καταλήγω στο εξής συμπέρασμα:
η Αλήθεια δεν είναι μία· η Αλήθεια είναι Ένα.
Από την ιστοσελίδα του Γ. Στεφανάκη "δανείστηκα" την παρακάτω δήλωση του Κρισναμούρτι η οποία γράφτηκε στις 21/10/80 και στην οποία αργότερα ο ίδιος πρόσθεσε λίγες ακόμη προτάσεις:
"Η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς μονοπάτια. O άνθρωπος δεν μπορούν να την φτάσουν μέσω δογμάτων, ιερέων ή τελετουργιών, ούτε μέσω φιλοσοφικών γνώσεων ή ψυχολογικών τεχνικών. Πρέπει να την βρει μέσω της κατανόησης των περιεχομένων του μυαλού του, μέσω παρατήρησης και όχι μέσω διανοητικής ανάλυσης ή ενδοσκοπικής ανατομίας. Ο άνθρωπος έχει χτίσει εικόνες ως ένα φράκτη ασφαλείας - θρησκευτικό, πολιτικό, προσωπικό. Αυτές εκδηλώνονται σαν σύμβολα, ιδέες, πιστεύω. Το φορτίο αυτών των εικόνων κυριαρχεί στη σκέψη, στις σχέσεις και στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου. Αυτές οι εικόνες είναι τα αίτια των προβλημάτων μας και χωρίζουν άνθρωπο από άνθρωπο. Η αντίληψη που έχει για την ζωή μορφοποιείται από τις έννοιες που έχει ήδη εγκαθιδρύσει στο μυαλό του. Το περιεχόμενο της συνείδησης του είναι όλη του η ύπαρξη. Αυτό το περιεχόμενο είναι κοινό σε όλη την ανθρωπότητα. Η ατομικότητα είναι το όνομα, η μορφή και ο επιφανειακός πολιτισμός/κουλτούρα που αποκτά από την παράδοση και το περιβάλλον. Η μοναδικότητα του ανθρώπου δεν έγκειται στο επιφανειακό αλλά στην απόλυτη ελευθερία από το περιεχόμενο της συνείδησης του, το οποίο είναι κοινό για όλη την ανθρωπότητα. Επομένως δεν είναι ένα άτομο. Η ελευθερία δεν είναι μία αντίδραση· η ελευθερία δεν είναι επιλογή. Είναι ισχυρισμός του ανθρώπου ότι επειδή έχει επιλογή είναι ελεύθερος. Ελευθερία είναι σκέτη παρατήρηση χωρίς κατεύθυνση, χωρίς φόβο τιμωρίας και ανταμοιβής. Η ελευθερία είναι χωρίς κίνητρο· η ελευθερία δεν είναι στο τέλος της εξέλιξης του ανθρώπου αλλά βρίσκεται στο πρώτο βήμα της ύπαρξης του. Με παρατήρηση ξεκινά κάποιος να ανακαλύπτει την έλλειψη ελευθερίας. Η ελευθερία βρίσκεται στην χωρίς επιλογή επίγνωση της καθημερινής μας ύπαρξης και δραστηριότητας. Η σκέψη είναι χρόνος. Η σκέψη γεννιέται από την γνώση και την εμπειρία οι οποίες είναι αδιαχώριστες από τον χρόνο και το παρελθόν. Ο χρόνος είναι ο ψυχολογικός εχθρός του ανθρώπου. Η δράση μας βασίζεται στη γνώση και συνεπώς στον χρόνο, άρα ο άνθρωπος είναι πάντα ένας σκλάβος του χρόνου. Η σκέψη είναι πάντοτε περιορισμένη και επομένως ζούμε σε συνεχή σύγκρουση και πάλη. Δεν υπάρχει ψυχολογική εξέλιξη. Όταν ένας άνθρωπος αποκτήσει επίγνωση της κίνησης των σκέψεων του θα δει το διαχωρισμό ανάμεσα στον σκεπτόμενο και στη σκέψη, στον παρατηρητή και στο παρατηρούμενο, αυτού που έχει την εμπειρία και αυτό του οποίου αποκτάμε την εμπειρία. Θα ανακαλύψει ότι αυτός ο διαχωρισμός είναι μια ψευδαίσθηση. Τότε υπάρχει μόνο σκέτη παρατήρηση. Τότε μόνο υπάρχει σκέτη παρατήρηση η οποία είναι ενόραση χωρίς την σκιά του παρελθόντος ή του χρόνου. Αυτή η άχρονη ενόραση επιφέρει μια βαθιά ριζική μεταμόρφωση του μυαλού.
Η ολική άρνηση είναι η ουσία του θετικού. Όταν υπάρχει άρνηση όλων αυτών των πραγμάτων που η σκέψη επέφερε ψυχολογικά, τότε μόνο υπάρχει αγάπη, η οποία είναι συμπόνοια και νοημοσύνη".
Σε μια "πονηρή" ερώτηση που έγινε στον Δαλάι Λάμα για το ποια είναι η καλύτερη θρησκεία, και ήταν πονηρή γιατί ο ερωτών περίμενε να ακούσει ο βουδισμός ή κάτι άλλο σχετικό, η απάντηση που δόθηκε ήταν η εξής:
"Η καλύτερη θρησκεία είναι αυτή που σε φέρνει πιο κοντά στο Θεό. Είναι αυτή που σε κάνει έναν καλύτερο άνθρωπο."
Μετά από την αρχική έκπληξη ο ερωτών ζήτησε να μάθει τι είναι αυτό που κάνει κάποιον καλύτερο άνθρωπο.
"Οτιδήποτε σε κάνει πιο φιλεύσπλαχνο, πιο ευαίσθητο, πιο απροκατάληπτο, πιο στοργικό, πιο φιλάνθρωπο, πιο υπεύθυνο, πιο ηθικό."
Και προχωρώντας τις σκέψεις του παραπέρα πρόσθεσε:
"Πρόσεχε τις Σκέψεις σου γιατί γίνονται Λέξεις·
Πρόσεχε τις Λέξεις σου γιατί γίνονται Πράξεις·
Πρόσεχε τις Πράξεις σου γιατί γίνονται Συνήθειες·
Πρόσεχε τις Συνήθειες σου γιατί γίνονται Χαρακτήρας·
Πρόσεχε τον Χαρακτήρα σου γιατί γίνεται Πεπρωμένο
και το Πεπρωμένο σου θα είναι η Ζωή σου.
Δεν υπάρχει θρησκεία ανώτερη από την Αλήθεια."
Όποιος έχει μελετήσει θρησκείες δεν μπορεί να του διέφυγε ότι παρά το γεγονός ότι όλες δίνουν διάφορα ονόματα στους θεούς τους, οι περισσότερες παραδέχονται την ύπαρξη ενός μόνο θεού, ακόμα και αυτές που από λάθος πληροφόρηση συνήθως, ονομάζουμε πολυθεϊστικές. Οι μωαμεθανοί λένε: "Ένας είναι ο Θεός", οι Ινδιάνοι έχουν το Μεγάλο Πνεύμα (Great Spirit), οι ινδουιστές το Πνεύμα του Φωτός (Purusha) που "είναι πέρα από το Δημιουργό αυτής της δημιουργίας" (Mundaka Upanishad II,1) και παρά τα εκατοντάδες ονόματα θεών που έχουν τα ιερά βιβλία τους η Rig Veda ξεκινά με τον παρακάτω στίχο:
"Τον αποκαλούν Ίντρα, Μίτρα, Βαρούνα, Άγκνι / και είναι ο ευγενής φτερωτός Γκαρούτμαν.
Σ' αυτό που είναι Ένα, οι σοφοί δίνουν πολλούς τίτλους, /τον αποκαλούν Άγκνι, Γιάμα, Ματαρισβάν"....
Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν το Δία σαν πατέρα των Θεών και ανώτερο τους. Από την διδασκαλία του Επίκητου το παρακάτω απόσπασμα που διασώθηκε στα "Αποσπάσματα" του μαθητή του Αρριανού που γράφτηκε με την βοήθεια και άλλων μαθητών του (απόσπασμα 4):
"Από τα πράγματα που υπάρχουν, ο Θεός μας έδωσε υπό τον έλεγχο μας μερικά ενώ τα άλλα όχι. Υπό τον έλεγχο μας έβαλε το καλύτερο και σπουδαιότερο, αυτό με το οποίο Αυτός ο ίδιος ευδαιμονεί, την χρήση των εξωτερικών εντυπώσεων (χρήσιν φαντασιών, στο πρωτότυπο). Γιατί όταν αυτό γίνεται σωστά, είναι ελευθερία, γαλήνη, χαρά, ευστάθεια· είναι επίσης δίκαιο και νόμος, σωφροσύνη και πάσα αρετή. Αλλά όλα τα άλλα πράγματα δεν μας τα έθεσε υπό τον έλεγχο μας. Γι' αυτό και εμείς πρέπει να γίνουμε ένα με τον Θεό (συμψήφους χρή τω θεώ) και χωρίζοντας τα πράγματα με αυτόν τον τρόπο, τα δε δικά μας με κάθε τρόπο να κατέχουμε (αντιποιείσθαι), τα μεν άλλα να τα αφήνουμε στο Σύμπαν και με χαρά να του παραχωρούμε ότι χρειάζεται είτε αυτά είναι τα παιδιά μας, είτε η πατρίδα, είτε το σώμα μας είτε οτιδήποτε άλλο."
Με αυτό τον τρόπο ο Θεός είναι το άγνωστο που ανακαλύπτεται συνεχώς (η λέξη ανακαλύπτω αποδίδεται αρκετές φορές στα αρχαία ελληνικά με τη λέξη συνιδείν) και δεν μπορεί ποτέ να γίνει γνωστός διανοητικά. Γι' αυτό ίσως ο Βούδας δεν απάντησε στην ερώτηση αν υπάρχει θεός, γι' αυτό ίσως οι Ταοϊστές του δώσανε το όνομα Τάο που δεν σημαίνει τίποτα, γι' αυτό οι Εβραίοι γράψανε το όνομα του αλλά χωρίς τα φωνήεντα (Γιάχβε) για να μην μπορείς να προφέρεις το όνομα του.
Ο Ουίλιαμ Μπλέηκ έχει γράψει ένα μικρό βιβλιαράκι (1788) με τίτλο "Όλες οι θρησκείες είναι μία". Το φιλοτέχνησε και με σχέδια του και μπορείτε να το βρείτε εδώ.
Σας μεταφέρω την μετάφραση του:
"Η φωνή κάποιου που φωνάζει στη ζούγκλα.
To επιχείρημα:
Επειδή η πραγματική μέθοδος της γνώσης είναι το πείραμα, η ικανότητα να ξέρεις πρέπει να είναι η ικανότητα να λαμβάνεις πείρα. Αυτή την ικανότητα διαπραγματεύομαι.
1η αρχή:
Ότι η Ποιητική Ιδιοφυΐα είναι ο αληθινός Άνθρωπος και το σώμα ή η εξωτερική μορφή του ανθρώπου προέρχεται από την Ποιητική Ιδιοφυΐα. Ομοίως ότι η μορφή όλων των πραγμάτων προέρχονται από την δική τους Ιδιοφυΐα η οποία από τους Αρχαίους ονομαζόταν Άγγελος και Πνεύμα και Δαίμονας.
2η αρχή:
Όπως όλοι οι άνθρωποι είναι όμοιοι στην εξωτερική μορφή (και με την ίδια άπειρη ποικιλία) έτσι όλοι είναι όμοιοι στην Ποιητική Ιδιοφυΐα.
3η αρχή:
Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να σκεφτεί, να μιλήσει ή να γράψει από καρδιάς αλλά πρέπει να έχει σκοπό την αλήθεια. Έτσι όλες οι σέκτες της Φιλοσοφίας προέρχονται από την Ποιητική Ιδιοφυΐα προσαρμοσμένη στις αδυναμίες του κάθε ατόμου.
4η αρχή:
Όπως κανένας ο οποίος ταξιδεύει σε χώρες γνωστές του δεν βρίσκει το άγνωστο, έτσι και από γνώση που έχει ήδη αποκτήσει ο Άνθρωπος δεν μπορεί να αποκτήσει περισσότερη. Επομένως μια παγκόσμια Ποιητική Ιδιοφυΐα υπάρχει.
5η αρχή:
Οι θρησκείες όλων των Εθνών προήλθαν από την διαφορετική αντίληψη της Ποιητικής Ιδιοφυΐας του κάθε έθνους, η οποία σε κάθε έθνος καλείται το Πνεύμα της Προφητείας.
6η αρχή:
Η Εβραϊκή και Χριστιανική Διαθήκη έχουν μια αυθεντική καταγωγή από την Ποιητική Ιδιοφυΐα. Αυτό είναι αναγκαίο από την περιορισμένη φύση των σωματικών αισθήσεων.
7η αρχή:
Όπως όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι (αν και άπειρα ποικίλοι) έτσι και οι θρησκείες σαν όμοιες έχουν μία πηγή. Ο αληθινός Άνθρωπος είναι η πηγή· αυτός ο Άνθρωπος που είναι η Ποιητική Ιδιοφυΐα."
Συγκρίνετε τώρα και την παρακάτω ρήση του Α. Αϊνστάιν μαζί με αυτήν του Κρισναμούρτι στο βίντεο που ακολουθεί:
"Ένα ανθρώπινο ον είναι μέρος του όλου, που το ονομάζουμε σύμπαν, ένα μέρος περιορισμένο στο χρόνο και τον χώρο. Έχει εμπειρία του εαυτού του, των σκέψεων του και των συναισθημάτων του σαν κάτι διαφορετικό από το υπόλοιπο... ένα είδος οπτικής πλάνης της συνείδησης του. Αυτή η πλάνη είναι ένα είδος φυλακής για εμάς, η οποία μας περιορίζει στις προσωπικές μας επιθυμίες και σε στοργή για τα λιγοστά κοντινά μας πρόσωπα. Το έργο μας πρέπει να είναι να ελευθερώσουμε τους εαυτούς μας από αυτή την φυλακή, διευρύνοντας τον κύκλο της συμπόνιας μας ώστε να αγκαλιάσει όλα τα ζωντανά όντα και όλη τη φύση στην ομορφιά της"
Άρα αγαπητέ αναγνώστη , έτσι όπως βλέπω το ερώτημα που εγώ έθεσα στην αρχή, δηλαδή αν η Αλήθεια είναι μία, καταλήγω στο εξής συμπέρασμα:
η Αλήθεια δεν είναι μία· η Αλήθεια είναι Ένα.
Ξεκαθάρισαν όλα στο μυαλό μου.
Τρέχει ο τέταρτος χρόνος που βρέθηκα εκτός .
Εκτός του συστήματος (της καριέρας σαν στέλεχος και της μισθωτής εργασίας)που έθρεψε εμένα και την οικογένεια μου για πάνω από 25 χρόνια.
Ξεκαθάρισαν φιλίες, σχέσεις, ελπίδες, προσδοκίες, όνειρα την περίοδο που ακολούθησε.
Καθάρισε όμως και η ζωή μου όλη από υποκρισίες, σχέσεις άρρωστες με αφεντικά, αγχώδη χρονοδιαγράμματα, κυνήγι στόχων και οικονομικών αποτελεσμάτων προς όφελος τρίτων.
Δεν είχε καθαρίσει όμως το μυαλό μου.
Ξεκίνησα να κτίζω τις δικές μου δουλειές και την πάλη με το θηρίο της κρατικής γραφειοκρατίας, αλλά με μυαλό θολό. Εψαχνα πολλά, σκεφτόμουνα περισσότερα, είχα αρχίσει να πιστεύω ότι "έτσι είναι " η ζωή όποιου επιχειρεί. Με κράτησε παραγωγικό όχι το καθαρό μυαλό αλλά η επιμονή μου να γυρίσω σελίδα. Με επιμονή έκλεινα όλες τις πόρτες επανόδου στην προηγούμενη κατάσταση και παραμέριζα "πετραδάκι,πετραδάκι" τα εμπόδια στην νέα μου πορεία.
Μετά ήλθε η κρίση στην οικονομία της χώρας. Αδυναμία δανεισμού και επανατροφοδότισης του φαύλου κύκλου ενός μοντέλου που έφτιαξαν για δεκαετίες ανίκανοι, διεφθαρμένοι και αναποτελεσματικοί πολιτικοί.
Όλα δυσκόλεψαν απότομα. Όλα ,ακόμα και αυτά που τα είχα φτάσει σχεδόν στο παραπέντε.
Στην αρχή θόλωσα ακόμα περισσότερο. Μετά πέρασα σε ένα είδος ομαδικής κατάθλιψης , όπως άλλωστε και οι περισσότεροι Έλληνες.
Αντέδρασα με πολύ διάβασμα, μια ιδιότυπη επιστροφή στις γνωσιακές μου ρίζες, αλλά και ρουφώντας γνώση από κάθε άρθρο που γράφηκε αυτό το διάστημα ,από 4-5 επιλεγμένους και ιδιαίτερης πνευματικής καλλιέργειας ανθρώπους. Ένα εντατικό σεμινάριο γνώσης συνδυασμένο με ένα λουτρό επιλεκτικής ενημέρωσης υψηλής ποιότητας.
Αυτό ήταν.Το μυαλό μου καθάρισε. Όλα έγιναν ποιο απλά. Κατάλαβα καλύτερα περιβάλλον, δυνατότητες και το τι θέλω πια εγώ να κάνω από σήμερα και στο εξής. Επαγγελματικά και σε προσωπικό επίπεδο.
Η κρίση για μένα έχει εντέλει θετική επίδραση. Ελπίζω να συνεχίσω.
Εκτός του συστήματος (της καριέρας σαν στέλεχος και της μισθωτής εργασίας)που έθρεψε εμένα και την οικογένεια μου για πάνω από 25 χρόνια.
Ξεκαθάρισαν φιλίες, σχέσεις, ελπίδες, προσδοκίες, όνειρα την περίοδο που ακολούθησε.
Καθάρισε όμως και η ζωή μου όλη από υποκρισίες, σχέσεις άρρωστες με αφεντικά, αγχώδη χρονοδιαγράμματα, κυνήγι στόχων και οικονομικών αποτελεσμάτων προς όφελος τρίτων.
Δεν είχε καθαρίσει όμως το μυαλό μου.
Ξεκίνησα να κτίζω τις δικές μου δουλειές και την πάλη με το θηρίο της κρατικής γραφειοκρατίας, αλλά με μυαλό θολό. Εψαχνα πολλά, σκεφτόμουνα περισσότερα, είχα αρχίσει να πιστεύω ότι "έτσι είναι " η ζωή όποιου επιχειρεί. Με κράτησε παραγωγικό όχι το καθαρό μυαλό αλλά η επιμονή μου να γυρίσω σελίδα. Με επιμονή έκλεινα όλες τις πόρτες επανόδου στην προηγούμενη κατάσταση και παραμέριζα "πετραδάκι,πετραδάκι" τα εμπόδια στην νέα μου πορεία.
Μετά ήλθε η κρίση στην οικονομία της χώρας. Αδυναμία δανεισμού και επανατροφοδότισης του φαύλου κύκλου ενός μοντέλου που έφτιαξαν για δεκαετίες ανίκανοι, διεφθαρμένοι και αναποτελεσματικοί πολιτικοί.
Όλα δυσκόλεψαν απότομα. Όλα ,ακόμα και αυτά που τα είχα φτάσει σχεδόν στο παραπέντε.
Στην αρχή θόλωσα ακόμα περισσότερο. Μετά πέρασα σε ένα είδος ομαδικής κατάθλιψης , όπως άλλωστε και οι περισσότεροι Έλληνες.
Αντέδρασα με πολύ διάβασμα, μια ιδιότυπη επιστροφή στις γνωσιακές μου ρίζες, αλλά και ρουφώντας γνώση από κάθε άρθρο που γράφηκε αυτό το διάστημα ,από 4-5 επιλεγμένους και ιδιαίτερης πνευματικής καλλιέργειας ανθρώπους. Ένα εντατικό σεμινάριο γνώσης συνδυασμένο με ένα λουτρό επιλεκτικής ενημέρωσης υψηλής ποιότητας.
Αυτό ήταν.Το μυαλό μου καθάρισε. Όλα έγιναν ποιο απλά. Κατάλαβα καλύτερα περιβάλλον, δυνατότητες και το τι θέλω πια εγώ να κάνω από σήμερα και στο εξής. Επαγγελματικά και σε προσωπικό επίπεδο.
Η κρίση για μένα έχει εντέλει θετική επίδραση. Ελπίζω να συνεχίσω.
Είναι οι χαμηλοί μισθοί μια λύση;
31 |5 |2010 08:17
Ανταγωνιστικότητα: Είναι οι χαμηλοί μισθοί μια λύση;
Του Νίκου Κοτζιά
Τους τελευταίους μήνες ακούγεται η άποψη ότι η μείωση των μισθών και συνολικότερα του κοινωνικού κόστους της εργασίας (όπως είναι οι δαπάνες για περίθαλψη και συντάξεις) θα μας επαναφέρει στο βέλος της ανάπτυξης. Μάλιστα, ορισμένοι εμφανίζουν τη μείωση αυτή ως μονόδρομο. Δηλαδή, ως μια σιδερένια αναγκαιότητα προκειμένου να γίνει και πάλι η χώρα ανταγωνιστική. Η άποψη αυτή είναι ανιστόρητη και εκτός της σημερινής παγκόσμιας πραγματικότητας.
Δέκα στρατηγικές ανάπτυξης
Στις συνθήκες της σημερινής παγκοσμιοποίησης υπάρχουν πολλαπλές στρατηγικές που έχουν ακολουθηθεί από τα πιο διαφορετικά εθνικά κράτη. Στη διεθνή βιβλιογραφία αυτές οι στρατηγικές χωρίζονται στις εξής δέκα:
Η πρώτη στρατηγική είναι εκείνη της "ανοικτής περιφερειοποίησης". Της συμβολής, δηλαδή, στη διαμόρφωση μιας μεγάλης αγοράς, όπως είναι η Ε.Ε., η οποία θα δώσει πλεονεκτήματα σε όσους συμμετέχουν σ' αυτή, έναντι του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Η πολιτική αυτή λόγω της άνισης ανάπτυξης εντός της Ε.Ε. δεν αποτελεί από μόνη της λύση. Για να μη γίνει προβληματική για την Ελλάδα, χρειάζονται επιπρόσθετα μέτρα, ιδιαίτερα στοιχεία από τη δέκατη στρατηγική.
Μια δεύτερη στρατηγική είναι εκείνη που εφάρμοσε σειρά χωρών της Ανατολικής Ασίας. Πρόκειται για την επανάκαμψη της πολιτικής του άμεσου ή έστω έμμεσου προστατευτισμού. Αυτή τη στρατηγική ακολουθούν, επίσης, οι ισχυροί της Ε.Ε. έναντι του παγκόσμιου ανταγωνισμού (από την ΚΑΠ μέχρι τις επιδοτήσεις στην Airbus), αλλά εξ ορισμού δεν μπορεί να εφαρμόσει μια μικρή χώρα όπως είναι η Ελλάδα έναντι των ισχυρών της Ε.Ε.
Η τρίτη στρατηγική είναι εκείνη που συνδυάζει τον προστατευτισμό με εργαλεία νομισματικής πολιτικής. Η τελευταία, όμως, δεν υπάρχει, πλέον, στα χέρια της Ελλάδας, καθότι μέλος της Ευρωζώνης. Στη δε Ευρωζώνη, το βάρος της Ελλάδας είναι μικρό, όσο και τα οικονομικά μεγέθη της. Σε αντίθεση με τα μεγάλα προβλήματά της.
Μια τέταρτη στρατηγική είναι εκείνη που εφαρμόστηκε παλαιότερα από σοσιαλιστικές κυβερνήσεις και ονομάστηκε ως το μοντέλο των Αλπεων ή αλλιώς του Ρήνου. Αυτή θεμελιώνεται σε μια ανάπτυξη που στηρίζεται στην κοινωνική συνεννόηση και συναίνεση. Οι σημερινές συνθήκες στην Ελλάδα είναι δύσκολες ως προς αυτή την κατεύθυνση. Μάλιστα η συμπεριφορά του οικονομικού επιτελείου και ακόμα περισσότερο οι επιλογές του κάνουν σχεδόν αδύνατη την προώθηση της ανάπτυξης μέσα από τη συναίνεση. Πολύ φοβάμαι, λοιπόν, ότι η κυβέρνηση έχει αποσυνδέσει το έργο της από έναν τέτοιο τύπο κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.
Μια πέμπτη επιλογή είναι η στήριξη της ανάπτυξης σε έναν ισχυρό δημόσιο τομέα με ευρείες δυνατότητες και χωρητικότητες. Η σημερινή ποιότητα και διάταξη του ελληνικού Δημοσίου δεν επαρκεί για ένα τέτοιο καθήκον. Ενώ, επιπλέον, ελληνική κυβέρνηση και "τρόικα" τον αποδομούν.
Η έκτη στρατηγική ακολουθήθηκε παλαιότερα από το Η.Β. (και εν μέρει ακολουθείται). Την έχουν επιλέξει και οι ΗΠΑ, οι οποίες διαθέτουν τα αντίστοιχα προαπαιτούμενα. Είναι η στρατηγική της ηγεμονίας και της ισχύος. Τα μεγέθη και οι δυνατότητες του ελληνικού κράτους αποκλείουν εξ ορισμού μια τέτοια επιλογή.
Η επιλογή που προωθεί η κυβέρνηση και της έχουν υποδείξει η Ε.Ε. και το ΔΝΤ προσεγγίζει στη λογική της έβδομης στρατηγικής. Εκείνης που στηρίζεται στην πολιτική μιας "προς τα κάτω κινητικότητας". Εφαρμόζεται από κράτη που επιδιώκουν να συμμετάσχουν στις διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης με τη μέθοδο της αρνητικής προσαρμογής, όπως είναι η μείωση των μισθών, η αναδόμηση του νομικού καθεστώτος επενδύσεων και φορολόγησης, η ενίσχυση των συστημάτων επιδότησης για το κεφάλαιο. Συχνά αυτή η στρατηγική προβάλλεται από υπερεθνικούς παίκτες ως ο μπαμπούλας στο όνομα του οποίου απαιτείται από μερίδα των κυρίαρχων ελίτ να αλλάξει το νομικό-εργασιακό καθεστώς της χώρας.
Η όγδοη στρατηγική παρατηρείται, κατά κανόνα, σε μικρά ή σχετικά αδύνατα -αλλά ανερχόμενα- εθνικά κράτη, τα οποία επιδιώκουν με ειδικά μέτρα να αποκτήσουν ειδικά πλεονεκτήματα. Τέτοια μέτρα είναι οι ελεύθερες ζώνες εμπορίου και επενδύσεων, οι ζώνες χωρίς φορολόγηση. Σε αυτά τα κράτη ανήκουν και εκείνα που δίνουν τη δυνατότητα πολλαπλής δημιουργίας εξωπαράκτιων εταιρειών. Η Ελλάδα, όντας μια από τις 30 πιο πλούσιες χώρες του κόσμου και μέλος της Ε.Ε., δεν μπορεί να στηριχτεί σε αυτή τη στρατηγική. Οχι, τουλάχιστον, σε μεγάλη έκταση.
Η ένατη στρατηγική ανάπτυξης ακολουθείται από τα κράτη που, κατά κάποιο τρόπο, μένουν εκτός παιχνιδιού. Το "εκτός παιχνιδιού" πρέπει να νοείται μόνο σχετικά. Καθότι ακόμα και οι πιο ακραίες περιπτώσεις κρατών που βρίσκονται εκτός παιχνιδιού, μπορεί να αποτελούν παραγωγό ειδικών προϊόντων για οικονομικές αγορές κλίμακας, όπως ήταν το Αφγανιστάν. Χώρα που ήταν ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ναρκωτικών για την παγκόσμια αγορά. Αλλά και ορισμένα μικρά κράτη στην περιοχή μας ως κόμβοι λαθρεμπορίου.
Η δέκατη στρατηγική, είναι αυτής της επιλογής εξασφάλισης σε μια χώρα, μιας σχετικά υψηλής εξειδίκευσης στην παγκόσμια αγορά και στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας. Είναι δε αντίθετη από την έβδομη που ακολουθεί σήμερα η χώρα.
Η σύγκριση δύο εκ των στρατηγικών για την Ελλάδα
Η καθεμιά από τις αναφερθείσες πολιτικές δείχνει τις διαφορετικές δυνατότητες ανάμεσα στα εθνικά κράτη έναντι της παγκοσμιοποίησης, αλλά και τις εν δυνάμει πολιτικές επιλογές τους. Στην πραγματικότητα, βέβαια, τα εθνικά κράτη αναπτύσσονται μέσα από πολλαπλούς συνδυασμούς των πιο πάνω στρατηγικών, ακόμα και σε τομείς εκτός της οικονομίας. Οι ισχυρότερες χώρες δεν χρησιμοποιούν μόνο μια στρατηγική, έστω και αν τους χαρακτηρίζουν μία ή δύο, αλλά επιδιώκουν, ταυτόχρονα, να συγκεντρώσουν τα πλεονεκτήματα και των υπόλοιπων στρατηγικών. Οχι μόνο ως στρατηγικές έναντι της παγκοσμιοποίησης, αλλά, ταυτόχρονα, και ως εσωτερικές στρατηγικές στο όνομα της παγκοσμιοποίησης, προκειμένου να ανατρέψουν τους εσωτερικούς συσχετισμούς ισχύος, ή έστω να τους προσαρμόσουν στις ανάγκες τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έβδομη στρατηγική είναι μια στρατηγική μείωσης του κόστους εργασίας. Είναι μια στρατηγική που μακρόχρονα δεν έχει καμιά ελπίδα, καθότι πάντα θα υπάρχουν χώρες φθηνότερες από την Ελλάδα και που θα εργάζονται με βιομηχανίες και υπηρεσίες έντασης εργασίας. Χώρες στις οποίες το χαμηλό κόστος εργασίας μεταφράζεται και σε χαμηλό κόστος του τελικού προϊόντος. Προϊόν το οποίο αναφέρεται κατά κανόνα στις χαμηλότερες βαθμίδες ειδίκευσης και τεχνολογικής ανάπτυξης. Αλλά και βραχύχρονα, ενώ αυτή η επιλογή μπορεί να αποδώσει εν δυνάμει ορισμένα οφέλη σε μια εθνική οικονομία, στην περίπτωση της Ελλάδας είναι πολύ δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο. Και αυτό διότι, εάν η ελληνική οικονομία επιλέξει μια τέτοια στρατηγική ειδίκευσης, τότε θα πρέπει να απαλλαγεί από το ευρώ και να συνδυαστεί με την τρίτη στρατηγική που ανέφερα, εκείνη του προστατευτισμού. Μόνο έτσι θα μπορέσει να δημιουργήσει εκ νέου τομείς παραγωγής με σχετικό πλεονέκτημα όχι την ποιότητα αλλά το κόστος. Να σταθεροποιήσει αυτή την παραγωγή τόσο ως προς τα τεχνολογικά πιο αναβαθμισμένα προϊόντα της υπόλοιπης Ε.Ε., όσο και με τα κατά πολύ φτηνότερα από τις αναδυόμενες αγορές (από τα παιχνίδια μέχρι την κλωστοϋφαντουργία και τα ναυπηγεία). Η στρατηγική αυτή, δηλαδή, για να πετύχει, αν μπορεί να πετύχει πλέον για την Ελλάδα, απαιτεί παραίτηση από αυτό που καλείται να υπηρετήσει: δηλαδή την ενδυνάμωση μιας ευρωπαϊκής Ελλάδας. Κατά συνέπεια πρόκειται για υποκρισία να λέγεται ότι υπηρετεί την ενίσχυση της Ελλάδας εντός της Ε.Ε.
Η δέκατη στρατηγική, σε αντίθεση με την τρίτη, στηρίζεται στην ανάπτυξη της έρευνας και της ποιοτικής αναβάθμισης του εκπαιδευτικού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα ειδικευτεί σε τομείς που απαιτούν εργασία υψηλής ειδίκευσης και κατά προέκταση συνδέεται με υψηλό κόστος εργασίας. Με αυτό τον τρόπο η Ελλάδα αναβαθμίζεται στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και ταυτόχρονα ενισχύει τη θέση του κόσμου της εργασίας. Είναι μια ειδίκευση σχετικά υψηλού κόστους που επιδιώκει να κάνει την Ελλάδα ανταγωνιστική σε εξειδικευμένους τομείς νέας τεχνολογίας (βιογενετική, νανοτεχνολογία, παραγωγή μέσων της πράσινης ανάπτυξης - και όχι εισαγωγής τους), καινούργιου τύπου υπηρεσιών καθώς και κατάληψης αγορών που καλύπτουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες (όπως είναι ο εξειδικευμένος τουρισμός).
Προκειμένου να υπάρξει μια τέτοια ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τα εργαλεία της τέταρτης και πέμπτης στρατηγικής επιλογής, η κυβέρνηση θα πρέπει να συγκροτήσει ειδικούς μηχανισμούς ενασχόλησης με την ανάπτυξη. Προσέλκυσης επενδύσεων -και όχι απλά ξεπουλήματος του δημόσιου πλούτου- στους τομείς που θα επιλεχθούν. Προσαρμογή της εκπαίδευσης σε αυτή την προοπτική καθώς και της έρευνας. Διαφορετικά, ακόμα και αν ποτέ ευημερήσουν οι αριθμοί των νομισματικοπολιτκών μεγεθών, η χώρα, οι άνθρωποι και το μέλλον τους θα υποφέρουν.
Ανταγωνιστικότητα: Είναι οι χαμηλοί μισθοί μια λύση;
Του Νίκου Κοτζιά
Τους τελευταίους μήνες ακούγεται η άποψη ότι η μείωση των μισθών και συνολικότερα του κοινωνικού κόστους της εργασίας (όπως είναι οι δαπάνες για περίθαλψη και συντάξεις) θα μας επαναφέρει στο βέλος της ανάπτυξης. Μάλιστα, ορισμένοι εμφανίζουν τη μείωση αυτή ως μονόδρομο. Δηλαδή, ως μια σιδερένια αναγκαιότητα προκειμένου να γίνει και πάλι η χώρα ανταγωνιστική. Η άποψη αυτή είναι ανιστόρητη και εκτός της σημερινής παγκόσμιας πραγματικότητας.
Δέκα στρατηγικές ανάπτυξης
Στις συνθήκες της σημερινής παγκοσμιοποίησης υπάρχουν πολλαπλές στρατηγικές που έχουν ακολουθηθεί από τα πιο διαφορετικά εθνικά κράτη. Στη διεθνή βιβλιογραφία αυτές οι στρατηγικές χωρίζονται στις εξής δέκα:
Η πρώτη στρατηγική είναι εκείνη της "ανοικτής περιφερειοποίησης". Της συμβολής, δηλαδή, στη διαμόρφωση μιας μεγάλης αγοράς, όπως είναι η Ε.Ε., η οποία θα δώσει πλεονεκτήματα σε όσους συμμετέχουν σ' αυτή, έναντι του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Η πολιτική αυτή λόγω της άνισης ανάπτυξης εντός της Ε.Ε. δεν αποτελεί από μόνη της λύση. Για να μη γίνει προβληματική για την Ελλάδα, χρειάζονται επιπρόσθετα μέτρα, ιδιαίτερα στοιχεία από τη δέκατη στρατηγική.
Μια δεύτερη στρατηγική είναι εκείνη που εφάρμοσε σειρά χωρών της Ανατολικής Ασίας. Πρόκειται για την επανάκαμψη της πολιτικής του άμεσου ή έστω έμμεσου προστατευτισμού. Αυτή τη στρατηγική ακολουθούν, επίσης, οι ισχυροί της Ε.Ε. έναντι του παγκόσμιου ανταγωνισμού (από την ΚΑΠ μέχρι τις επιδοτήσεις στην Airbus), αλλά εξ ορισμού δεν μπορεί να εφαρμόσει μια μικρή χώρα όπως είναι η Ελλάδα έναντι των ισχυρών της Ε.Ε.
Η τρίτη στρατηγική είναι εκείνη που συνδυάζει τον προστατευτισμό με εργαλεία νομισματικής πολιτικής. Η τελευταία, όμως, δεν υπάρχει, πλέον, στα χέρια της Ελλάδας, καθότι μέλος της Ευρωζώνης. Στη δε Ευρωζώνη, το βάρος της Ελλάδας είναι μικρό, όσο και τα οικονομικά μεγέθη της. Σε αντίθεση με τα μεγάλα προβλήματά της.
Μια τέταρτη στρατηγική είναι εκείνη που εφαρμόστηκε παλαιότερα από σοσιαλιστικές κυβερνήσεις και ονομάστηκε ως το μοντέλο των Αλπεων ή αλλιώς του Ρήνου. Αυτή θεμελιώνεται σε μια ανάπτυξη που στηρίζεται στην κοινωνική συνεννόηση και συναίνεση. Οι σημερινές συνθήκες στην Ελλάδα είναι δύσκολες ως προς αυτή την κατεύθυνση. Μάλιστα η συμπεριφορά του οικονομικού επιτελείου και ακόμα περισσότερο οι επιλογές του κάνουν σχεδόν αδύνατη την προώθηση της ανάπτυξης μέσα από τη συναίνεση. Πολύ φοβάμαι, λοιπόν, ότι η κυβέρνηση έχει αποσυνδέσει το έργο της από έναν τέτοιο τύπο κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.
Μια πέμπτη επιλογή είναι η στήριξη της ανάπτυξης σε έναν ισχυρό δημόσιο τομέα με ευρείες δυνατότητες και χωρητικότητες. Η σημερινή ποιότητα και διάταξη του ελληνικού Δημοσίου δεν επαρκεί για ένα τέτοιο καθήκον. Ενώ, επιπλέον, ελληνική κυβέρνηση και "τρόικα" τον αποδομούν.
Η έκτη στρατηγική ακολουθήθηκε παλαιότερα από το Η.Β. (και εν μέρει ακολουθείται). Την έχουν επιλέξει και οι ΗΠΑ, οι οποίες διαθέτουν τα αντίστοιχα προαπαιτούμενα. Είναι η στρατηγική της ηγεμονίας και της ισχύος. Τα μεγέθη και οι δυνατότητες του ελληνικού κράτους αποκλείουν εξ ορισμού μια τέτοια επιλογή.
Η επιλογή που προωθεί η κυβέρνηση και της έχουν υποδείξει η Ε.Ε. και το ΔΝΤ προσεγγίζει στη λογική της έβδομης στρατηγικής. Εκείνης που στηρίζεται στην πολιτική μιας "προς τα κάτω κινητικότητας". Εφαρμόζεται από κράτη που επιδιώκουν να συμμετάσχουν στις διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης με τη μέθοδο της αρνητικής προσαρμογής, όπως είναι η μείωση των μισθών, η αναδόμηση του νομικού καθεστώτος επενδύσεων και φορολόγησης, η ενίσχυση των συστημάτων επιδότησης για το κεφάλαιο. Συχνά αυτή η στρατηγική προβάλλεται από υπερεθνικούς παίκτες ως ο μπαμπούλας στο όνομα του οποίου απαιτείται από μερίδα των κυρίαρχων ελίτ να αλλάξει το νομικό-εργασιακό καθεστώς της χώρας.
Η όγδοη στρατηγική παρατηρείται, κατά κανόνα, σε μικρά ή σχετικά αδύνατα -αλλά ανερχόμενα- εθνικά κράτη, τα οποία επιδιώκουν με ειδικά μέτρα να αποκτήσουν ειδικά πλεονεκτήματα. Τέτοια μέτρα είναι οι ελεύθερες ζώνες εμπορίου και επενδύσεων, οι ζώνες χωρίς φορολόγηση. Σε αυτά τα κράτη ανήκουν και εκείνα που δίνουν τη δυνατότητα πολλαπλής δημιουργίας εξωπαράκτιων εταιρειών. Η Ελλάδα, όντας μια από τις 30 πιο πλούσιες χώρες του κόσμου και μέλος της Ε.Ε., δεν μπορεί να στηριχτεί σε αυτή τη στρατηγική. Οχι, τουλάχιστον, σε μεγάλη έκταση.
Η ένατη στρατηγική ανάπτυξης ακολουθείται από τα κράτη που, κατά κάποιο τρόπο, μένουν εκτός παιχνιδιού. Το "εκτός παιχνιδιού" πρέπει να νοείται μόνο σχετικά. Καθότι ακόμα και οι πιο ακραίες περιπτώσεις κρατών που βρίσκονται εκτός παιχνιδιού, μπορεί να αποτελούν παραγωγό ειδικών προϊόντων για οικονομικές αγορές κλίμακας, όπως ήταν το Αφγανιστάν. Χώρα που ήταν ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ναρκωτικών για την παγκόσμια αγορά. Αλλά και ορισμένα μικρά κράτη στην περιοχή μας ως κόμβοι λαθρεμπορίου.
Η δέκατη στρατηγική, είναι αυτής της επιλογής εξασφάλισης σε μια χώρα, μιας σχετικά υψηλής εξειδίκευσης στην παγκόσμια αγορά και στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας. Είναι δε αντίθετη από την έβδομη που ακολουθεί σήμερα η χώρα.
Η σύγκριση δύο εκ των στρατηγικών για την Ελλάδα
Η καθεμιά από τις αναφερθείσες πολιτικές δείχνει τις διαφορετικές δυνατότητες ανάμεσα στα εθνικά κράτη έναντι της παγκοσμιοποίησης, αλλά και τις εν δυνάμει πολιτικές επιλογές τους. Στην πραγματικότητα, βέβαια, τα εθνικά κράτη αναπτύσσονται μέσα από πολλαπλούς συνδυασμούς των πιο πάνω στρατηγικών, ακόμα και σε τομείς εκτός της οικονομίας. Οι ισχυρότερες χώρες δεν χρησιμοποιούν μόνο μια στρατηγική, έστω και αν τους χαρακτηρίζουν μία ή δύο, αλλά επιδιώκουν, ταυτόχρονα, να συγκεντρώσουν τα πλεονεκτήματα και των υπόλοιπων στρατηγικών. Οχι μόνο ως στρατηγικές έναντι της παγκοσμιοποίησης, αλλά, ταυτόχρονα, και ως εσωτερικές στρατηγικές στο όνομα της παγκοσμιοποίησης, προκειμένου να ανατρέψουν τους εσωτερικούς συσχετισμούς ισχύος, ή έστω να τους προσαρμόσουν στις ανάγκες τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έβδομη στρατηγική είναι μια στρατηγική μείωσης του κόστους εργασίας. Είναι μια στρατηγική που μακρόχρονα δεν έχει καμιά ελπίδα, καθότι πάντα θα υπάρχουν χώρες φθηνότερες από την Ελλάδα και που θα εργάζονται με βιομηχανίες και υπηρεσίες έντασης εργασίας. Χώρες στις οποίες το χαμηλό κόστος εργασίας μεταφράζεται και σε χαμηλό κόστος του τελικού προϊόντος. Προϊόν το οποίο αναφέρεται κατά κανόνα στις χαμηλότερες βαθμίδες ειδίκευσης και τεχνολογικής ανάπτυξης. Αλλά και βραχύχρονα, ενώ αυτή η επιλογή μπορεί να αποδώσει εν δυνάμει ορισμένα οφέλη σε μια εθνική οικονομία, στην περίπτωση της Ελλάδας είναι πολύ δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο. Και αυτό διότι, εάν η ελληνική οικονομία επιλέξει μια τέτοια στρατηγική ειδίκευσης, τότε θα πρέπει να απαλλαγεί από το ευρώ και να συνδυαστεί με την τρίτη στρατηγική που ανέφερα, εκείνη του προστατευτισμού. Μόνο έτσι θα μπορέσει να δημιουργήσει εκ νέου τομείς παραγωγής με σχετικό πλεονέκτημα όχι την ποιότητα αλλά το κόστος. Να σταθεροποιήσει αυτή την παραγωγή τόσο ως προς τα τεχνολογικά πιο αναβαθμισμένα προϊόντα της υπόλοιπης Ε.Ε., όσο και με τα κατά πολύ φτηνότερα από τις αναδυόμενες αγορές (από τα παιχνίδια μέχρι την κλωστοϋφαντουργία και τα ναυπηγεία). Η στρατηγική αυτή, δηλαδή, για να πετύχει, αν μπορεί να πετύχει πλέον για την Ελλάδα, απαιτεί παραίτηση από αυτό που καλείται να υπηρετήσει: δηλαδή την ενδυνάμωση μιας ευρωπαϊκής Ελλάδας. Κατά συνέπεια πρόκειται για υποκρισία να λέγεται ότι υπηρετεί την ενίσχυση της Ελλάδας εντός της Ε.Ε.
Η δέκατη στρατηγική, σε αντίθεση με την τρίτη, στηρίζεται στην ανάπτυξη της έρευνας και της ποιοτικής αναβάθμισης του εκπαιδευτικού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα ειδικευτεί σε τομείς που απαιτούν εργασία υψηλής ειδίκευσης και κατά προέκταση συνδέεται με υψηλό κόστος εργασίας. Με αυτό τον τρόπο η Ελλάδα αναβαθμίζεται στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και ταυτόχρονα ενισχύει τη θέση του κόσμου της εργασίας. Είναι μια ειδίκευση σχετικά υψηλού κόστους που επιδιώκει να κάνει την Ελλάδα ανταγωνιστική σε εξειδικευμένους τομείς νέας τεχνολογίας (βιογενετική, νανοτεχνολογία, παραγωγή μέσων της πράσινης ανάπτυξης - και όχι εισαγωγής τους), καινούργιου τύπου υπηρεσιών καθώς και κατάληψης αγορών που καλύπτουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες (όπως είναι ο εξειδικευμένος τουρισμός).
Προκειμένου να υπάρξει μια τέτοια ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τα εργαλεία της τέταρτης και πέμπτης στρατηγικής επιλογής, η κυβέρνηση θα πρέπει να συγκροτήσει ειδικούς μηχανισμούς ενασχόλησης με την ανάπτυξη. Προσέλκυσης επενδύσεων -και όχι απλά ξεπουλήματος του δημόσιου πλούτου- στους τομείς που θα επιλεχθούν. Προσαρμογή της εκπαίδευσης σε αυτή την προοπτική καθώς και της έρευνας. Διαφορετικά, ακόμα και αν ποτέ ευημερήσουν οι αριθμοί των νομισματικοπολιτκών μεγεθών, η χώρα, οι άνθρωποι και το μέλλον τους θα υποφέρουν.
Τρίτη 25 Μαΐου 2010
το φυσικό, θαλασσινό αλάτι.
Με την τρυπητή κουτάλα ανά χείρας και το καλάθι του, ο κουρέας Θεμιστοκλής Καλοκαιρινός, στα Κύθηρα, από τα χαράματα κάθε καλοκαίρι συγκεντρώνει το φυσικό αλάτι που απομένει μετά την εξάτμιση του θαλασσόνερου. Στο τέλος, το πουλάει προς 5 ευρώ το κιλό στην τοπική αγορά
«Εδώ και τριάντα τρία χρόνια μαζεύω με τα χέρια μου το φυσικό, θαλασσινό αλάτι και το πουλώ. Είναι υπόθεση πάρα πολύ δύσκολη, σχετικά επικίνδυνη, έτσι όπως περπατάς πάνω στα βράχια. Οι παλιοί έλεγαν πως αν θες να καταραστείς κάποιον, πες του να γίνει αλατάς ή καμινάρης, να δουλεύει ασταμάτητα μες στη ζέστη...».
Αυτές τις μέρες θα «χτυπήσει» σε δημοπρασία μία από τις αλυκές του νησιού του. Για έναν ολόκληρο χρόνο που θα τη νοικιάζει προς 300 ευρώ, θα βγάζει απ΄ αυτήν το αλάτι της για ένα δεύτερο μεροκάματο. Κουρέας στο Λιβάδι των Κυθήρων, ο 38χρονος Θεμιστοκλής Καλοκαιρινός ετοιμάζεται και πάλι να πιάσει δουλειά στις νοτιοανατολικές βραχώδεις ακτές, στον Αβλέμονα, να ξεκινήσει την προεργασία για τη φετινή σοδειά του. «Από πέντε χρονών θυμάμαι που το μάζευαν ο πατέρας κι ο θείος μου. Το έβαζαν σε τσουβάλια πάνω στο γαϊδουράκι κι εγώ τότε το έσερνα φορτωμένο ώς το σπίτι. Δώδεκα χρόνια τώρα, έχω αναλάβει μόνος μου πλέον τη δουλειά. Και φέτος, σε λίγες μέρες, τραβώντας με αντλία το θαλασσόνερο, θα αρχίσω να ποτίζω ξανά, σαν περιβόλι, ανά εικοσαήμερο, τις αυτόπηκτες αλυκές μου- τις αμέτρητες φυσικές κοιλότητες μεταξύ των βράχων. Θα χρειαστεί ζέστη κι αεράκι μέχρις ότου τελικά το νερό εξατμιστεί κι απομείνει, ένα μήνα αργότερα, το αλάτι», ιστορεί στα «ΝΕΑ».
«Το κάθε μάζεμά του διαρκεί ώς και δέκα μέρες. Με τρυπητή κουτάλα, το συγκεντρώνω μόνος μου καθημερινά από τις πεντέμισι το πρωί, προτού δηλαδή ο ήλιος γίνει αφόρητος. Το ίδιο σκηνικό, το λεγόμενο και “σεφέρι”- εναλλάξ πότισμα και μάζεμα- το επαναλαμβάνω ολόκληρο το καλοκαίρι, μέχρι και τα τέλη Σεπτεμβρίου. Ο καιρός, πάντως, μπορεί να μειώσει ώς και στο μισό την παραγωγή μου: με τις φουρτούνες τα κύματα ανεβαίνουν και η θάλασσα ξεπλένει το νερό που έχω ρίξει στην αλυκή μαζί και το αλάτι που ήδη έχει μαζευτεί εκεί. Το ίδιο και η βροχή που πέφτει και το λειώνει...», λέει.
Καιρού επιτρέποντος, ωστόσο, θα βγάλει καλάθι καλάθι ώς κι έναν τόνο αλατιού σε ετήσια βάση. «Το φορτώνω σε σακιά κι από κει στον ώμο μου για το αμάξι. Στο σπίτι πια, το λιάζω για τριάντα μέρες, μέχρι να στεγνώσει καλά, κατόπιν το καθαρίζω, πριν το τσουβαλιάσω. Στο τέλος, το πουλώ προς 5 ευρώ το κιλό στην τοπική αγορά, με ξέρουν πλέον κι έρχονται ή μου τηλεφωνούν οι ντόπιοι. Υπάρχουν, βέβαια, και χρονιές που δε φεύγει όλη η ποσότητα».
ΣΤΑ ΒΡΑΧΙΑ
Ο ήλιος και η θάλασσα «καθορίζουν» το ύψος των εσόδων των παραδοσιακών αλατάδων
Σε φουλ ρυθμούς οι προετοιμασίες
ΣΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ, την κατ΄ εξοχήν αλατοπαραγωγό περιοχή της χώρας, ήδη έχουν βάλει μπρος για τη νέα σεζόν στη λεγόμενη Ασπρη αλυκή. «Αυτή την εποχή, διανύουμε την καλλιεργητική περίοδο του αλατιού, τη διεργασία ώστε να το εξαγάγουμε το φθινόπωρο μέσα από τις αργιλώδεις, αβαθείς εκτάσεις 11.220 στρεμμάτων, αφού εξατμιστεί το θαλασσινό νερό, οπότε το χλωριούχο νάτριο συμπυκνωθεί και κρυσταλλώσει», λέει ο Χρήστος Μήλας, διευθυντής παραγωγής στις Ελληνικές Αλυκές Α.Ε. (http://www. saltworks.gr).
«Η εταιρεία μας ανήκει στο Δημόσιο και παράγει το 60% της συνολικής εγχώριας κατανάλωσης. Στις επτά ανά την επικράτεια αλυκές μας που απασχολούν 45 άτομα ως μόνιμο προσωπικό παράγουμε ετησίως γύρω στους 200.000 τόνους, το 60% στο Μεσολόγγι. Οι υπόλοιπες ανάγκες μας καλύπτονται με εισαγωγές, κυρίως από Αίγυπτο αλλά και από Γαλλία, Τυνησία ή και άλλες χώρες».
Η Μαύρη αλυκή
Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στην Τουρλίδα, σε ένα από τα νησάκια της λιμνοθάλασσας, το αλάτι έχει επίσης την τιμητική του. Με τη διαφορά πως την παραγωγή και εκμετάλλευσή του έχει αναλάβει η Δημοτική Επιχείρηση της Ιεράς Πόλης και πως η αλυκή έχει ονομαστεί Μαύρη, καθώς το αλάτι της θεωρείται κατώτερο σε ποιότητα από της Ασπρης αλυκής. «Στην παρούσα φάση, έξι ειδικευμένοι εργάτες γεμίζουν νερότις λεγόμενες θερμάστρες, τα “τηγάνια” (φυσικές αβαθείς λεκάνες). Προετοιμαζόμαστε, ενόψει της συγκομιδής που γίνεται Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, τότε που θα βγάλουμε έως και 18.000 τόνους αλάτι, υπό φυσιολογικές συνθήκες. Το διαθέτουμε προς 20,3 ευρώ τον τόνο σε γνωστή εταιρεία, που το συσκευάζει και το διακινεί», λέει ο Κώστας Πουλής, υπεύθυνος λειτουργίας της αλυκής.
«Εδώ και τριάντα τρία χρόνια μαζεύω με τα χέρια μου το φυσικό, θαλασσινό αλάτι και το πουλώ. Είναι υπόθεση πάρα πολύ δύσκολη, σχετικά επικίνδυνη, έτσι όπως περπατάς πάνω στα βράχια. Οι παλιοί έλεγαν πως αν θες να καταραστείς κάποιον, πες του να γίνει αλατάς ή καμινάρης, να δουλεύει ασταμάτητα μες στη ζέστη...».
Αυτές τις μέρες θα «χτυπήσει» σε δημοπρασία μία από τις αλυκές του νησιού του. Για έναν ολόκληρο χρόνο που θα τη νοικιάζει προς 300 ευρώ, θα βγάζει απ΄ αυτήν το αλάτι της για ένα δεύτερο μεροκάματο. Κουρέας στο Λιβάδι των Κυθήρων, ο 38χρονος Θεμιστοκλής Καλοκαιρινός ετοιμάζεται και πάλι να πιάσει δουλειά στις νοτιοανατολικές βραχώδεις ακτές, στον Αβλέμονα, να ξεκινήσει την προεργασία για τη φετινή σοδειά του. «Από πέντε χρονών θυμάμαι που το μάζευαν ο πατέρας κι ο θείος μου. Το έβαζαν σε τσουβάλια πάνω στο γαϊδουράκι κι εγώ τότε το έσερνα φορτωμένο ώς το σπίτι. Δώδεκα χρόνια τώρα, έχω αναλάβει μόνος μου πλέον τη δουλειά. Και φέτος, σε λίγες μέρες, τραβώντας με αντλία το θαλασσόνερο, θα αρχίσω να ποτίζω ξανά, σαν περιβόλι, ανά εικοσαήμερο, τις αυτόπηκτες αλυκές μου- τις αμέτρητες φυσικές κοιλότητες μεταξύ των βράχων. Θα χρειαστεί ζέστη κι αεράκι μέχρις ότου τελικά το νερό εξατμιστεί κι απομείνει, ένα μήνα αργότερα, το αλάτι», ιστορεί στα «ΝΕΑ».
«Το κάθε μάζεμά του διαρκεί ώς και δέκα μέρες. Με τρυπητή κουτάλα, το συγκεντρώνω μόνος μου καθημερινά από τις πεντέμισι το πρωί, προτού δηλαδή ο ήλιος γίνει αφόρητος. Το ίδιο σκηνικό, το λεγόμενο και “σεφέρι”- εναλλάξ πότισμα και μάζεμα- το επαναλαμβάνω ολόκληρο το καλοκαίρι, μέχρι και τα τέλη Σεπτεμβρίου. Ο καιρός, πάντως, μπορεί να μειώσει ώς και στο μισό την παραγωγή μου: με τις φουρτούνες τα κύματα ανεβαίνουν και η θάλασσα ξεπλένει το νερό που έχω ρίξει στην αλυκή μαζί και το αλάτι που ήδη έχει μαζευτεί εκεί. Το ίδιο και η βροχή που πέφτει και το λειώνει...», λέει.
Καιρού επιτρέποντος, ωστόσο, θα βγάλει καλάθι καλάθι ώς κι έναν τόνο αλατιού σε ετήσια βάση. «Το φορτώνω σε σακιά κι από κει στον ώμο μου για το αμάξι. Στο σπίτι πια, το λιάζω για τριάντα μέρες, μέχρι να στεγνώσει καλά, κατόπιν το καθαρίζω, πριν το τσουβαλιάσω. Στο τέλος, το πουλώ προς 5 ευρώ το κιλό στην τοπική αγορά, με ξέρουν πλέον κι έρχονται ή μου τηλεφωνούν οι ντόπιοι. Υπάρχουν, βέβαια, και χρονιές που δε φεύγει όλη η ποσότητα».
ΣΤΑ ΒΡΑΧΙΑ
Ο ήλιος και η θάλασσα «καθορίζουν» το ύψος των εσόδων των παραδοσιακών αλατάδων
Σε φουλ ρυθμούς οι προετοιμασίες
ΣΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ, την κατ΄ εξοχήν αλατοπαραγωγό περιοχή της χώρας, ήδη έχουν βάλει μπρος για τη νέα σεζόν στη λεγόμενη Ασπρη αλυκή. «Αυτή την εποχή, διανύουμε την καλλιεργητική περίοδο του αλατιού, τη διεργασία ώστε να το εξαγάγουμε το φθινόπωρο μέσα από τις αργιλώδεις, αβαθείς εκτάσεις 11.220 στρεμμάτων, αφού εξατμιστεί το θαλασσινό νερό, οπότε το χλωριούχο νάτριο συμπυκνωθεί και κρυσταλλώσει», λέει ο Χρήστος Μήλας, διευθυντής παραγωγής στις Ελληνικές Αλυκές Α.Ε. (http://www. saltworks.gr).
«Η εταιρεία μας ανήκει στο Δημόσιο και παράγει το 60% της συνολικής εγχώριας κατανάλωσης. Στις επτά ανά την επικράτεια αλυκές μας που απασχολούν 45 άτομα ως μόνιμο προσωπικό παράγουμε ετησίως γύρω στους 200.000 τόνους, το 60% στο Μεσολόγγι. Οι υπόλοιπες ανάγκες μας καλύπτονται με εισαγωγές, κυρίως από Αίγυπτο αλλά και από Γαλλία, Τυνησία ή και άλλες χώρες».
Η Μαύρη αλυκή
Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στην Τουρλίδα, σε ένα από τα νησάκια της λιμνοθάλασσας, το αλάτι έχει επίσης την τιμητική του. Με τη διαφορά πως την παραγωγή και εκμετάλλευσή του έχει αναλάβει η Δημοτική Επιχείρηση της Ιεράς Πόλης και πως η αλυκή έχει ονομαστεί Μαύρη, καθώς το αλάτι της θεωρείται κατώτερο σε ποιότητα από της Ασπρης αλυκής. «Στην παρούσα φάση, έξι ειδικευμένοι εργάτες γεμίζουν νερότις λεγόμενες θερμάστρες, τα “τηγάνια” (φυσικές αβαθείς λεκάνες). Προετοιμαζόμαστε, ενόψει της συγκομιδής που γίνεται Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, τότε που θα βγάλουμε έως και 18.000 τόνους αλάτι, υπό φυσιολογικές συνθήκες. Το διαθέτουμε προς 20,3 ευρώ τον τόνο σε γνωστή εταιρεία, που το συσκευάζει και το διακινεί», λέει ο Κώστας Πουλής, υπεύθυνος λειτουργίας της αλυκής.
Δευτέρα 24 Μαΐου 2010
Ο Κόσμος όπως τον βλέπω εγώ. (Α. Αϊνστάιν)
Ο Κόσμος όπως τον βλέπω εγώ. (Α. Αϊνστάιν)
"Μόνο το άτομο έχει αίσθηση υπεθυνότητας"
- Nietzsche
Αλβέρτος Αϊνστάιν (1925) χωρίς περαιτέρω σχολιασμό:
Ο Κόσμος όπως τον βλέπω εγώ.
Σε τι παράξενη κατάσταση βρισκόμαστε εμείς οι θνητοί! Καθένας από εμάς βρίσκεται εδώ για μια σύντομη επίσκεψη· δεν γνωρίζει για ποιο σκοπό, αν και μερικές φορές νομίζει ότι τον αισθάνεται. Αλλά από την οπτική γωνία της καθημερινής ζωής, χωρίς να εμβαθύνουμε, υπάρχουμε για τον συνάνθρωπο μας - καταρχάς για αυτούς στων οποίων τα χαμόγελα και την ευημερία στηρίζεται όλη η ευτυχία μας και αμέσως μετά για όλους αυτούς που δεν γνωρίζουμε προσωπικά και με την μοίρα των οποίων είμαστε ενωμένοι με τον δεσμό της συμπόνοιας. Εκατό φορές κάθε μέρα, θυμίζω στον εαυτό μου ότι η εσωτερική και εξωτερική ζωή μου εξαρτάται από την εργασία των άλλων ανθρώπων, ζωντανών και νεκρών, και ότι πρέπει να υπερβάλω εαυτόν για να μπορέσω να δώσω στο ίδιο μέτρο με το οποίο έχω λάβει και συνεχίζω να λαμβάνω. Με ελκύει η απλή ζωή και συχνά καταπιέζομαι από το αίσθημα ότι απορροφώ μια μη αναγκαία ποσότητα από την εργασία των συνανθρώπων μου. Θεωρώ τις ταξικές διαφορές αντίθετες προς την δικαιοσύνη και, σε τελική ανάλυση, βασισμένες στον εξαναγκασμό. Θεωρώ επίσης ότι η απέριττη ζωή κάνει καλό σε όλους, φυσικά και πνευματικά.
Σίγουρα δεν πιστεύω στην ανθρώπινη ελευθερία με την φιλοσοφική έννοια. Όλοι δρουν όχι μόνο υπό την επιρροή ενός εξωτερικού καταναγκασμού αλλά επίσης σύμφωνα και με μια εσωτερική ανάγκη. Η ρήση του Σοπενχάουερ, ότι "ο άνθρωπος μπορεί να δρα όπως αυτός θέλει, αλλά όχι να θέλει όπως αυτός θέλει" αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για εμένα από την νεότητα μου και μια συνεχή παρηγοριά και μια αμείωτη πηγή υπομονής στις δυσκολίες της ζωής, της δικιάς μου και των άλλων. Αυτό το συναίσθημα φιλεύσπλαχνα μετριάζει την αίσθηση υπευθυνότητας που τόσο εύκολα μπορεί να σε παραλύσει, και μας εμποδίζει στο να πάρουμε τους εαυτούς μας και τους άλλους ανθρώπους πολύ σοβαρά· συντελεί σε μια άποψη της ζωής στην οποία το χιούμορ, προπαντός, έχει την θέση που του αρμόζει.
Το να αναρωτιέσαι το νόημα ή το αντικείμενο της ύπαρξης σου ή της δημιουργίας γενικά μου έμοιαζε πάντα παράλογο από αντικειμενικής απόψεως. Και όμως ο καθένας έχει συγκεκριμένα ιδανικά που καθορίζουν την κατεύθυνση των προσπαθειών του και των κρίσεων του. Υπό αυτήν την έννοια ποτέ δεν κοίταξα την ευκολία και την ευτυχία σαν αυτοσκοπούς - μια τέτοια ηθική βάση βρίσκω ως πιο αρμόζουσα για ένα κοπάδι γουρούνια. Τα ιδανικά που φώτισαν τον δρόμο μου και κατ' επανάληψη μου έδωσαν κουράγιο να αντιμετωπίζω την ζωή πρόσχαρα, ήταν η Αλήθεια, η Καλοσύνη και η Ομορφιά. Χωρίς την αίσθηση συντροφικότητας με ανθρώπους του ιδίου πνεύματος, της ενασχόλησης με τον στόχο, τον αιώνια ανέφικτο στον τομέα της τέχνης και της επιστημονικής έρευνας, η ζωή θα μου φαινόταν κενή. Τα συνηθισμένα αντικείμενα της ανθρώπινης προσπάθειας - ιδιοκτησία, εξωτερική επιτυχία, πολυτέλεια - μου φαινόντουσαν πάντα άξια περιφρονήσεως.
Η παθιασμένη αίσθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και υπευθυνότητας πάντα αντιπαραβαλλόταν παράξενα με την σαφή μου ελευθερία από την ανάγκη για απευθείας επαφή με άλλα ανθρώπινα όντα και κοινότητες. Βαδίζω το δικό μου δρόμο και ποτέ δεν άνηκα στη χώρα μου, το σπίτι μου, τους φίλους μου ή ακόμα και στην οικογένεια μου, με όλη μου την καρδιά· αντιμέτωπος με όλους αυτούς τους δεσμούς ποτέ δεν έχασα το επίμονο αίσθημα της απόσπασης, της ανάγκης για μοναξιά - ένα αίσθημα που αυξάνεται με τα χρόνια. Οι άνθρωποι αποκτούν απότομα συνείδηση, χωρίς να το μετανιώσουν, των ορίων της πιθανότητας για αμοιβαία κατανόηση και συμπόνοια με τους συνανθρώπους τους. Ένας τέτοιος άνθρωπος χωρίς αμφιβολία χάνει ένα μέρος της εγκαρδιότητας και της αθωότητας· από την άλλη, είναι κατά πολύ περισσότερο ανεξάρτητος από απόψεις, συνήθειες και κρίσεις των συνανθρώπων του και αποφεύγει τον πειρασμό να βασιστεί σε τέτοια ανασφαλή θεμέλια.
Το πολιτικό ιδεώδες μου είναι αυτό της δημοκρατίας. Ας είναι ο κάθε άνθρωπος σεβαστός σαν άτομο και κανένας να μην γίνεται είδωλο. Είναι μια ειρωνεία της μοίρας ότι εγώ ο ίδιος έχω γίνει αποδέκτης υπερβολικού θαυμασμού και σεβασμού από τους συνανθρώπους μου χωρίς εγώ ούτε να ευθύνομαι και ούτε να το αξίζω. Η αιτία για αυτό ίσως να είναι η επιθυμία, ανέφικτη για τους πολλούς, να κατανοήσουν την μία ή δύο ιδέες τις οποίες έχω με τις ασθενικές δυνάμεις μου επιτύχει μέσω ακατάπαυστου αγώνα. Γνωρίζω πολύ καλά ότι είναι απαραίτητο για την επιτυχία κάθε σύνθετου εγχειρήματος, ότι ένας άνθρωπος θα πρέπει να κάνει την σκέψη και να κατευθύνει και γενικά να φέρει την ευθύνη. Αλλά αυτοί που καθοδηγούνται δεν πρέπει να αναγκάζονται, θα πρέπει να μπορούν να διαλέγουν τον αρχηγό τους. Ένα αυταρχικό σύστημα καταναγκασμού, κατά την άποψη μου, σύντομα αποσυντίθεται. Γιατί η δύναμη πάντα έλκει ανθρώπους χαμηλής ηθικής, και πιστεύω ότι είναι ένας αμετάβλητος κανόνας ότι τους ιδιοφυείς τυράννους, τους διαδέχονται αχρείοι. Γι' αυτό το λόγο πάντα εναντιώθηκα σε συστήματα όπως αυτά που βλέπουμε στην Ιταλία και την Ρωσία σήμερα. Αυτό το οποίο έχει επιφέρει δυσφήμιση στην επικρατούσα σημερινή μορφή δημοκρατίας της Ευρώπης δεν μπορεί να αποδοθεί στην ιδέα της δημοκρατίας, αλλά στην έλλειψη σταθερότητας των αρχηγών των κυβερνήσεων και στον απρόσωπο χαρακτήρα του εκλογικού συστήματος. Πιστεύω ότι από αυτήν την άποψη οι ΗΠΑ έχουν οργανωθεί καλύτερα. Έχουν ένα υπεύθυνο Πρόεδρο που εκλέγεται για μια επαρκή περίοδο και έχει επαρκή αρμοδιότητα για να είναι υπεύθυνος στις πράξεις του. Από την άλλη, αυτό που εκτιμώ στο δικό μας πολιτικό σύστημα είναι η πιο εκτεταμένη πρόνοια που υπάρχει για το άτομο σε περίπτωση ασθένειας ή ανάγκης. Αυτό που πραγματικά αξίζει στην παρέλαση της ανθρώπινης ζωής μου φαίνεται ότι δεν είναι η Πολιτεία αλλά το δημιουργικό, ευαίσθητο άτομο, η ατομικότητα· αυτή μόνη της δημιουργεί το ευγενές και το μεγαλειώδες, ενώ το κοπάδι σαν τέτοιο παραμένει αμβλύ στη σκέψη και αμβλύ στο συναίσθημα.
Αυτό το θέμα με φέρνει στο χειρότερο γνώρισμα της φύσης του κοπαδιού, το στρατιωτικό σύστημα, το οποίο απεχθάνομαι. Το ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αντλήσει ευχαρίστηση στο να παρελαύνει σε σχηματισμό στον τόνο μιας μπάντας είναι αρκετό για να με κάνει να τον περιφρονήσω. Ο μεγάλος εγκέφαλος του, του δόθηκε από λάθος· μια σπονδυλική στήλη ήταν όλο κι όλο ότι χρειαζόταν. Αυτό το σημάδι πανώλης του πολιτισμού θα έπρεπε να καταργηθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ηρωισμός από διαταγή, παράλογη βία, και όλες οι δηλητηριώδεις ανοησίες που κάνει στο όνομα του πατριωτισμού - πόσο τα μισώ όλα αυτά! Ο πόλεμος μου φαίνεται ένα πρόστυχο και ποταπό πράγμα: Καλύτερα να με κόβανε κομμάτια από το να πάρω μέρος σε τέτοιο αποτροπιασμό. Και όμως, παρ' όλα αυτά, τόσο υψηλή είναι η άποψη μου για την ανθρώπινη φυλή που πιστεύω ότι αυτή η λάμια θα είχε από καιρό εξαφανιστεί, αν ο υγιής νους των εθνών δεν είχε συστηματικά διαφθαρεί από τα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα που ενεργοποιούνται μέσω των σχολείων και του Τύπου.
Το ωραιότερο πράγμα που μπορούμε να έχουμε την εμπειρία του είναι το μυστηριώδες. Είναι το θεμελιώδες συναίσθημα το οποίο βρίσκεται στο λίκνο της αληθινής τέχνης και της αληθινής επιστήμης. Αυτός που το γνωρίζει και δεν μπορεί πια να το θαυμάσει, να αισθανθεί έκπληξη, είναι σαν νεκρός, ένα σβησμένο κερί. Η εμπειρία του μυστηρίου - ακόμα κι αν ήταν αναμεμειγμένη με φόβο - ήταν αυτή που προκάλεσε την θρησκεία. Η γνώση της ύπαρξης πραγμάτων στα οποία δεν μπορούμε να διεισδύσουμε, των εκδηλώσεων της βαθύτερης λογικής και της πιο αστραποβολούσας ομορφιάς , τα οποία είναι προσβάσιμα στη λογική μας στις πιο βασικές τους μορφές - είναι αυτή η γνώση και αυτό το συναίσθημα που συνιστούν την πραγματικά θρησκευτική συμπεριφορά· υπό αυτήν την έννοια και μόνο υπό αυτήν, είμαι ένας βαθύτατα θρησκευόμενος άνθρωπος. Δεν μπορώ να συλλάβω ένα Θεό που ανταμείβει και τιμωρεί τα δημιουργήματα του, ή έχει θέληση του ίδιου είδους μ' αυτή που εμείς αντιλαμβανόμαστε στους εαυτούς μας. Ένας άνθρωπος που μπορεί να επιζήσει του φυσικού θανάτου του είναι επίσης πέρα από την κατανόηση μου, ούτε θα επιθυμούσα να ήταν αλλιώς· τέτοιες ιδέες είναι για τους φόβους ενός παράλογου εγωισμού αδύναμων ψυχών. Είναι αρκετό για εμένα το μυστήριο της αιωνιότητας της ζωής, και ο υπαινιγμός της θαυμαστής δομής της πραγματικότητας, μαζί με την ειλικρινή προσπάθεια να κατανοήσω ένα μέρος, που δεν μπορεί ποτέ να είναι τόσο μικρό, του λόγου που αποκαλύπτει τον εαυτό του στη φύση.
"Μόνο το άτομο έχει αίσθηση υπεθυνότητας"
- Nietzsche
Αλβέρτος Αϊνστάιν (1925) χωρίς περαιτέρω σχολιασμό:
Ο Κόσμος όπως τον βλέπω εγώ.
Σε τι παράξενη κατάσταση βρισκόμαστε εμείς οι θνητοί! Καθένας από εμάς βρίσκεται εδώ για μια σύντομη επίσκεψη· δεν γνωρίζει για ποιο σκοπό, αν και μερικές φορές νομίζει ότι τον αισθάνεται. Αλλά από την οπτική γωνία της καθημερινής ζωής, χωρίς να εμβαθύνουμε, υπάρχουμε για τον συνάνθρωπο μας - καταρχάς για αυτούς στων οποίων τα χαμόγελα και την ευημερία στηρίζεται όλη η ευτυχία μας και αμέσως μετά για όλους αυτούς που δεν γνωρίζουμε προσωπικά και με την μοίρα των οποίων είμαστε ενωμένοι με τον δεσμό της συμπόνοιας. Εκατό φορές κάθε μέρα, θυμίζω στον εαυτό μου ότι η εσωτερική και εξωτερική ζωή μου εξαρτάται από την εργασία των άλλων ανθρώπων, ζωντανών και νεκρών, και ότι πρέπει να υπερβάλω εαυτόν για να μπορέσω να δώσω στο ίδιο μέτρο με το οποίο έχω λάβει και συνεχίζω να λαμβάνω. Με ελκύει η απλή ζωή και συχνά καταπιέζομαι από το αίσθημα ότι απορροφώ μια μη αναγκαία ποσότητα από την εργασία των συνανθρώπων μου. Θεωρώ τις ταξικές διαφορές αντίθετες προς την δικαιοσύνη και, σε τελική ανάλυση, βασισμένες στον εξαναγκασμό. Θεωρώ επίσης ότι η απέριττη ζωή κάνει καλό σε όλους, φυσικά και πνευματικά.
Σίγουρα δεν πιστεύω στην ανθρώπινη ελευθερία με την φιλοσοφική έννοια. Όλοι δρουν όχι μόνο υπό την επιρροή ενός εξωτερικού καταναγκασμού αλλά επίσης σύμφωνα και με μια εσωτερική ανάγκη. Η ρήση του Σοπενχάουερ, ότι "ο άνθρωπος μπορεί να δρα όπως αυτός θέλει, αλλά όχι να θέλει όπως αυτός θέλει" αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για εμένα από την νεότητα μου και μια συνεχή παρηγοριά και μια αμείωτη πηγή υπομονής στις δυσκολίες της ζωής, της δικιάς μου και των άλλων. Αυτό το συναίσθημα φιλεύσπλαχνα μετριάζει την αίσθηση υπευθυνότητας που τόσο εύκολα μπορεί να σε παραλύσει, και μας εμποδίζει στο να πάρουμε τους εαυτούς μας και τους άλλους ανθρώπους πολύ σοβαρά· συντελεί σε μια άποψη της ζωής στην οποία το χιούμορ, προπαντός, έχει την θέση που του αρμόζει.
Το να αναρωτιέσαι το νόημα ή το αντικείμενο της ύπαρξης σου ή της δημιουργίας γενικά μου έμοιαζε πάντα παράλογο από αντικειμενικής απόψεως. Και όμως ο καθένας έχει συγκεκριμένα ιδανικά που καθορίζουν την κατεύθυνση των προσπαθειών του και των κρίσεων του. Υπό αυτήν την έννοια ποτέ δεν κοίταξα την ευκολία και την ευτυχία σαν αυτοσκοπούς - μια τέτοια ηθική βάση βρίσκω ως πιο αρμόζουσα για ένα κοπάδι γουρούνια. Τα ιδανικά που φώτισαν τον δρόμο μου και κατ' επανάληψη μου έδωσαν κουράγιο να αντιμετωπίζω την ζωή πρόσχαρα, ήταν η Αλήθεια, η Καλοσύνη και η Ομορφιά. Χωρίς την αίσθηση συντροφικότητας με ανθρώπους του ιδίου πνεύματος, της ενασχόλησης με τον στόχο, τον αιώνια ανέφικτο στον τομέα της τέχνης και της επιστημονικής έρευνας, η ζωή θα μου φαινόταν κενή. Τα συνηθισμένα αντικείμενα της ανθρώπινης προσπάθειας - ιδιοκτησία, εξωτερική επιτυχία, πολυτέλεια - μου φαινόντουσαν πάντα άξια περιφρονήσεως.
Η παθιασμένη αίσθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και υπευθυνότητας πάντα αντιπαραβαλλόταν παράξενα με την σαφή μου ελευθερία από την ανάγκη για απευθείας επαφή με άλλα ανθρώπινα όντα και κοινότητες. Βαδίζω το δικό μου δρόμο και ποτέ δεν άνηκα στη χώρα μου, το σπίτι μου, τους φίλους μου ή ακόμα και στην οικογένεια μου, με όλη μου την καρδιά· αντιμέτωπος με όλους αυτούς τους δεσμούς ποτέ δεν έχασα το επίμονο αίσθημα της απόσπασης, της ανάγκης για μοναξιά - ένα αίσθημα που αυξάνεται με τα χρόνια. Οι άνθρωποι αποκτούν απότομα συνείδηση, χωρίς να το μετανιώσουν, των ορίων της πιθανότητας για αμοιβαία κατανόηση και συμπόνοια με τους συνανθρώπους τους. Ένας τέτοιος άνθρωπος χωρίς αμφιβολία χάνει ένα μέρος της εγκαρδιότητας και της αθωότητας· από την άλλη, είναι κατά πολύ περισσότερο ανεξάρτητος από απόψεις, συνήθειες και κρίσεις των συνανθρώπων του και αποφεύγει τον πειρασμό να βασιστεί σε τέτοια ανασφαλή θεμέλια.
Το πολιτικό ιδεώδες μου είναι αυτό της δημοκρατίας. Ας είναι ο κάθε άνθρωπος σεβαστός σαν άτομο και κανένας να μην γίνεται είδωλο. Είναι μια ειρωνεία της μοίρας ότι εγώ ο ίδιος έχω γίνει αποδέκτης υπερβολικού θαυμασμού και σεβασμού από τους συνανθρώπους μου χωρίς εγώ ούτε να ευθύνομαι και ούτε να το αξίζω. Η αιτία για αυτό ίσως να είναι η επιθυμία, ανέφικτη για τους πολλούς, να κατανοήσουν την μία ή δύο ιδέες τις οποίες έχω με τις ασθενικές δυνάμεις μου επιτύχει μέσω ακατάπαυστου αγώνα. Γνωρίζω πολύ καλά ότι είναι απαραίτητο για την επιτυχία κάθε σύνθετου εγχειρήματος, ότι ένας άνθρωπος θα πρέπει να κάνει την σκέψη και να κατευθύνει και γενικά να φέρει την ευθύνη. Αλλά αυτοί που καθοδηγούνται δεν πρέπει να αναγκάζονται, θα πρέπει να μπορούν να διαλέγουν τον αρχηγό τους. Ένα αυταρχικό σύστημα καταναγκασμού, κατά την άποψη μου, σύντομα αποσυντίθεται. Γιατί η δύναμη πάντα έλκει ανθρώπους χαμηλής ηθικής, και πιστεύω ότι είναι ένας αμετάβλητος κανόνας ότι τους ιδιοφυείς τυράννους, τους διαδέχονται αχρείοι. Γι' αυτό το λόγο πάντα εναντιώθηκα σε συστήματα όπως αυτά που βλέπουμε στην Ιταλία και την Ρωσία σήμερα. Αυτό το οποίο έχει επιφέρει δυσφήμιση στην επικρατούσα σημερινή μορφή δημοκρατίας της Ευρώπης δεν μπορεί να αποδοθεί στην ιδέα της δημοκρατίας, αλλά στην έλλειψη σταθερότητας των αρχηγών των κυβερνήσεων και στον απρόσωπο χαρακτήρα του εκλογικού συστήματος. Πιστεύω ότι από αυτήν την άποψη οι ΗΠΑ έχουν οργανωθεί καλύτερα. Έχουν ένα υπεύθυνο Πρόεδρο που εκλέγεται για μια επαρκή περίοδο και έχει επαρκή αρμοδιότητα για να είναι υπεύθυνος στις πράξεις του. Από την άλλη, αυτό που εκτιμώ στο δικό μας πολιτικό σύστημα είναι η πιο εκτεταμένη πρόνοια που υπάρχει για το άτομο σε περίπτωση ασθένειας ή ανάγκης. Αυτό που πραγματικά αξίζει στην παρέλαση της ανθρώπινης ζωής μου φαίνεται ότι δεν είναι η Πολιτεία αλλά το δημιουργικό, ευαίσθητο άτομο, η ατομικότητα· αυτή μόνη της δημιουργεί το ευγενές και το μεγαλειώδες, ενώ το κοπάδι σαν τέτοιο παραμένει αμβλύ στη σκέψη και αμβλύ στο συναίσθημα.
Αυτό το θέμα με φέρνει στο χειρότερο γνώρισμα της φύσης του κοπαδιού, το στρατιωτικό σύστημα, το οποίο απεχθάνομαι. Το ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αντλήσει ευχαρίστηση στο να παρελαύνει σε σχηματισμό στον τόνο μιας μπάντας είναι αρκετό για να με κάνει να τον περιφρονήσω. Ο μεγάλος εγκέφαλος του, του δόθηκε από λάθος· μια σπονδυλική στήλη ήταν όλο κι όλο ότι χρειαζόταν. Αυτό το σημάδι πανώλης του πολιτισμού θα έπρεπε να καταργηθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ηρωισμός από διαταγή, παράλογη βία, και όλες οι δηλητηριώδεις ανοησίες που κάνει στο όνομα του πατριωτισμού - πόσο τα μισώ όλα αυτά! Ο πόλεμος μου φαίνεται ένα πρόστυχο και ποταπό πράγμα: Καλύτερα να με κόβανε κομμάτια από το να πάρω μέρος σε τέτοιο αποτροπιασμό. Και όμως, παρ' όλα αυτά, τόσο υψηλή είναι η άποψη μου για την ανθρώπινη φυλή που πιστεύω ότι αυτή η λάμια θα είχε από καιρό εξαφανιστεί, αν ο υγιής νους των εθνών δεν είχε συστηματικά διαφθαρεί από τα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα που ενεργοποιούνται μέσω των σχολείων και του Τύπου.
Το ωραιότερο πράγμα που μπορούμε να έχουμε την εμπειρία του είναι το μυστηριώδες. Είναι το θεμελιώδες συναίσθημα το οποίο βρίσκεται στο λίκνο της αληθινής τέχνης και της αληθινής επιστήμης. Αυτός που το γνωρίζει και δεν μπορεί πια να το θαυμάσει, να αισθανθεί έκπληξη, είναι σαν νεκρός, ένα σβησμένο κερί. Η εμπειρία του μυστηρίου - ακόμα κι αν ήταν αναμεμειγμένη με φόβο - ήταν αυτή που προκάλεσε την θρησκεία. Η γνώση της ύπαρξης πραγμάτων στα οποία δεν μπορούμε να διεισδύσουμε, των εκδηλώσεων της βαθύτερης λογικής και της πιο αστραποβολούσας ομορφιάς , τα οποία είναι προσβάσιμα στη λογική μας στις πιο βασικές τους μορφές - είναι αυτή η γνώση και αυτό το συναίσθημα που συνιστούν την πραγματικά θρησκευτική συμπεριφορά· υπό αυτήν την έννοια και μόνο υπό αυτήν, είμαι ένας βαθύτατα θρησκευόμενος άνθρωπος. Δεν μπορώ να συλλάβω ένα Θεό που ανταμείβει και τιμωρεί τα δημιουργήματα του, ή έχει θέληση του ίδιου είδους μ' αυτή που εμείς αντιλαμβανόμαστε στους εαυτούς μας. Ένας άνθρωπος που μπορεί να επιζήσει του φυσικού θανάτου του είναι επίσης πέρα από την κατανόηση μου, ούτε θα επιθυμούσα να ήταν αλλιώς· τέτοιες ιδέες είναι για τους φόβους ενός παράλογου εγωισμού αδύναμων ψυχών. Είναι αρκετό για εμένα το μυστήριο της αιωνιότητας της ζωής, και ο υπαινιγμός της θαυμαστής δομής της πραγματικότητας, μαζί με την ειλικρινή προσπάθεια να κατανοήσω ένα μέρος, που δεν μπορεί ποτέ να είναι τόσο μικρό, του λόγου που αποκαλύπτει τον εαυτό του στη φύση.
Επτά θανάσιμα αμαρτήματα
Επτά θανάσιμα αμαρτήματα
24/05/2010
re
του Σταύρου Θεοδωράκη
Την μέρα που κάποιοι στο Σύνταγμα φώναζαν «έξω οι κλέφτες», μια νέα βουλευτής σχεδόν κλαίγοντας με ρωτούσε «τι φταίω;». Και μάλλον είχε δίκιο. Πώς να φταίει μια βουλευτής οκτώ μηνών για όλα που έχουν συμβεί στη πολιτική τα τελευταία 35 χρόνια; Κάποιοι άλλοι όμως φταίνε. Κάποιοι που παριστάνουν τους ανήξερους ενώ υποπίπτουν συνεχώς σε κάποια (ή σε όλα) τα θανάσιμα αμαρτήματα της ελληνικής πολιτικής. Και ποια είναι αυτά; Ας τα θυμηθούμε συνοπτικά.
Ατιμωρησία
Ένα από τα πιο προσφιλή σπορ των ελλήνων πολιτικών είναι να μιλάνε συνεχώς για τα σκάνδαλα (των άλλων). Ω του θαύματος όμως κανείς εν ενεργεία πολιτικός δεν έχει τιμωρηθεί γι' αυτά. Συνήθως … παραγράφονται ή στην έσχατη περίπτωση την πληρώνει κάποιος συνταξιούχος πολιτικός ή κάποιος πρώην Γενικός Γραμματέας. Ένας παλιός κοινοβουλευτικός είχε επί αυτού προτείνει: Αν είναι να συνεχίσουμε έτσι ας αλλάξουμε τον «νόμο περί ευθύνης υπουργών» και να τον κάνουμε «νόμο περί αθωότητας υπουργών».
Κομματοκρατία
Ο Λουδοβίκος (ο 14ος!) είναι αυτός που κατά πάσα πιθανότητα είχε πει πρώτος : «Το κράτος είμαι εγώ». Στην Ελλάδα η αντίστοιχη ιστορική φράση είναι: «Το κράτος είναι το κόμμα» και για την διατήρηση της αγωνίζονται απαξάπαντες οι πολιτικοί ηγέτες και βεβαίως οι πέντε διατελέσαντες πρωθυπουργοί: Καραμανλής-Παπανδρέου- Μητσοτάκης- Σημίτης – Καραμανλής. Το κόμμα είχε παντού και πάντα προτεραιότητα. Από τις επιχειρηματικές αποφάσεις του κράτους μέχρι τις συνθέσεις των δικαστηρίων. Και από τις προσλήψεις καθαριστριών μέχρι τους διορισμούς διοικητών στα νοσοκομεία.
Πόθεν έσχες
Υπήρξαν υπουργοί που δήλωναν ότι έχουν συνολικές τραπεζικές καταθέσεις 6.000 ευρώ (όσο στοιχίζει ένα σαββατοκύριακο τους στο Παρίσι), αγόραζαν οικόπεδο στα βόρεια προάστια έναντι 30.000 και πουλούσαν διαμέρισμα στο κέντρο έναντι 300.000 ευρώ. Γενικώς στη δική τους παράλληλη οικονομία πωλούν πάντα ακριβά - αγοράζουν πάντα φθηνά και ζουν με κέρματα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση Πελοποννήσιου βουλευτή με ιστορικό δεξιό όνομα που τον πρώτο χρόνο της πολιτικής καριέρας δήλωσε ότι ζούσε με 600 ευρώ το μήνα. Ο καφές στον δικό του κόσμο έκανε 10 λεπτά, ενώ το ντεπόζιτο για τον γύρο της Πελοποννήσου τα γέμιζε με 4 ευρώ.
Ασυλία
Από τη μεταπολίτευση και μέχρι το 1998 από τις 637 αιτήσεις άρσης ασυλίας, είχαν γίνει δεκτές μόλις τρεις! Και έπρεπε να φτάσουμε στο 2002 για να θεσπιστεί (παρά τη διαφωνία ΝΔ και ΚΚΕ!) η φανερή ψηφοφορία στις υποθέσεις άρσης ασυλίας. Παρ' όλα αυτά υπάρχει περίπτωση (σοσιαλιστή) Βουλευτή που ζήτησε και πήρε ασυλία για να γλυτώσει το ΙΚΑ ενώ κάποιος άλλος κρύφτηκε πίσω από την ασυλία για φόνο (εξ αμελείας μεν – φόνο δε).
Κρατική διαφήμιση
Το δημόσιο είναι και ο μεγαλύτερος διαφημιζόμενος της χώρας. Η κατανομή όμως της διαφημιστικής πίττας γίνεται με κριτήρια που κανείς δεν γνωρίζει. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση πράσινου υπουργού Αμύνης που συντηρούσε δυο ημερήσιες εφημερίδες (μια πρωινή και μια απογευματινή) συνολικής ημερήσιας κυκλοφορίας 550 φύλλων (και οι δύο εφημερίδες). Τα χρόνια του Καραμανλή δε, υπήρχε εφημερίδα που πουλούσε 2.400 φύλλα (μαζί με το καπέλο) και έπαιρνε διπλάσια κρατική διαφήμιση από την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία που διέθετε 193.470 φύλλα. Ενώ άλλη εφημερίδα με 4.020 φύλλα (μαζί με το καπέλο) έπαιρνε την ίδια με την Καθημερινή που διέθετε 140.050 φύλλα.
Χρηματοδοτήσεις
Ο ανυπόφορος (αφού ξεζουμίστηκε) Μιχάλης Χριστοφοράκος το καλοκαίρι του 2009 και αφού το είχε σκάσει από την χώρα, αποκάλυψε ότι τα κόμματα εξουσίας έπαιρναν από την Siemens (μέχρι και το 2006) δωρεές ίσες με το 2% του τζίρου της. Και τον Χριστοφοράκο να μη θέλεις να πιστέψεις δεν υπάρχει πειστική απάντηση στο ερώτημα που βρίσκονται τόσα πολλά εκατομμύρια για τους προεκλογικούς τους αγώνες. Αν εξαιρέσεις τις τελευταίες εκλογές που ο Παπανδρέου απαγόρευσε τις ατομικές καμπάνιες (για να ακολουθήσει εξ ανάγκης και ο Καραμανλής) το ίδιο ερώτημα ίσχυε και για τις προσωπικές προεκλογικές δαπάνες των υποψήφιων βουλευτών.
Διορισμοί
Όλοι οι πολιτικοί συμφωνούν ότι το ελληνικό κράτος έχει πολλούς (αντιπάλους) δημόσιους υπαλλήλους αλλά όποτε περνάει από το χέρι τους διορίζουν (δικούς τους) δημοσίους υπαλλήλους. Χαρακτηριστική περίπτωση η Βουλή η οποία το 2000 είχε 643 υπαλλήλους και σήμερα έχει 1.340 (και 75 ειδικούς φρουρούς)! Το μεγάλο άλμα δεν έγινε στα χρόνια του Καραμανλή όπως θα υπέθετε κανείς αλλά την τετραετία 2000-2004 όπου (επί προεδρίας Απόστολου Κακλαμάνη) από 643 εργαζόμενους φτάσαμε στους 1.093 (και 75 ειδικούς φρουρούς).
24/05/2010
re
του Σταύρου Θεοδωράκη
Την μέρα που κάποιοι στο Σύνταγμα φώναζαν «έξω οι κλέφτες», μια νέα βουλευτής σχεδόν κλαίγοντας με ρωτούσε «τι φταίω;». Και μάλλον είχε δίκιο. Πώς να φταίει μια βουλευτής οκτώ μηνών για όλα που έχουν συμβεί στη πολιτική τα τελευταία 35 χρόνια; Κάποιοι άλλοι όμως φταίνε. Κάποιοι που παριστάνουν τους ανήξερους ενώ υποπίπτουν συνεχώς σε κάποια (ή σε όλα) τα θανάσιμα αμαρτήματα της ελληνικής πολιτικής. Και ποια είναι αυτά; Ας τα θυμηθούμε συνοπτικά.
Ατιμωρησία
Ένα από τα πιο προσφιλή σπορ των ελλήνων πολιτικών είναι να μιλάνε συνεχώς για τα σκάνδαλα (των άλλων). Ω του θαύματος όμως κανείς εν ενεργεία πολιτικός δεν έχει τιμωρηθεί γι' αυτά. Συνήθως … παραγράφονται ή στην έσχατη περίπτωση την πληρώνει κάποιος συνταξιούχος πολιτικός ή κάποιος πρώην Γενικός Γραμματέας. Ένας παλιός κοινοβουλευτικός είχε επί αυτού προτείνει: Αν είναι να συνεχίσουμε έτσι ας αλλάξουμε τον «νόμο περί ευθύνης υπουργών» και να τον κάνουμε «νόμο περί αθωότητας υπουργών».
Κομματοκρατία
Ο Λουδοβίκος (ο 14ος!) είναι αυτός που κατά πάσα πιθανότητα είχε πει πρώτος : «Το κράτος είμαι εγώ». Στην Ελλάδα η αντίστοιχη ιστορική φράση είναι: «Το κράτος είναι το κόμμα» και για την διατήρηση της αγωνίζονται απαξάπαντες οι πολιτικοί ηγέτες και βεβαίως οι πέντε διατελέσαντες πρωθυπουργοί: Καραμανλής-Παπανδρέου- Μητσοτάκης- Σημίτης – Καραμανλής. Το κόμμα είχε παντού και πάντα προτεραιότητα. Από τις επιχειρηματικές αποφάσεις του κράτους μέχρι τις συνθέσεις των δικαστηρίων. Και από τις προσλήψεις καθαριστριών μέχρι τους διορισμούς διοικητών στα νοσοκομεία.
Πόθεν έσχες
Υπήρξαν υπουργοί που δήλωναν ότι έχουν συνολικές τραπεζικές καταθέσεις 6.000 ευρώ (όσο στοιχίζει ένα σαββατοκύριακο τους στο Παρίσι), αγόραζαν οικόπεδο στα βόρεια προάστια έναντι 30.000 και πουλούσαν διαμέρισμα στο κέντρο έναντι 300.000 ευρώ. Γενικώς στη δική τους παράλληλη οικονομία πωλούν πάντα ακριβά - αγοράζουν πάντα φθηνά και ζουν με κέρματα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση Πελοποννήσιου βουλευτή με ιστορικό δεξιό όνομα που τον πρώτο χρόνο της πολιτικής καριέρας δήλωσε ότι ζούσε με 600 ευρώ το μήνα. Ο καφές στον δικό του κόσμο έκανε 10 λεπτά, ενώ το ντεπόζιτο για τον γύρο της Πελοποννήσου τα γέμιζε με 4 ευρώ.
Ασυλία
Από τη μεταπολίτευση και μέχρι το 1998 από τις 637 αιτήσεις άρσης ασυλίας, είχαν γίνει δεκτές μόλις τρεις! Και έπρεπε να φτάσουμε στο 2002 για να θεσπιστεί (παρά τη διαφωνία ΝΔ και ΚΚΕ!) η φανερή ψηφοφορία στις υποθέσεις άρσης ασυλίας. Παρ' όλα αυτά υπάρχει περίπτωση (σοσιαλιστή) Βουλευτή που ζήτησε και πήρε ασυλία για να γλυτώσει το ΙΚΑ ενώ κάποιος άλλος κρύφτηκε πίσω από την ασυλία για φόνο (εξ αμελείας μεν – φόνο δε).
Κρατική διαφήμιση
Το δημόσιο είναι και ο μεγαλύτερος διαφημιζόμενος της χώρας. Η κατανομή όμως της διαφημιστικής πίττας γίνεται με κριτήρια που κανείς δεν γνωρίζει. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση πράσινου υπουργού Αμύνης που συντηρούσε δυο ημερήσιες εφημερίδες (μια πρωινή και μια απογευματινή) συνολικής ημερήσιας κυκλοφορίας 550 φύλλων (και οι δύο εφημερίδες). Τα χρόνια του Καραμανλή δε, υπήρχε εφημερίδα που πουλούσε 2.400 φύλλα (μαζί με το καπέλο) και έπαιρνε διπλάσια κρατική διαφήμιση από την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία που διέθετε 193.470 φύλλα. Ενώ άλλη εφημερίδα με 4.020 φύλλα (μαζί με το καπέλο) έπαιρνε την ίδια με την Καθημερινή που διέθετε 140.050 φύλλα.
Χρηματοδοτήσεις
Ο ανυπόφορος (αφού ξεζουμίστηκε) Μιχάλης Χριστοφοράκος το καλοκαίρι του 2009 και αφού το είχε σκάσει από την χώρα, αποκάλυψε ότι τα κόμματα εξουσίας έπαιρναν από την Siemens (μέχρι και το 2006) δωρεές ίσες με το 2% του τζίρου της. Και τον Χριστοφοράκο να μη θέλεις να πιστέψεις δεν υπάρχει πειστική απάντηση στο ερώτημα που βρίσκονται τόσα πολλά εκατομμύρια για τους προεκλογικούς τους αγώνες. Αν εξαιρέσεις τις τελευταίες εκλογές που ο Παπανδρέου απαγόρευσε τις ατομικές καμπάνιες (για να ακολουθήσει εξ ανάγκης και ο Καραμανλής) το ίδιο ερώτημα ίσχυε και για τις προσωπικές προεκλογικές δαπάνες των υποψήφιων βουλευτών.
Διορισμοί
Όλοι οι πολιτικοί συμφωνούν ότι το ελληνικό κράτος έχει πολλούς (αντιπάλους) δημόσιους υπαλλήλους αλλά όποτε περνάει από το χέρι τους διορίζουν (δικούς τους) δημοσίους υπαλλήλους. Χαρακτηριστική περίπτωση η Βουλή η οποία το 2000 είχε 643 υπαλλήλους και σήμερα έχει 1.340 (και 75 ειδικούς φρουρούς)! Το μεγάλο άλμα δεν έγινε στα χρόνια του Καραμανλή όπως θα υπέθετε κανείς αλλά την τετραετία 2000-2004 όπου (επί προεδρίας Απόστολου Κακλαμάνη) από 643 εργαζόμενους φτάσαμε στους 1.093 (και 75 ειδικούς φρουρούς).
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)