Ορθές σχέσεις - Τορκόμ Σαραϊνταριάν
Η ορθή σχέση βασίζεται σε αυτούς τους παράγοντες:
ανιδιοτέλεια
υπηρεσία
συνεργασία.
Οι σχέσεις σας δεν πρέπει να στηρίζονται στο προσωπικό σας συμφέρον. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε τους άλλους για δικό σας όφελος. Η σχέση σας μ’ ένα άλλο άτομο πρέπει να στηρίζεται πάνω σε μια υπηρεσία με την οποία μπορείτε να ασχολείστε και οι δύο. Πρέπει να είναι μια ευγενής υπηρεσία που θα σας φέρει κοντύτερα τον ένα στον άλλον, για να αναπτύξετε τις ικανότητές σας, για να αλληλοβοηθηθείτε να καλλιεργήσετε περισσότερες ικανότητες και για να είστε πιο παραγωγικός στο πεδίο της υπηρεσίας σας. Οι σχέσεις εκφυλίζονται, αν το ένα άτομο επιζητεί το δικό του συμφέρον σε βάρος του άλλου.
Συνεργασία είναι η ικανότητα να χρησιμοποιείται ο χρόνος, η ενέργεια και η γνώση κάποιου με τον καλύτερο τρόπο, για να γίνει η υπηρεσία του πιο παραγωγική. Στη συνεργασία σιγά-σιγά μαθαίνει κανείς να καταλαβαίνει τις αξίες των άλλων και να προσαρμόζει τον εαυτό του με τους άλλους κατά τέτοιο τρόπο, ώστε αυτός και οι άλλοι να γίνουν πιο παραγωγικοί. Στις ορθές σχέσεις οι άνθρωποι ξυπνούν μεγαλείο, ομορφιά, χαρά, θάρρος, διάθεση για αγώνα και αγάπη ο ένας στον άλλον. Στις ορθές σχέσεις οι άνθρωποι μεγαλώνουν σε κατανόηση και συνεργασία.
Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2010
"Για την Ελλάδα ρε γαμώτο"!
"Για την Ελλάδα ρε γαμώτο"!
Πολύ καλά τα είπε ο κ. Παπανδρέου. Στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και έκανε εκείνο που θα έπρεπε να κάνει ένας ηγέτης στις δύσκολες ώρες που περνάμε. Το ερώτημα είναι αν τα είπε στο σωστό ακροατήριο. Πόσο διατεθειμένοι, δηλαδή, είμαστε να κάνουμε κι εμείς αυτό που πρέπει. Το θέμα δεν είναι μόνο τι κάνει η πατρίδα μας για μας, αλλά τι κάνουμε κι εμείς για την πατρίδα μας.
Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια έχουμε γαλουχηθεί σε μία αντίληψη ατομισμού. Δεν μας ενδιαφέρει τι γίνεται έξω από την πόρτα μας και πολλές φορές έξω από εμάς και μόνο. Καταλαβαίνουμε ότι θα πρέπει να γίνουν θυσίες για να μπορέσει η πατρίδα μας να ορθοποδήσει κι είμαστε ενθουσιώδεις στο άκουσμα μέτρων, αρκεί αυτά να αφορούν τους άλλους και όχι εμάς.
Με άλλα λόγια, «κάντε την επανάσταση χωρίς εμένα» ή αλλιώς «μαζευτείτε εσείς να φυλάξετε το οχυρό για να φύγω εγώ». Αυτό συμβαίνει σήμερα και το βλέπουμε παντού γύρω μας, σε ό,τι έχει να κάνει κυρίως με διεκδικήσεις κοινωνικών ομάδων που ήσαν μέχρι σήμερα κι οι πλέον προνομιούχες.
Λένε: «Να πληρώσει την κρίση η ολιγαρχία». Ας πούμε, λοιπόν, ότι φορολογούμε με 100% τα κέρδη όλων των τραπεζών και των μεγάλων επιχειρήσεων. Πέρα από το εύλογο ερώτημα γιατί ο άλλος να συνεχίσει να επιχειρεί με τα κέρδη να χαρίζονται στους άλλους και τις ζημιές δικές του, υπάρχει ένα ακόμη: Θα σωθούμε; Μάλλον όχι! Αναλογούν από 1.000 ευρώ στον καθένα μας με βάση τα κέρδη του 2007 και με τίμημα την εν ψυχρώ εκτέλεση της επιχειρηματικότητας.
Ποιος άλλος μένει για να πληρώσει; Ο ιδιοκτήτης ακινήτων! Μα, αυτός έχει ήδη πληρώσει το ακίνητο χρυσό. Δεκάδες φόροι και φόροι επί των φόρων. Πόσο ακόμη; Είναι κοινωνικά δίκαιο κατά την άποψή τους;
Να πληρώσουν εκείνοι που θα έπρεπε να πληρώσουν φόρους και δεν τους πληρώνουν. Συμφωνούμε. Αλλά εδώ θα πρέπει να συμβούν δύο πράγματα. Να αφαιρεθεί το επιχείρημα αυτών των «έξυπνων» ότι δεν πληρώνουν φόρους επειδή το κράτος είναι σπάταλο και δεύτερον να υπάρξει ένας αποτελεσματικός μηχανισμός που θα τους αναγκάσει να φτάσουν μέχρι το γκισέ της εφορίας.
Αποτελεσματικός μηχανισμός; Από ποιόν; Από τους εφοριακούς που απεργούν επειδή τους κόβουν ένα μικρό μέρος από ένα μεγάλο επίδομα που παίρνουν ως κίνητρο για... να κάνουν την δουλειά τους και για να είναι αδιάφθοροι; Από τους τελωνειακούς που φτάνει να παίρνουν όσα παίρνει ένα στέλεχος πολυεθνικής;
Κι αν αυτά συμβαίνουν, ο νέος των 700 ευρώ, των 1.000 ευρώ, τι πρέπει να κάνει; Να βάλει τα στήθη του μπροστά για να σώσει την πατρίδα;
Είναι το πιο μεγάλο εμπόδιο που έχει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση Παπανδρέου. Να αποδείξει σε όλους ότι η υπόθεση της σωτηρίας της χώρας είναι πραγματικά υπόθεση όλων μας, δίχως εξαιρέσεις. Ένα βήμα πίσω να κάνει σε κάποιον που μπορεί να φωνάξει δυνατότερα από τους άλλους, θα είναι σαν να γυρίζει την χώρα στην λίθινη εποχή. Ο κόσμος είναι διατεθειμένος να θυσιάσει πολλά, με την προϋπόθεση ότι η ιστορία αυτή θα αφορά όλους μας, δίχως εξαιρέσεις.
Κι η αρχή θα πρέπει ίσως να γίνει από τους ίδιους τους βουλευτές. Να ανακοινώσουν μείωση στον μισθό τους. Κι έπειτα από τους δικαστικούς, οι οποίοι πήραν τις αυξήσεις τους με δικαστική απόφαση στηριζόμενοι στις αυξήσεις που έδωσαν νωρίτερα οι βουλευτές στους εαυτούς τους με απόφαση της Βουλής. Κι έπειτα από τους υπαλλήλους της Βουλής που διορίστηκαν από τους βουλευτές, οι οποίοι -οι βουλευτές- αποφάσισαν να μην περικόψουν τον 15ο και τον 16ο μισθό που κατ΄ εξαίρεση παίρνουν οι προστατευόμενοι τους. Κι έπειτα από τα ρετιρέ των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι έχουν μεν ένα μισθολόγιο αλλά και πολλά επιδόματα που είναι περισσότερα σε πολλές περιπτώσεις από τον βασικό τους μισθό. Κι έπειτα από ορισμένες ΔΕΚΟ, όπως ο ΟΣΕ, που υπάρχουν μηχανοδηγοί με αμοιβές 100.000 ευρώ το χρόνο, την ώρα που το σύνολο των μισθών του Οργανισμού ξεπερνά ως δαπάνη τα έσοδά του. Κι ύστερα, κύριοι της κυβέρνησης, να είστε σίγουροι ότι και ο νέος των 700 και των 1.000 ευρώ θα ντραπεί να μην βάλει τα στήθια του μπροστά για να πει: «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο»!
Θανάσης Μαυρίδης
Πολύ καλά τα είπε ο κ. Παπανδρέου. Στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και έκανε εκείνο που θα έπρεπε να κάνει ένας ηγέτης στις δύσκολες ώρες που περνάμε. Το ερώτημα είναι αν τα είπε στο σωστό ακροατήριο. Πόσο διατεθειμένοι, δηλαδή, είμαστε να κάνουμε κι εμείς αυτό που πρέπει. Το θέμα δεν είναι μόνο τι κάνει η πατρίδα μας για μας, αλλά τι κάνουμε κι εμείς για την πατρίδα μας.
Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια έχουμε γαλουχηθεί σε μία αντίληψη ατομισμού. Δεν μας ενδιαφέρει τι γίνεται έξω από την πόρτα μας και πολλές φορές έξω από εμάς και μόνο. Καταλαβαίνουμε ότι θα πρέπει να γίνουν θυσίες για να μπορέσει η πατρίδα μας να ορθοποδήσει κι είμαστε ενθουσιώδεις στο άκουσμα μέτρων, αρκεί αυτά να αφορούν τους άλλους και όχι εμάς.
Με άλλα λόγια, «κάντε την επανάσταση χωρίς εμένα» ή αλλιώς «μαζευτείτε εσείς να φυλάξετε το οχυρό για να φύγω εγώ». Αυτό συμβαίνει σήμερα και το βλέπουμε παντού γύρω μας, σε ό,τι έχει να κάνει κυρίως με διεκδικήσεις κοινωνικών ομάδων που ήσαν μέχρι σήμερα κι οι πλέον προνομιούχες.
Λένε: «Να πληρώσει την κρίση η ολιγαρχία». Ας πούμε, λοιπόν, ότι φορολογούμε με 100% τα κέρδη όλων των τραπεζών και των μεγάλων επιχειρήσεων. Πέρα από το εύλογο ερώτημα γιατί ο άλλος να συνεχίσει να επιχειρεί με τα κέρδη να χαρίζονται στους άλλους και τις ζημιές δικές του, υπάρχει ένα ακόμη: Θα σωθούμε; Μάλλον όχι! Αναλογούν από 1.000 ευρώ στον καθένα μας με βάση τα κέρδη του 2007 και με τίμημα την εν ψυχρώ εκτέλεση της επιχειρηματικότητας.
Ποιος άλλος μένει για να πληρώσει; Ο ιδιοκτήτης ακινήτων! Μα, αυτός έχει ήδη πληρώσει το ακίνητο χρυσό. Δεκάδες φόροι και φόροι επί των φόρων. Πόσο ακόμη; Είναι κοινωνικά δίκαιο κατά την άποψή τους;
Να πληρώσουν εκείνοι που θα έπρεπε να πληρώσουν φόρους και δεν τους πληρώνουν. Συμφωνούμε. Αλλά εδώ θα πρέπει να συμβούν δύο πράγματα. Να αφαιρεθεί το επιχείρημα αυτών των «έξυπνων» ότι δεν πληρώνουν φόρους επειδή το κράτος είναι σπάταλο και δεύτερον να υπάρξει ένας αποτελεσματικός μηχανισμός που θα τους αναγκάσει να φτάσουν μέχρι το γκισέ της εφορίας.
Αποτελεσματικός μηχανισμός; Από ποιόν; Από τους εφοριακούς που απεργούν επειδή τους κόβουν ένα μικρό μέρος από ένα μεγάλο επίδομα που παίρνουν ως κίνητρο για... να κάνουν την δουλειά τους και για να είναι αδιάφθοροι; Από τους τελωνειακούς που φτάνει να παίρνουν όσα παίρνει ένα στέλεχος πολυεθνικής;
Κι αν αυτά συμβαίνουν, ο νέος των 700 ευρώ, των 1.000 ευρώ, τι πρέπει να κάνει; Να βάλει τα στήθη του μπροστά για να σώσει την πατρίδα;
Είναι το πιο μεγάλο εμπόδιο που έχει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση Παπανδρέου. Να αποδείξει σε όλους ότι η υπόθεση της σωτηρίας της χώρας είναι πραγματικά υπόθεση όλων μας, δίχως εξαιρέσεις. Ένα βήμα πίσω να κάνει σε κάποιον που μπορεί να φωνάξει δυνατότερα από τους άλλους, θα είναι σαν να γυρίζει την χώρα στην λίθινη εποχή. Ο κόσμος είναι διατεθειμένος να θυσιάσει πολλά, με την προϋπόθεση ότι η ιστορία αυτή θα αφορά όλους μας, δίχως εξαιρέσεις.
Κι η αρχή θα πρέπει ίσως να γίνει από τους ίδιους τους βουλευτές. Να ανακοινώσουν μείωση στον μισθό τους. Κι έπειτα από τους δικαστικούς, οι οποίοι πήραν τις αυξήσεις τους με δικαστική απόφαση στηριζόμενοι στις αυξήσεις που έδωσαν νωρίτερα οι βουλευτές στους εαυτούς τους με απόφαση της Βουλής. Κι έπειτα από τους υπαλλήλους της Βουλής που διορίστηκαν από τους βουλευτές, οι οποίοι -οι βουλευτές- αποφάσισαν να μην περικόψουν τον 15ο και τον 16ο μισθό που κατ΄ εξαίρεση παίρνουν οι προστατευόμενοι τους. Κι έπειτα από τα ρετιρέ των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι έχουν μεν ένα μισθολόγιο αλλά και πολλά επιδόματα που είναι περισσότερα σε πολλές περιπτώσεις από τον βασικό τους μισθό. Κι έπειτα από ορισμένες ΔΕΚΟ, όπως ο ΟΣΕ, που υπάρχουν μηχανοδηγοί με αμοιβές 100.000 ευρώ το χρόνο, την ώρα που το σύνολο των μισθών του Οργανισμού ξεπερνά ως δαπάνη τα έσοδά του. Κι ύστερα, κύριοι της κυβέρνησης, να είστε σίγουροι ότι και ο νέος των 700 και των 1.000 ευρώ θα ντραπεί να μην βάλει τα στήθια του μπροστά για να πει: «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο»!
Θανάσης Μαυρίδης
Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2010
Αγροτικά κι Αγύριστα.
Αγροτικά κι Αγύριστα
* Η ουσία είναι ότι η γεωργική παραγωγή είναι πολύ σημαντική. Πρόκειται για την τροφή μας, και για το κύριο εθνικό εξαγώγιμο προϊόν και κανείς δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό, τουλάχιστον όχι σύντομα, όχι εγκαίρως.
* Καλή και η παροχή υπηρεσιών, αλλά εάν αγοράζουμε τα πάντα από έξω, τότε είναι το μόνο επόμενο να μας τελειώσουν τα λεφτά, οπότε κανένα νόημα δεν θα έχει να είσαι προύχοντας ή διανοούμενος, αφού θα αμοίβεσαι σε είδος, όπως παλιά: αυγά, γάλα, λάδι, ζαρζαβατικά από τον κήπο του καθενός. Μόνο που οι κήποι θα έχουν εκλείψει και τα κηπευτικά θα είναι μόνο εισαγόμενα, οπότε θα αμοίβεσαι σε υπηρεσίες, οι οποίες όμως ούτε τρώγονται, ούτε εξάγονται στην πλειοψηφεία τους.
* Για να πεί κανείς ότι, ξέρεις, είναι ασύμφορη η συνέχιση της στήριξης του αγροτικού τομέα, θα στρέψω αλλού την εθνική παραγωγικότητα, πρέπει ο νέος τομέας να είναι καταλυτικά αποδοτικός, δηλαδή να δώσουμε όλη την προσπάθεια σε εκείνη την κατεύθυνση, όποια και αν είναι αυτή, στην παραγωγή ενέργειας φερειπείν. Πρέπει να γεμίσει η επικράτεια υδροηλεκτρικά, αιολικά και ηλιακά πάρκα και το ανθρώπινο δυναμικό να διοχετευτεί ολόκληρο, συμπούρμπουλοι κι απαξάπαντες, στην παραγωγή και διανομή της ενέργειας, τη συντήρηση των μονάδων κοκ.
* Δεδομένου ότι είμαστε μικρή χώρα (και πληθυσμιακά) αυτό σημαίνει ότι αφενός δύο αυγά στην ίδια μασχάλη δεν μπαίνουν, οπότε αντίο γεωργική παραγωγή, και αφετέρου το τοπίο θα μεταβληθεί προς το βιομηχανικότερο, πράγμα καθόλου καλό για τον τουρισμό, εκτός κι αν εφευρεθούν αόρατα φράγματα και τα πτερύγια των ανεμογεννητριών να είναι σε σχήμα ροδοπέταλου ή ηλιοτρόπιου.
* Όμως και πάλι, κάτι πρέπει να τρώμε.
* Δεν πειράζει, θα πουλάμε ενέργεια για να αγοράζουμε φαγητό.
* Όλα αυτά όμως χρειάζονται χρόνο, χρόνια μάλλον, και η πίεση είναι εδώ τώρα. Και η γεωργία είναι ένας τομέας με ιδιαιτερότητες.
* Εάν ο αγρότης δεν ξεκινήσει την παραγωγή τώρα, άμεσα, τότε θα περάσει η εποχή σποράς. Για να έχεις το προϊόν τότε, πρέπει να έχεις σπείρει ακριβώς τότε, αλλιώς μετά πρέπει να σπείρεις κάτι άλλο, ή να χάσεις ολωσδιόλου την σαιζόν. Εάν χάσεις τη σαιζόν, τότε δεν θα έχεις εισόδημα και η αγορά θα ξεμείνει από αυτό που δεν καλλιέργησες.
* Επίσης, η παραγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από άλλους παράγοντες όπως τα στοιχεία της φύσης, που κανείς δεν μπορεί να ορίσει, μία ρουλέτα, ένα στοίχημα κόντρα στις προβλέψεις. High risk business λοιπόν, άρα λογικά, θα έπρεπε σύμφωνα με τους νόμους της αγοράς να αποφέρει και μεγαλύτερα κέρδη. Αλλά οι αγρότες είναι μονίμως χρεωμένοι, γιατί πληρώνουν ακριβά την παραγωγή και πωλούν φθηνά το προϊόν, σε αντίθεση με τους παρέχοντες υπηρεσίες που κάθονται στα γραφειάκια τους και πληρώνονται αδρά, με ρίσκο πολύ μικρότερο. Θα έπρεπε τα γεωργικά προϊόντα να είναι πολύ ακριβότερα για να φέρνουν κέρδος στον αγρότη, και σε όλους όσους ενέχονται σε αυτό το έγκλημα.
* Μία άλλη απλή αλήθεια είναι ότι είναι απαραίτητος ο μεσάζοντας. Κάποιος πρέπει να φορτώσει τα μύγδαλα από την Κόνιτσα, και να τα πάει στην Πάτρα να τα πουλήσει. Χωρίς αυτόν, θα πρέπει ο ίδιος ο αγρότης να πουλήσει μόνος του τα προϊόντα του, δηλαδή στις τοπικές αγορές, που σημαίνει ότι πιο απομακρυσμένες αγορές θα έχουν πρόβλημα. Όπως ο πατέρας μου, που έπαιρνε τα πεπόνια από την Κόνιτσα, τα φόρτωνε σε καρότσα και πήγαινε στα Γιάννενα να τα πουλήσει, μία επιχείριση που διαρκούσε κάμποσες ημέρες με τα μέσα της εποχής.
* Εκεί, στον μεσάζοντα είναι και το μοναδικό μέρος που υπάρχει χώρος για παρέμβαση. Πιό έξυπνος είναι ο μεσάζοντας που παίρνει έτοιμο το προϊόν , χωρίς κόπο ή ρίσκο και το πουλάει χρυσό? Να του τσακίσεις τα κουτάλια. Εκεί να γίνει εξονυχιστικός έλεγχος, παραδειγματικές τιμωρίες και σημαντικός περιορισμός του ποσοστού κέρδους. Είχα προτείνει κάποτε να ιδρυθεί εθνική μεταφορική, που να παρέχει την ίδια υπηρεσία με χαμηλότερο κόστος, όμως την ίδια δουλειά θα μπορούσε να κάνει ένας ιδιώτης επιχειρηματίας μεγάλης εμβέλειας, που να αναλάβει την διακίνηση όλης της παραγωγής, ώστε να έχει τη δυνατότητα να βγάζει κέρδος χωρίς να αυξήσει τις τιμές.
* Είμαι περίεργη, πώς στο καλό θα λύσει ετούτον τον γόρδιο δεσμό η "υπουργός μας" που λένε και οι αγρότες στα μπλόκα.
* Αν ήμουν πάντως στη θέση της, και αν όντως ο σκοπός μου ήταν μία μεταστροφή της παραγωγικότητας, τότε θα επέβαλα την εγκατάσταση ανεμογεννητριών και ηλιακών συλλεκτών στα χωράφια, παρέχοντας και ένα μόνιμο τακτικό επίδομα για την συντήρηση και λειτουργία της γεννήτριας ή του συλλέκτη. Φανταστείτε τον Θεσσαλικό κάμπο με ηλιακούς φυτεμένους ανάμεσα στα στάχυα, ή τους πορτοκαλαιώνες της Άρτας με τεράστιους ανεμόμυλους... Με αυτόν τον τρόπο πετάμε το μπαλάκι της λειτουργίας στους αγρότες, οι οποίοι απολαμβάνουν την εξασφάλιση ενός μόνιμου εισοδήματος, έστω και μικρού, ενώ παράλληλα μπορούν να συνεχίσουν ή και να αναπτύξουν περαιτέρω την αγροτική τους δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, προωθείται η πράσινη ανάπτυξη, έχουμε κάτι να δείξουμε στους ευρωπαίους μπαμπούλες και κινείται έστω και στο ελάχιστο η αγορά.
* Η ουσία είναι ότι η γεωργική παραγωγή είναι πολύ σημαντική. Πρόκειται για την τροφή μας, και για το κύριο εθνικό εξαγώγιμο προϊόν και κανείς δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό, τουλάχιστον όχι σύντομα, όχι εγκαίρως.
* Καλή και η παροχή υπηρεσιών, αλλά εάν αγοράζουμε τα πάντα από έξω, τότε είναι το μόνο επόμενο να μας τελειώσουν τα λεφτά, οπότε κανένα νόημα δεν θα έχει να είσαι προύχοντας ή διανοούμενος, αφού θα αμοίβεσαι σε είδος, όπως παλιά: αυγά, γάλα, λάδι, ζαρζαβατικά από τον κήπο του καθενός. Μόνο που οι κήποι θα έχουν εκλείψει και τα κηπευτικά θα είναι μόνο εισαγόμενα, οπότε θα αμοίβεσαι σε υπηρεσίες, οι οποίες όμως ούτε τρώγονται, ούτε εξάγονται στην πλειοψηφεία τους.
* Για να πεί κανείς ότι, ξέρεις, είναι ασύμφορη η συνέχιση της στήριξης του αγροτικού τομέα, θα στρέψω αλλού την εθνική παραγωγικότητα, πρέπει ο νέος τομέας να είναι καταλυτικά αποδοτικός, δηλαδή να δώσουμε όλη την προσπάθεια σε εκείνη την κατεύθυνση, όποια και αν είναι αυτή, στην παραγωγή ενέργειας φερειπείν. Πρέπει να γεμίσει η επικράτεια υδροηλεκτρικά, αιολικά και ηλιακά πάρκα και το ανθρώπινο δυναμικό να διοχετευτεί ολόκληρο, συμπούρμπουλοι κι απαξάπαντες, στην παραγωγή και διανομή της ενέργειας, τη συντήρηση των μονάδων κοκ.
* Δεδομένου ότι είμαστε μικρή χώρα (και πληθυσμιακά) αυτό σημαίνει ότι αφενός δύο αυγά στην ίδια μασχάλη δεν μπαίνουν, οπότε αντίο γεωργική παραγωγή, και αφετέρου το τοπίο θα μεταβληθεί προς το βιομηχανικότερο, πράγμα καθόλου καλό για τον τουρισμό, εκτός κι αν εφευρεθούν αόρατα φράγματα και τα πτερύγια των ανεμογεννητριών να είναι σε σχήμα ροδοπέταλου ή ηλιοτρόπιου.
* Όμως και πάλι, κάτι πρέπει να τρώμε.
* Δεν πειράζει, θα πουλάμε ενέργεια για να αγοράζουμε φαγητό.
* Όλα αυτά όμως χρειάζονται χρόνο, χρόνια μάλλον, και η πίεση είναι εδώ τώρα. Και η γεωργία είναι ένας τομέας με ιδιαιτερότητες.
* Εάν ο αγρότης δεν ξεκινήσει την παραγωγή τώρα, άμεσα, τότε θα περάσει η εποχή σποράς. Για να έχεις το προϊόν τότε, πρέπει να έχεις σπείρει ακριβώς τότε, αλλιώς μετά πρέπει να σπείρεις κάτι άλλο, ή να χάσεις ολωσδιόλου την σαιζόν. Εάν χάσεις τη σαιζόν, τότε δεν θα έχεις εισόδημα και η αγορά θα ξεμείνει από αυτό που δεν καλλιέργησες.
* Επίσης, η παραγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από άλλους παράγοντες όπως τα στοιχεία της φύσης, που κανείς δεν μπορεί να ορίσει, μία ρουλέτα, ένα στοίχημα κόντρα στις προβλέψεις. High risk business λοιπόν, άρα λογικά, θα έπρεπε σύμφωνα με τους νόμους της αγοράς να αποφέρει και μεγαλύτερα κέρδη. Αλλά οι αγρότες είναι μονίμως χρεωμένοι, γιατί πληρώνουν ακριβά την παραγωγή και πωλούν φθηνά το προϊόν, σε αντίθεση με τους παρέχοντες υπηρεσίες που κάθονται στα γραφειάκια τους και πληρώνονται αδρά, με ρίσκο πολύ μικρότερο. Θα έπρεπε τα γεωργικά προϊόντα να είναι πολύ ακριβότερα για να φέρνουν κέρδος στον αγρότη, και σε όλους όσους ενέχονται σε αυτό το έγκλημα.
* Μία άλλη απλή αλήθεια είναι ότι είναι απαραίτητος ο μεσάζοντας. Κάποιος πρέπει να φορτώσει τα μύγδαλα από την Κόνιτσα, και να τα πάει στην Πάτρα να τα πουλήσει. Χωρίς αυτόν, θα πρέπει ο ίδιος ο αγρότης να πουλήσει μόνος του τα προϊόντα του, δηλαδή στις τοπικές αγορές, που σημαίνει ότι πιο απομακρυσμένες αγορές θα έχουν πρόβλημα. Όπως ο πατέρας μου, που έπαιρνε τα πεπόνια από την Κόνιτσα, τα φόρτωνε σε καρότσα και πήγαινε στα Γιάννενα να τα πουλήσει, μία επιχείριση που διαρκούσε κάμποσες ημέρες με τα μέσα της εποχής.
* Εκεί, στον μεσάζοντα είναι και το μοναδικό μέρος που υπάρχει χώρος για παρέμβαση. Πιό έξυπνος είναι ο μεσάζοντας που παίρνει έτοιμο το προϊόν , χωρίς κόπο ή ρίσκο και το πουλάει χρυσό? Να του τσακίσεις τα κουτάλια. Εκεί να γίνει εξονυχιστικός έλεγχος, παραδειγματικές τιμωρίες και σημαντικός περιορισμός του ποσοστού κέρδους. Είχα προτείνει κάποτε να ιδρυθεί εθνική μεταφορική, που να παρέχει την ίδια υπηρεσία με χαμηλότερο κόστος, όμως την ίδια δουλειά θα μπορούσε να κάνει ένας ιδιώτης επιχειρηματίας μεγάλης εμβέλειας, που να αναλάβει την διακίνηση όλης της παραγωγής, ώστε να έχει τη δυνατότητα να βγάζει κέρδος χωρίς να αυξήσει τις τιμές.
* Είμαι περίεργη, πώς στο καλό θα λύσει ετούτον τον γόρδιο δεσμό η "υπουργός μας" που λένε και οι αγρότες στα μπλόκα.
* Αν ήμουν πάντως στη θέση της, και αν όντως ο σκοπός μου ήταν μία μεταστροφή της παραγωγικότητας, τότε θα επέβαλα την εγκατάσταση ανεμογεννητριών και ηλιακών συλλεκτών στα χωράφια, παρέχοντας και ένα μόνιμο τακτικό επίδομα για την συντήρηση και λειτουργία της γεννήτριας ή του συλλέκτη. Φανταστείτε τον Θεσσαλικό κάμπο με ηλιακούς φυτεμένους ανάμεσα στα στάχυα, ή τους πορτοκαλαιώνες της Άρτας με τεράστιους ανεμόμυλους... Με αυτόν τον τρόπο πετάμε το μπαλάκι της λειτουργίας στους αγρότες, οι οποίοι απολαμβάνουν την εξασφάλιση ενός μόνιμου εισοδήματος, έστω και μικρού, ενώ παράλληλα μπορούν να συνεχίσουν ή και να αναπτύξουν περαιτέρω την αγροτική τους δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, προωθείται η πράσινη ανάπτυξη, έχουμε κάτι να δείξουμε στους ευρωπαίους μπαμπούλες και κινείται έστω και στο ελάχιστο η αγορά.
Γιατί ο κόσμος κάθεται
Γιατί ο κόσμος κάθεται
* Γιατί έχει χεσμένη τη φωλιά του.
* Πολύ χαίρομαι που θα πληρώσουνε τη νύφη οι δημόσιοι υπάλληλοι.
* Για τις ψεύτικες άδειες που παίρνανε για να κάνουνε τριήμερα, για τα μούτρα που κατεβάζουνε μόλις τους ζητάς ένα απλό πράμα, για τις αδικαιολόγητες απουσίες τους, για την ασχετοσύνη που είναι τραγικότερη όσο ανεβαίνει το αξίωμα, για την απροκάλυπτη και αδίστακτη διαφθορά που κλείνει σπίτια και καταστρέφει ανθρώπους, για τα επιδόματα που παίρνουν δήθεν για είναι αδιάφθοροι αλλά δεν είναι, για το σνομπισμό που έχουν το θράσος να επιδεικνύουν με κλεμμένα λεφτά, για την συνειδητή τους απόφαση να μπούν στο δημόσιο για να κάθονται, για το γεγονός ότι έχουν γίνει μαφία που στραγγαλίζει ότι καλό πάει να φυτρώσει σε τούτο τον τόπο. Φάγανε, φάγανε, φάγανε...
* Μωρέ ψαλίδισμα και πάλι ψαλίδισμα, κι άμα δεν τους αρέσει, να φύγουν, να πάνε αλλού, να δούνε πως είναι να σου κλέβει τη δουλειά ο ανασφάλιστος, να μην πληρώνεσαι αν δεν είσαι ο καλύτερος αλλά οι λογαριασμοί να τρεχουν, να μην έχεις τη μισή ημέρα ελεύθερη για ψυχαγωγικές και άλλες δραστηριότητες που καλλιεργούν τον νού. Να δούνε πως είναι η πραγματική αγορά, πως δουλεύει στα αλήθεια δύο δουλειές ο Έλληνας για να βγάλει τα προς το ζείν και μετά, άμα θέλουνε, ας έρθουν να μας πούνε αν θα ξανα-απεργήσουν για να αυξήσουν τα επιδόματά τους.
* Και άμα βγεί κανένας να κουνηθεί, ας σκεφτεί καλύτερα, τόσο καιρό που πληρωνότανε τζάμπα, έβγαινε και φώναζε κιόλας από πάνω. Τώρα, μόκο!
* Και οι ταξιτζήδες, και οι βενζινοπώλες, και οι γιατροί, και όλοι οι κλέφτες, που κλέβουνε και μετά λένε "Αφού και οι άλλοι κλέβουνε" σαν τα παιδιά του δημοτικού που τα πιάνει η δασκάλα να κάνουν φασαρία...
* Αλλά, φίλε Γιώργο, μη μας κάνεις Κίνα.
* Το ζητούμενο είναι να εξευρωπαϊστεί η Κίνα , κι όχι να γυρίσει η Ευρώπη στο Μεσαίωνα... Οι Κινέζοι έχουνε δικαιώματα? Να τα πάρουνε, να πληρώνουνε και αυτοί τα ίδια που πληρώνει ο Ευρωπαίος για να έχει ασφάλιση και δημόσιο τομέα και ένα επίπεδο διαβίωσης σωστό, όχι να ζούνε σαν σκουπίδια και να χαλάνε την πιάτσα για να πουλάνε σκουπίδια σε τιμές σκουπιδιών και να πλουτίζουν με αυτό. Αυτός είναι ένας καλός λόγος να επεκταθεί η ευρωπαϊκή κυριαρχία στη Ασία, όχι πυρηνικά και αηδίες...
* Επίσης φίλε γιώργο, καλά το πας μέχρι εδώ, αλλά εκείνος ο Άνθιμος, εκείνος ο Βουλγαράκης, και ο Χριστοφοράκος, δεν έχουνε ξεχαστεί, ούτε ο Κορκονέας, ούτε ο Σπηλιωτόπουλος που υπέγραψε στο παρά πέντε για τα κολλέγια και τώρα κρύβεται στη σιωπή του Σαμαροτέτοιου. Αυτουνού τίποτα δεν έχει παραγραφεί διότι πόσες ευρωεκλογές να κάνει κανείς πια! Να πληρώσουνε, και μάλιστα σε χρήμα οι απατεώνες! Καλά να σφιχτούμε εμείς, αλλά να πληρώσουνε και αυτοί, να αλλάξει ο νόμος, να δικαστούν αναδρομικά και να επιστρέψουν τα κλεμμένα, όχι να σταυρώνουμε τα χέρια και να σηκωνουμε τους ώμους λέγοντας ¨Κι εγώ τι να σου κάνω τώρα".
* Γκε-γκε?
* Γιατί έχει χεσμένη τη φωλιά του.
* Πολύ χαίρομαι που θα πληρώσουνε τη νύφη οι δημόσιοι υπάλληλοι.
* Για τις ψεύτικες άδειες που παίρνανε για να κάνουνε τριήμερα, για τα μούτρα που κατεβάζουνε μόλις τους ζητάς ένα απλό πράμα, για τις αδικαιολόγητες απουσίες τους, για την ασχετοσύνη που είναι τραγικότερη όσο ανεβαίνει το αξίωμα, για την απροκάλυπτη και αδίστακτη διαφθορά που κλείνει σπίτια και καταστρέφει ανθρώπους, για τα επιδόματα που παίρνουν δήθεν για είναι αδιάφθοροι αλλά δεν είναι, για το σνομπισμό που έχουν το θράσος να επιδεικνύουν με κλεμμένα λεφτά, για την συνειδητή τους απόφαση να μπούν στο δημόσιο για να κάθονται, για το γεγονός ότι έχουν γίνει μαφία που στραγγαλίζει ότι καλό πάει να φυτρώσει σε τούτο τον τόπο. Φάγανε, φάγανε, φάγανε...
* Μωρέ ψαλίδισμα και πάλι ψαλίδισμα, κι άμα δεν τους αρέσει, να φύγουν, να πάνε αλλού, να δούνε πως είναι να σου κλέβει τη δουλειά ο ανασφάλιστος, να μην πληρώνεσαι αν δεν είσαι ο καλύτερος αλλά οι λογαριασμοί να τρεχουν, να μην έχεις τη μισή ημέρα ελεύθερη για ψυχαγωγικές και άλλες δραστηριότητες που καλλιεργούν τον νού. Να δούνε πως είναι η πραγματική αγορά, πως δουλεύει στα αλήθεια δύο δουλειές ο Έλληνας για να βγάλει τα προς το ζείν και μετά, άμα θέλουνε, ας έρθουν να μας πούνε αν θα ξανα-απεργήσουν για να αυξήσουν τα επιδόματά τους.
* Και άμα βγεί κανένας να κουνηθεί, ας σκεφτεί καλύτερα, τόσο καιρό που πληρωνότανε τζάμπα, έβγαινε και φώναζε κιόλας από πάνω. Τώρα, μόκο!
* Και οι ταξιτζήδες, και οι βενζινοπώλες, και οι γιατροί, και όλοι οι κλέφτες, που κλέβουνε και μετά λένε "Αφού και οι άλλοι κλέβουνε" σαν τα παιδιά του δημοτικού που τα πιάνει η δασκάλα να κάνουν φασαρία...
* Αλλά, φίλε Γιώργο, μη μας κάνεις Κίνα.
* Το ζητούμενο είναι να εξευρωπαϊστεί η Κίνα , κι όχι να γυρίσει η Ευρώπη στο Μεσαίωνα... Οι Κινέζοι έχουνε δικαιώματα? Να τα πάρουνε, να πληρώνουνε και αυτοί τα ίδια που πληρώνει ο Ευρωπαίος για να έχει ασφάλιση και δημόσιο τομέα και ένα επίπεδο διαβίωσης σωστό, όχι να ζούνε σαν σκουπίδια και να χαλάνε την πιάτσα για να πουλάνε σκουπίδια σε τιμές σκουπιδιών και να πλουτίζουν με αυτό. Αυτός είναι ένας καλός λόγος να επεκταθεί η ευρωπαϊκή κυριαρχία στη Ασία, όχι πυρηνικά και αηδίες...
* Επίσης φίλε γιώργο, καλά το πας μέχρι εδώ, αλλά εκείνος ο Άνθιμος, εκείνος ο Βουλγαράκης, και ο Χριστοφοράκος, δεν έχουνε ξεχαστεί, ούτε ο Κορκονέας, ούτε ο Σπηλιωτόπουλος που υπέγραψε στο παρά πέντε για τα κολλέγια και τώρα κρύβεται στη σιωπή του Σαμαροτέτοιου. Αυτουνού τίποτα δεν έχει παραγραφεί διότι πόσες ευρωεκλογές να κάνει κανείς πια! Να πληρώσουνε, και μάλιστα σε χρήμα οι απατεώνες! Καλά να σφιχτούμε εμείς, αλλά να πληρώσουνε και αυτοί, να αλλάξει ο νόμος, να δικαστούν αναδρομικά και να επιστρέψουν τα κλεμμένα, όχι να σταυρώνουμε τα χέρια και να σηκωνουμε τους ώμους λέγοντας ¨Κι εγώ τι να σου κάνω τώρα".
* Γκε-γκε?
Τι Ελλάδα θέλουμε;
Τι Ελλάδα θέλουμε;
04/02/2010
του Άρη Δαβαράκη
Άκουσα προσεκτικά το διάγγελμα του πρωθυπουργού και αποφάσισα να αφήσω δυό-τρείς μέρες πρίν «αντιδράσω» σ’ αυτό, θετικά ή αρνητικά. Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν μου επιτρέπει πάντως να μείνω αδιάφορος αν θέλω να λέγομαι πολίτης της Ελλάδας και, συγχρόνως, πολίτης του κόσμου.
Εντάξει λοιπόν γίνανε λάθη απ΄όλους μας και τώρα πρέπει να γίνουνε θυσίες. Υπάρχει συναίνεση και διάθεση συνεργασίας σχεδόν απο παντού. Να μειωθούνε τα ελλείματα, οι δανεισμοί, οι σπατάλες, τα τεράστια χρέη και μέχρι το 2013 να καταφέρουμε να ευθυγραμιστούμε κι΄εμείς στο «μέγα όραμα» της επαναφοράς του ελλείματός μας στο 3%. Ας πούμε πως θέτουμε τούς υψηλότερους στόχους, αυτούς στούς οποίους προσβλέπουν χώρες μεγάλες και δυνατές, με ισχυρές και παραγωγικές οικονομίες, όπως η Γαλλία π.χ, η Γερμανία ή Αγγλία, ακόμα και οι ΗΠΑ.
Για να καταφέρουμε έναν τέτοιο άθλο θα πρέπει να ματώσουμε, να στερηθούμε, να εργαστούμε σκληρά, να θυσιάσουμε κεκτημένα, να αποφασίσουμε πως για 3 με 4 χρόνια θα δώσουμε και την ψυχή μας ακόμα σ’ αυτή την προσπάθεια. Αυτό μας ζητάνε.
Κάτι δεν λείπει όμως;
Φοβάμαι πως λείπει κάτι απολύτως αναγκαίο για να «προσπαθήσει» κανείς – και εδώ μιλάμε για έναν ολόκληρο λαό συντονισμένο στούς ίδιους στόχους- να κάνει τήν υπέρβαση, την γιγαντιαία προσπάθεια, την «εκπληξη». Είμαι απο αυτούς που πιστεύουνε οτι μπορούμε να πετύχουμε απίστευτες επιδόσεις και να εκπλήξουμε τούς πάντες – φτάνει όμως να υπάρχει κάτι στο μυαλό μας, στα όνειρά μας, «το έπαθλο στο τέρμα της προσπάθειας». Ενα «όραμα», θα λέγανε οι πιό ρομαντικοί. Απλά έναν «υψηλό στόχο» οι πιό προσγειωμένοι.
Αν καταφέρναμε σιγά-σιγά, κουβέντα την κουβέντα, ευρώ το ευρώ, ιδέα την ιδέα, απο συνειρμό σε συνειρμό, να φτιάξουμε στο μυαλό μας μια «κοινή» Ελλάδα που θα «άρεσε» στην μεγάλη πλειοψηφία μας και όπου όλοι θα μπορούσαμε να διεκδικήσουμε ένα μερίδιο ευτυχίας, τότε όλες αυτές οι «θυσίες» που μας ζητάνε ξαφνικά μετά απο τρείς δεκαετίες «πάρτα όλα», θα γινόντουσαν παιχνιδάκι και θα τίς καταφέρναμε στην ώρα τους με το χαμόγελο και χωρίς πολλές συζητήσεις.
Αλλά που είναι το «νόημα»; Ποιός είναι ο κοινός μας στόχος; Πιό απλά: Τι Ελλάδα θέλουμε να φτιάξουμε μέσα σ’ αυτόν τον καινούργιο χάρτη που διαμορφώνεται αυτη τη στιγμή παγκοσμίως; Οχι μόνο δεν έχουμε «συμφωνήσει» πρός τα πού πάμε, αλλά, ούτε κάν έχουμε θέσει το ζήτημα. Ξέρουμε σε τι Ελλάδα θέλουμε να ζήσουμε; Δεν το έχουμε κάν σκεφτεί γιατί κανείς δεν μας είπε ποτέ πως είναι στο χέρι μας να τον φτιάξουμε αυτόν τον τόπο έτσι ώστε να μπορούμε να τον χαιρόμαστε και να τον απολαμβάνουμε – και να είμαστε περήφανοι γι’ αυτόν.
Αν αρχίσουμε να συζητάμε και να σκεφτόμαστε, ο καθένας χωριστά στην αρχή, πώς φανταζόμαστε οτι μπορεί να πορευτεί στο άμεσο μέλλον αυτή η ευλογημένη γωνιά του πλανήτη η μουσκεμμένη απ΄τη Μεσόγειο, μέσα στο μυαλό μας θα αρχίσει να παίρνει μορφή η αυριανή Ελλάδα. Και ότι παίρνει μορφή μέσα στο μυαλό μας στηριγμένο στην κοινή λογική, την στοχοπροσήλωση και την αποφασιστικότητα, πραγματώνεται αυτόματα στον τρισδιάστατο ρεαλισμό μας. Αν ξέραμε και συμφωνούσαμε οι περισσότεροι (λέω ένα πολύ απλό παράδειγμα) πως πάμε για μιάν Ελλάδα παραγωγό «Πράσινης Ενέργειας και ποιοτικού Τουριμού» π.χ, ολωνών μας τα μυαλά θα δουλεύανε προς αυτή την κατέυθυνση.
Αν τα χωράφια μπορούν να φέρνουν κέρδος συμμετέχοντας έστω και σαν απέραντες φωτοκυψέλλες με εκατοντάδες χιλιάδες ανεμογεννήτριες στην οικονομία της χώρας, τότε τα τρακτέρ δεν θα είχαν πιά λόγο να κλείνουν τους δρόμους.
Αλλά δεν υπάρχει κοινός στόχος. Και ο Γιώργος Παπανδρέου με το διάγγελμά του μπορεί να μας έδωσε να καταλάβουμε οτι έχουμε πιάσει πάτο και οτι θα περάσουμε άσχημα, δεν μας έδωσε όμως ούτε ίχνος ενός «οράματος» που θα μπορούσε να μας ενώσει. Ισως αν άρχιζε να μας δείχνει - στην πράξη όμως, όχι στα λόγια - πως οραματίζεται μια παραγματικά νέα και «καθαρή» Ελλάδα πολύ αλλοιώτικη απο την σημερινή, ανατρεπτικά αλλοιώτικη και έτοιμη να συγκρουστεί δυναμικά με τον κακό εαυτό της μέχρι να τον απομονώσει και να τον αφοπλίσει, λέω «ίσως», αλλά είμαι σίγουρος πως θα βρισκότανε μπροστά σε πολύ ευχάριστες εκπλήξεις.
Καμμιά φορά αρκούν δυό λέξεις και ένα καθαρό βλέμμα για να κινητοποιήσουν τις πιό δημιουργικές δυνάμεις μας, αυτές που είναι καταχωνιασμένες βαθειά μέσα σε κάθε σημερινό Ελληνα που έχει απελπιστεί πιά απ΄αυτήν την Ελλάδα που ξέρουμε. Θέλουμε όλοι μας επιτέλους μιάν άλλη Ελλάδα και νομίζω οτι είμαστε όλοι έτοιμοι να εργαστούμε όσο σκληρά και αν χρειαστεί (μέχρι να βγεί η ψυχή μας) για την πραγμάτωσή της, φτάνει να υπάρχει στήν κοινή μας συνείδηση αρθρωμένη μια κοινή απόφαση ανατροπής της ισχύουσας αθλιότητας, που μας απελπίζει.
Για να πετύχουμε υψηλές επιδόσεις πρέπει να βάλουμε υψηλούς και ξεκάθαρους στόχους – αδιαπραγμάτευτους. Αλλοιώς, με διαγγέλματα χωρίς καθαρο «φώς» στην ακρη του τούννελ, δεν πάμε πουθενά. Και το μόνο ξεκάθαρο φώς που μπορεί να γίνει διακριτό απο όσο περισσότερους Ελληνες γίνεται, είναι αυτό που θα συγκεκριμενοποιήσει (φωτίζοντάς το) το μοντέλλο, την «μακέττα» αν θέλετε, της Ελλάδας του 2013.
Αν υπάρξει στόχος και όραμα, τα ελλείματα και το «3%» δεν θα είναι παρα «ένα μεγάλο εμποδιο» που δεν μας επιτρέπει να οικοδομήσουμε μια Ελλάδα που να την αγαπάμε, να την φροντίζουμε και να την εκμετα•λευόμαστε στο έπακρον – χωρίς να την προσβάλλουμε απο καμμιά άποψη. Αν το δούμε σαν εμπόδιο στα ονειρά μας αυτό το «οικονομικό αδιέξοδο», θα το ξεπεράσουμε αποφασιστικά, με πολλές θυσίες και με ελάχιστες γκρίνιες.
Αν το δούμε λογιστικά σαν διαγώνισμα άλγεβρας ή τριγωνομετρίας, απλά θα κάνουμε κοπάνα. Θα λουφάρουμε.
Και θα βαρύνουμε πιά τόσο που θα μας φάει η μαύρη λάσπη.
04/02/2010
του Άρη Δαβαράκη
Άκουσα προσεκτικά το διάγγελμα του πρωθυπουργού και αποφάσισα να αφήσω δυό-τρείς μέρες πρίν «αντιδράσω» σ’ αυτό, θετικά ή αρνητικά. Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν μου επιτρέπει πάντως να μείνω αδιάφορος αν θέλω να λέγομαι πολίτης της Ελλάδας και, συγχρόνως, πολίτης του κόσμου.
Εντάξει λοιπόν γίνανε λάθη απ΄όλους μας και τώρα πρέπει να γίνουνε θυσίες. Υπάρχει συναίνεση και διάθεση συνεργασίας σχεδόν απο παντού. Να μειωθούνε τα ελλείματα, οι δανεισμοί, οι σπατάλες, τα τεράστια χρέη και μέχρι το 2013 να καταφέρουμε να ευθυγραμιστούμε κι΄εμείς στο «μέγα όραμα» της επαναφοράς του ελλείματός μας στο 3%. Ας πούμε πως θέτουμε τούς υψηλότερους στόχους, αυτούς στούς οποίους προσβλέπουν χώρες μεγάλες και δυνατές, με ισχυρές και παραγωγικές οικονομίες, όπως η Γαλλία π.χ, η Γερμανία ή Αγγλία, ακόμα και οι ΗΠΑ.
Για να καταφέρουμε έναν τέτοιο άθλο θα πρέπει να ματώσουμε, να στερηθούμε, να εργαστούμε σκληρά, να θυσιάσουμε κεκτημένα, να αποφασίσουμε πως για 3 με 4 χρόνια θα δώσουμε και την ψυχή μας ακόμα σ’ αυτή την προσπάθεια. Αυτό μας ζητάνε.
Κάτι δεν λείπει όμως;
Φοβάμαι πως λείπει κάτι απολύτως αναγκαίο για να «προσπαθήσει» κανείς – και εδώ μιλάμε για έναν ολόκληρο λαό συντονισμένο στούς ίδιους στόχους- να κάνει τήν υπέρβαση, την γιγαντιαία προσπάθεια, την «εκπληξη». Είμαι απο αυτούς που πιστεύουνε οτι μπορούμε να πετύχουμε απίστευτες επιδόσεις και να εκπλήξουμε τούς πάντες – φτάνει όμως να υπάρχει κάτι στο μυαλό μας, στα όνειρά μας, «το έπαθλο στο τέρμα της προσπάθειας». Ενα «όραμα», θα λέγανε οι πιό ρομαντικοί. Απλά έναν «υψηλό στόχο» οι πιό προσγειωμένοι.
Αν καταφέρναμε σιγά-σιγά, κουβέντα την κουβέντα, ευρώ το ευρώ, ιδέα την ιδέα, απο συνειρμό σε συνειρμό, να φτιάξουμε στο μυαλό μας μια «κοινή» Ελλάδα που θα «άρεσε» στην μεγάλη πλειοψηφία μας και όπου όλοι θα μπορούσαμε να διεκδικήσουμε ένα μερίδιο ευτυχίας, τότε όλες αυτές οι «θυσίες» που μας ζητάνε ξαφνικά μετά απο τρείς δεκαετίες «πάρτα όλα», θα γινόντουσαν παιχνιδάκι και θα τίς καταφέρναμε στην ώρα τους με το χαμόγελο και χωρίς πολλές συζητήσεις.
Αλλά που είναι το «νόημα»; Ποιός είναι ο κοινός μας στόχος; Πιό απλά: Τι Ελλάδα θέλουμε να φτιάξουμε μέσα σ’ αυτόν τον καινούργιο χάρτη που διαμορφώνεται αυτη τη στιγμή παγκοσμίως; Οχι μόνο δεν έχουμε «συμφωνήσει» πρός τα πού πάμε, αλλά, ούτε κάν έχουμε θέσει το ζήτημα. Ξέρουμε σε τι Ελλάδα θέλουμε να ζήσουμε; Δεν το έχουμε κάν σκεφτεί γιατί κανείς δεν μας είπε ποτέ πως είναι στο χέρι μας να τον φτιάξουμε αυτόν τον τόπο έτσι ώστε να μπορούμε να τον χαιρόμαστε και να τον απολαμβάνουμε – και να είμαστε περήφανοι γι’ αυτόν.
Αν αρχίσουμε να συζητάμε και να σκεφτόμαστε, ο καθένας χωριστά στην αρχή, πώς φανταζόμαστε οτι μπορεί να πορευτεί στο άμεσο μέλλον αυτή η ευλογημένη γωνιά του πλανήτη η μουσκεμμένη απ΄τη Μεσόγειο, μέσα στο μυαλό μας θα αρχίσει να παίρνει μορφή η αυριανή Ελλάδα. Και ότι παίρνει μορφή μέσα στο μυαλό μας στηριγμένο στην κοινή λογική, την στοχοπροσήλωση και την αποφασιστικότητα, πραγματώνεται αυτόματα στον τρισδιάστατο ρεαλισμό μας. Αν ξέραμε και συμφωνούσαμε οι περισσότεροι (λέω ένα πολύ απλό παράδειγμα) πως πάμε για μιάν Ελλάδα παραγωγό «Πράσινης Ενέργειας και ποιοτικού Τουριμού» π.χ, ολωνών μας τα μυαλά θα δουλεύανε προς αυτή την κατέυθυνση.
Αν τα χωράφια μπορούν να φέρνουν κέρδος συμμετέχοντας έστω και σαν απέραντες φωτοκυψέλλες με εκατοντάδες χιλιάδες ανεμογεννήτριες στην οικονομία της χώρας, τότε τα τρακτέρ δεν θα είχαν πιά λόγο να κλείνουν τους δρόμους.
Αλλά δεν υπάρχει κοινός στόχος. Και ο Γιώργος Παπανδρέου με το διάγγελμά του μπορεί να μας έδωσε να καταλάβουμε οτι έχουμε πιάσει πάτο και οτι θα περάσουμε άσχημα, δεν μας έδωσε όμως ούτε ίχνος ενός «οράματος» που θα μπορούσε να μας ενώσει. Ισως αν άρχιζε να μας δείχνει - στην πράξη όμως, όχι στα λόγια - πως οραματίζεται μια παραγματικά νέα και «καθαρή» Ελλάδα πολύ αλλοιώτικη απο την σημερινή, ανατρεπτικά αλλοιώτικη και έτοιμη να συγκρουστεί δυναμικά με τον κακό εαυτό της μέχρι να τον απομονώσει και να τον αφοπλίσει, λέω «ίσως», αλλά είμαι σίγουρος πως θα βρισκότανε μπροστά σε πολύ ευχάριστες εκπλήξεις.
Καμμιά φορά αρκούν δυό λέξεις και ένα καθαρό βλέμμα για να κινητοποιήσουν τις πιό δημιουργικές δυνάμεις μας, αυτές που είναι καταχωνιασμένες βαθειά μέσα σε κάθε σημερινό Ελληνα που έχει απελπιστεί πιά απ΄αυτήν την Ελλάδα που ξέρουμε. Θέλουμε όλοι μας επιτέλους μιάν άλλη Ελλάδα και νομίζω οτι είμαστε όλοι έτοιμοι να εργαστούμε όσο σκληρά και αν χρειαστεί (μέχρι να βγεί η ψυχή μας) για την πραγμάτωσή της, φτάνει να υπάρχει στήν κοινή μας συνείδηση αρθρωμένη μια κοινή απόφαση ανατροπής της ισχύουσας αθλιότητας, που μας απελπίζει.
Για να πετύχουμε υψηλές επιδόσεις πρέπει να βάλουμε υψηλούς και ξεκάθαρους στόχους – αδιαπραγμάτευτους. Αλλοιώς, με διαγγέλματα χωρίς καθαρο «φώς» στην ακρη του τούννελ, δεν πάμε πουθενά. Και το μόνο ξεκάθαρο φώς που μπορεί να γίνει διακριτό απο όσο περισσότερους Ελληνες γίνεται, είναι αυτό που θα συγκεκριμενοποιήσει (φωτίζοντάς το) το μοντέλλο, την «μακέττα» αν θέλετε, της Ελλάδας του 2013.
Αν υπάρξει στόχος και όραμα, τα ελλείματα και το «3%» δεν θα είναι παρα «ένα μεγάλο εμποδιο» που δεν μας επιτρέπει να οικοδομήσουμε μια Ελλάδα που να την αγαπάμε, να την φροντίζουμε και να την εκμετα•λευόμαστε στο έπακρον – χωρίς να την προσβάλλουμε απο καμμιά άποψη. Αν το δούμε σαν εμπόδιο στα ονειρά μας αυτό το «οικονομικό αδιέξοδο», θα το ξεπεράσουμε αποφασιστικά, με πολλές θυσίες και με ελάχιστες γκρίνιες.
Αν το δούμε λογιστικά σαν διαγώνισμα άλγεβρας ή τριγωνομετρίας, απλά θα κάνουμε κοπάνα. Θα λουφάρουμε.
Και θα βαρύνουμε πιά τόσο που θα μας φάει η μαύρη λάσπη.
Η ΕΚΤ και η Επιτροπή υποθηκεύουν το μέλλον .
Όπως αποκαλύπτεται ήδη από τον διεθνή τύπο, το σκηνικό έχει στηθεί: Τα κερδοσκοπικά κεφάλαια ετοιμάζονται να επιτεθούν στα ομόλογα της Ισπανίας και της Πορτογαλία.
Το Bloomberg έγραφε χθες ότι η Ισπανία έχει τεράστιο πρόβλημα φοροδιαφυγής που ανέρχεται στο 25% του ΑΕΠ της. Η Πορτογαλία, όταν διαπίστωσε ότι το κόστος δανεισμού της μέσω των διεθνών αγορών έχει ανέβει, μείωσε το ποσό που θα δανειζόταν κατά 60%, ενώ στην «ουρά» για κερδοσκοπική επίθεση μπαίνει σιγά σιγά και η Ιταλία.
Το Bloomberg έγραφε χθες ότι η Ισπανία έχει τεράστιο πρόβλημα φοροδιαφυγής που ανέρχεται στο 25% του ΑΕΠ της. Η Πορτογαλία, όταν διαπίστωσε ότι το κόστος δανεισμού της μέσω των διεθνών αγορών έχει ανέβει, μείωσε το ποσό που θα δανειζόταν κατά 60%, ενώ στην «ουρά» για κερδοσκοπική επίθεση μπαίνει σιγά σιγά και η Ιταλία.
Τι σημαίνει αυτό; Τι άλλο πέραν του ότι η περίπτωση της Ελλάδος – και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο η Ευρωπαϊκή επιτροπή και η Ευρωπαϊκή κεντρική Τράπεζα την αντιμετώπισαν – δημιούργησε μια νέα τεράστια ευκαιρία κερδών για τις διεθνείς τράπεζες, ένα τέλειο κερδοσκοπικό παιχνίδι που δεν θα σταματήσει σύντομα και το τέλος του οποίου κανείς δεν γνωρίζει ποιο θα είναι.
Πώς στήνεται αυτό το παιχνίδι; Με δηλώσεις Επιτρόπων και στελεχών της ΕΚΤ οι οποίες ακολουθούνται από αρνητικές αξιολογήσει των γνωστών οίκων S&P, Fitch και Moody’s, απο αναλύσεις μελετητών των ίδιων των μεγάλων τραπεζών και από σχόλια των managers των hedge funds σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα που επηρεάζουν τις αγορές, όπως οι Financial Times, το Bloomberg και το Reuters. Το παιχνίδι αυτό οδηγεί σε ραγδαία αύξηση των επιτοκίων δανεισμού των χωρών – στόχων και σε εγκλωβισμό των οικονομιών τους σε έναν φαύλο κύκλο υπερχρέωσης και ύφεσης.
Αρκεί κανείς να σκεφθεί, ότι τα μεγάλα ελλείμματα στις ευρωπαϊκές οικονομίες δεν προέκυψαν ξαφνικά, αλλά υπάρχουν επί μια διετία ήδη, χωρίς να έχουν προκαλέσει τέτοιου είδους επιθέσεις. Πότε ξεκίνησε το κακό; Όταν η Επιτροπή και η ΕΚΤ έκαναν σαφές ότι δεν θα στηρίξουν την Ελλάδα, αλλά θα επιμείνουν – για όλους – στη μείωση των ελλειμμάτων στο 3%. Έδωσαν λοιπόν το πράσινο φως στις τράπεζες να τιμωρήσουν την ελληνική οικονομία αυξάνοντας τα επιτόκια δανεισμού της και τους ξεκαθάρισαν οτι δεν κινδυνεύουν να χάσουν αφού η Ευρώπη δεν θα αντιδράσει. Ποντάρισαν λοιπόν οι κερδοσκόποι σε ε΄να σίγουρο στοίχημα, χωρίς να φοβούνται τις ζημιές που θα είχαν αν η ΕΕ παρενέβαινε διορθωτικά στις αγορές και αγόραζε τα ελληνικά κρατικά ομόλογα με χαμηλότερο επιτόκιο.
Πώς μπορεί τώρα η Ευρώπη να ξεφύγει από αυτό τον εκβιασμό των κερδοσκόπων; Εγκαταλείποντας τη συνθήκη του Μάαστριχτ. Να εξηγήσω γιατί:
Πάντα όταν μια κυβέρνηση ή μια Ένωση χωρών θέτει ένα αριθμητικό όριο, δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για κερδοσκοπικές επιθέσεις. ας θυμηθούμε τι έγινε όταν “κλείδωσε” η ισοτιμία της δραχμής με το ECU στην στενή μπάντα ισοτιμίας. Η δραχμή δέχθηκε ανελέητη κερδοσκοπική επίθεση και κινδύνευσε η χώρα να χάσει το σύνολο των συναλλαγματικών της διαθεσίμων για να αποφύγει την υποτίμηση της δραχμής. Η λύση δόθηκε όταν εγκαταλείψαμε την στενή μπάντα διακύμανσης. Το ίδιο είχε συμβεί και σε άλλες χώρες που δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν την ισοτιμία τους σε στενή ή σταθερή σχέση με ένα ισχυρό νόμισμα. Η Αργεντινή, απο την σύνδεση της με το δολάριο πτώχευσε. Σήμερα το σταθερό αριθμητικό όριο που καταστρέφει τις ευρωπαϊκές οικονομίες και θέτει σε κίνδυνο ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το 3% για τα ελλείμματα. Ήδη, ο μέσος όρος των ευρωπαϊκών ελλειμμάτων βρίσκεται στο 7%. Αντιλαμβάνεται λοιπόν ο καθένας ότι καμία χώρα δεν μπορεί να μειώσει γρήγορα το έλλειμμα από το 7 ή το 8 ή το 9% στο 3%. Όταν λοιπόν η Επιτροπή και η ΕΚΤ επιμένει στο στόχο του 3% και ακολουθώντας κατά γράμμα τη συνθήκη του Μάαστριχτ ρίχνουν τη χώρα που παρουσιάζει έλλειμμα στο στόμα των κερδοσκοπικών κεφαλαίων αβοήθητη, τότε το αποτέλεσμα θα είναι αυτό που είδαμε στην Ελλάδα και θα δούμε στην Ισπανία και την Πορτογαλία, δηλαδή η ανελέητη κερδοσκοπική επίθεση.
Το πρόβλημα λοιπόν της Ευρώπης είναι η προσήλωση σε αυτόν τον στόχο, ο οποίος ουσιαστικά καμία σημασία δεν έχει. Η επιμονή στην διατήρηση των ελλειμμάτων στο 3% μόνο ύφεση μπορεί να φέρει στην ευρωπαϊκή οικονομία. Ιδιαίτερα όταν οι ίδιοι φορείς, δηλαδή η Επιτροπή θέτει ταυτοχρόνως με αυτόν τον στόχο και άλλους παράλληλους που εμποδίζουν την ανάπτυξη και την κερδοφορία. Για παράδειγμα, η ενεργειακή πολιτική της Ευρώπης για περιορισμό των ρύπων και τα πρόστιμα που επιβάλει στις ρυπογόνες βιομηχανίες ( προσοχή! Δεν διαφωνώ με αυτή την πολιτική) επιφέρουν τεράστια αύξηση του κόστους όλων των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και όλων των ευρωπαϊκών προ ιόντων. Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η διατήρηση της υψηλής ισοτιμίας του ευρώ. Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η εγκατάλειψη της αγροτικής παραγωγής και άλλων παραδοσιακών τομέων παραγωγής. Η Ευρώπη έχει καταλήξει να είναι μια τεράστια οικονομία που δεν παράγει, που οι βιομηχανίες της μεταφέρονται σε τρίτες, φθηνότερες χώρες, που είναι καταδικασμένη να έχει υψηλότατα ποσοστά ανεργίας και που τελικά είναι δέσμια των διεθνών τραπεζών. Είναι τόσο προφανής αυτή η κατάσταση που αναρωτιέται κανείς αν η ΕΚΤ και η Επιτροπή – δυο τεράστιοι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί – σκοπίμως θέτουν την ευρωπαϊκή οικονομία στην ομηρία των κερδοσκοπικών τραπεζών. Χωρίς να υποστηρίζω σενάρια συνωμοσίας, ξέρω ότι οι γραφειοκράτες των δυο αυτών οργανισμών μέσω αυτής της ομηρίας κερδίζουν ισχύ έναντι των εκλεγμένων πολιτικών ηγετών και πιστεύω οτι είναι οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρώπης αυτοί που πρέπει να αντιδράσουν και να επαναφέρουν την Ε.Ε. σε ένα καθεστώς δημοκρατικής – δηλαδή εκλεγμένης απο τους λαούς – διοίκησης. Διότι η διοίκηση απο την ΕΚΤ και την Επιτροπή ουσιαστικά είναι ένα είδος δικτατορίας.
Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου 2010
"Ανορθόδοξες" σκέψεις για την ανάπτυξη.
Του Κώστα Χαϊνά.
Όλοι μιλάνε για ανάπτυξη. Σύμφωνα με τις καθιερωμένες οικονομικές σχολές, ένας βασικός δείκτης της ανθρώπινης ανάπτυξης μιας χώρας, σύμφωνα και με τον τρόπο που την αποτιμά και ο ΟΗΕ, είναι το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ). Δηλαδή η αξία όλων τα παραγόμενων προϊόντων και υπηρεσιών κατά την διάρκεια μιας χρονικής περιόδου (π.χ. ενός έτους). Διαφορετικά, το ΑΕΠ είναι το σύνολο των εισοδημάτων που αποκτούν οι πολίτες μιας χώρας, ανεξαρτήτως σε ποια χώρα δουλεύουν ή επενδύουν κατά την διάρκεια μιας περιόδου (π.χ. ενός έτους). Ένας άλλος τρόπος να μετράμε το ΑΕΠ είναι με το σύνολο των δαπανών (ιδιωτικών και κρατικών). Δηλαδή είναι το σύνολο των ποσών που διαθέσαμε ως πολίτες για κατανάλωση και επενδύσεις και το Κράτος για να παρέχει τις υπηρεσίες του προς τους πολίτες. Τα έσοδα του Κράτους είναι από τους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ κ.λ.π.) και από την άμεση φορολογία στα εισοδήματα των πολιτών και των νομικών προσώπων. Τα έξοδα του Κράτους είναι οι δαπάνες για την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες και οι επιδοτήσεις που δίνει σε διάφορες κατηγορίες πληθυσμού ή νομικά πρόσωπα (ενισχύσεις Ταμείων, επιδόματα ανεργίας, επιδοτήσεις επενδύσεων κ.λ.π.). (Στην συνέχεια θα αναφέρουμε κάποια νούμερα προσεγγιστικά και όχι με ακρίβεια για την διευκόλυνση της ανάγνωσης).... Σήμερα το κράτος μας έχει το εξής διαχρονικό πρόβλημα. Εδώ και αρκετά χρόνια δαπανά περισσότερα απ’ αυτά που εισπράττει. Η διαφορά αυτή είναι το δημόσιο έλλειμμα το οποίο το καλύπτουμε με δανεικά. Έτσι κάθε χρόνο για να καλύψει αυτήν την διαφορά το Κράτος δανείζεται με την έκδοση κυρίως κρατικών ομολόγων. Τα υπόλοιπα των δανείων αυτών σήμερα αποτελούν το δημόσιο χρέος της χώρας το οποίο είναι περίπου 400 δισ. ευρώ, δηλαδή περισσότερο από το 120% του ΑΕΠ του 2009. Τα ομόλογα αυτά τα αγοράζουν κάποιοι που δίνουν στο ελληνικό κράτος ζεστό χρήμα με κερδοσκοπικά όμως επιτόκια, κερδίζοντας τεράστια ποσά. Το πρόβλημα θα επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια γιατί το κράτος καλείται να πληρώνει κάθε χρόνο πέρα από τους τόκους αυτών των δανείων και τα χρεολύσια παλιών ομολόγων που έχει προεξοφλήσει αξίας περίπου 30 δις. ευρώ κάθε χρόνο. Δηλαδή πέρα από τα 50 δισ. ευρώ περίπου που θα χρειαστεί να δανείζεται για να καλύψει το ετήσιο έλλειμμα θα πρέπει να δανειστεί επιπλέον 30 δισ. ευρώ για να καλύψει τα χρεολύσια των δανείων. Δηλαδή εάν συνεχισθεί η ίδια κατάσταση θα χρειαστούμε κάθε χρόνο να δανειζόμαστε πάνω από 80 δισ. ευρώ για να καλύπτουμε μόνο το έλλειμμα και τα χρεολύσια. Φαύλος κύκλος !
Τι κάνουμε λοιπόν ως κοινωνία ;
Οι λύσεις πράγματι δεν είναι πολλές και είναι απλές. Πρέπει να περικόψουμε τις δαπάνες και να αυξήσουμε τα έσοδα του κράτους. Στο σπίτι μας εάν τα έσοδα που έχουμε κάθε μήνα δεν φτάνουν για να καλύψουμε τα έξοδα τι κάνουμε ; Είτε πιάνουμε δεύτερη δουλειά για να αυξήσουμε το εισόδημα μας, είτε μειώνουμε τις δαπάνες μας, είτε και τα δύο. Απλά πράγματα.
Κάποιος θα πει. Και γιατί αυτά τα απλά πράγματα δεν μπορούμε να τα υλοποιήσουμε και στο κράτος ; Γιατί δεν μπορούμε να μειώσουμε τις κρατικές δαπάνες ; Γιατί δεν μπορούμε να αυξήσουμε τα κρατικά έσοδα ; Αυτά είναι τα πραγματικά ερωτήματα και σ’αυτά χρειάζονται να δοθούν απαντήσεις. Και οι απαντήσεις είναι απλές. Απλά δεν θέλουμε ως πολιτικό σύστημα και ως κοινωνία να δεχθούμε αυτά τα απλά πράγματα. Και ρίχνουμε τις ευθύνες σε κάποια σκοτεινά κέντρα που επιβουλεύονται την Ελλάδα, στους ‘αλμούνιδες’ και ‘Τρισέδες’, όπως αυτάρεσκα καταγγέλλουμε συχνά – πυκνά.
Το πρόβλημα λοιπόν είναι ότι δεν είμαστε διατεθειμένοι ως κοινωνία να δούμε κατάματα την πραγματικότητα και να δεχθούμε αποτελεσματικά μέτρα. Μπορεί σε μια φιλολογική συζήτηση, σε μια παρέα φίλων να παραδεχόμαστε την κρισιμότητα της κατάστασης, αλλά όταν τα μέτρα αρχίζουν να μας αγγίζουν προσωπικά, τότε δεν είμαστε διατεθειμένοι να απωλέσουμε τα κεκτημένα. Και ας είναι πολλές φορές τα κεκτημένα αυτά παράνομα και παράτυπα, προϊόντα πολλές φορές συναλλαγής του αμαρτωλού πελατειακού μας κράτους με τις διάφορες συντεχνίες. Το είδαμε με τους λιμενεργάτες πριν λίγους μήνες, το βλέπουμε αυτές τις μέρες με τα ‘μπλόκα’ των αγροτών που ζητάνε ένα επίδομα για να ξεκινήσουν να δουλεύουν (!), θα το δούμε στην συνέχεια με τους δημόσιους υπαλλήλους γιατί τους κόβουν κάποια επιδόματα και θα έχουμε συνέχεια. Και ασφαλώς τα προνόμια δεν αφορούν μόνο την πλευρά της μισθωτής εργασίας. Προνόμια και χαρισματικές συμβάσεις και απαλλαγές έχει και η πλευρά του κεφαλαίου και μάλιστα σε ορισμένους τομείς προκλητικά. Και επίσης τα μεσαία λεγόμενα στρώματα τα οποία σήμερα συμβάλλουν στα κρατικά έσοδα σκανδαλωδώς ελάχιστα. Όλοι πρέπει να συμβάλλουμε ανάλογα με τις δυνατότητές του καθένα. Και κάποια κοινωνικά στρώματα που ζουν στο όριο της φτώχιας ή κάτω απ’αυτό θα χρειαστεί να ενισχυθούν αποφασιστικά και αποτελεσματικά. Οι πραγματικά φτωχοί όμως και όχι αυτοί που διαθέτουν συντεχνιακή δύναμη και μπορούν να πιέσουν ή να εκβιάσουν.
Και τώρα τι γίνεται θα αναφωνήσει κάποιος !
Τα σενάρια κατά την γνώμη μου είναι δύο. Είτε, θα συνεχισθεί η ίδια κατάσταση, οπότε δεν θα μπορούμε να πληρώσουμε τα τοκοχρεολύσια, άρα δεν θα μας δανείζουν, δηλαδή το κράτος δεν θα έχει λεφτά να πληρώσει μισθούς, συντάξεις κ.λ.π. δηλαδή θα κηρύξουμε πτώχευση. Οπότε οι λύσεις είναι η εξής μία. Θα έρθει ή θα καλέσουμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο το οποίο θα μας δανείσει, αλλά ταυτόχρονα θα καθορίσει τους όρους και τους κανόνες λειτουργίας του κράτους και της κοινωνίας μας. Θέλουμε μια τέτοια εξέλιξη ; Κάποιος θα πει : Δεν θα μας αφήσουν οι ευρωπαίοι της ευρωζώνης να πτωχεύσουμε, γιατί τότε θα έχουν κα αυτοί δυσμενείς επιπτώσεις στις δικές τους οικονομίες και στο ευρώ. Ναι έχει βάση αυτό, αλλά και τότε τους όρους και τους κανόνες λειτουργίας του κράτους και της κοινωνίας μας θα τους καθορίσουν αυτοί και όχι εμείς. Θέλουμε μια τέτοια εξέλιξη ; Αν θέλουμε λοιπόν κάποιοι άλλοι να μας καθορίσουν πως πρέπει να ζούμε ως κοινωνία είμαστε άξιοι της ‘μοίρας’ μας, δηλαδή της ανευθυνότητάς μας ως πολιτικό σύστημα, ως κράτος αλλά και ως κοινωνία, ως πολίτες.
Είτε, η άλλη επιλογή – κατά την ταπεινή μου γνώμη – να συνειδητοποιήσουμε όλοι μας την κρισιμότητα της κατάστασης και να δεχθούμε ότι πρέπει να συζητήσουμε τα πάντα από μηδενική βάση.
Και εξηγούμαι με κάποιες απλές σκέψεις στα πλαίσια ενός άρθρου με βασικό κριτήριο την δικαιοσύνη. Δεν θα αναφερθώ σε αυτονόητα θέματα όπως η φοροδιαφυγή, η φοροκλοπή, η φοροαπαλλαγή και η εισφοροκλοπή και εισφοροδιαφυγή, οι κρατικές και υπουργικές σπατάλες, η μαύρη οικονομία, θέματα για τα οποία νομίζω δεν διαφωνεί κανείς, ότι αποτελούν θέματα κλειδιά για την οικονομία μας, άλλο θέμα αν είναι δύσκολο να εφαρμοστούν στην πράξη. Αν και εδώ θεωρώ ότι τα θέματα αυτά άπτονται της εφαρμογής των νόμων, δηλαδή ουσιαστικά είναι θέμα πολιτικής βούλησης. Θα αναφερθώ σε κάποια ‘δευτερεύοντα’ θέματα τα οποία όμως θεωρώ σημαντικά στην σημερινή συγκυρία :
Ως κράτος :
Χρειαζόμαστε έναν τόσο μεγάλο δημόσιο τομέα ; Μάλλον όχι. Άρα να δεχθούμε να μειωθεί δραστικά ο αριθμός των δημόσιων υπαλλήλων, με ορίζοντα δεκαετίας. Και αυτό να γίνει όχι με απολύσεις αλλά με μηδενικές νέες προσλήψεις. Αυτό όμως προϋποθέτει ριζική αναδιοργάνωση των υπηρεσιών του κράτους, αποφασιστικό χτύπημα της γραφειοκρατίας, κλείσιμο των πολλών και ενδιάμεσων υπηρεσιών στην επίλυση ενός θέματος. Π..χ. δεν μπορεί μια υπηρεσία έκδοσης ενός πιστοποιητικού σε ένα δήμο να χρειάζεται ένα υπάλληλο για να δεχθεί την αίτηση του πολίτη, έναν για να την πρωτοκολλήσει, έναν για να το εκδώσει και έναν για να το σφραγίσει και έναν για να το υπογράψει (!). Πρέπει λοιπόν να δεχθούν οι δημόσιοι υπάλληλοι ριζικές μετατάξεις σε υπηρεσίες που έχουμε ανάγκη (π.χ. υγεία, παιδεία) και σε κάθε θέση που δημιουργείται λόγω συνταξιοδότησης, η θέση να καλύπτεται από πλεονάζων προσωπικό άλλων υπηρεσιών.
Μπορεί να συνεχισθεί η σημερινή ισοπεδωτική κατάσταση στις δημόσιες υπηρεσίες αλλά και τους υπαλλήλους χωρίς καμιά αξιολόγηση ; Στα υπουργεία, τους δημόσιους οργανισμούς, στην αυτοδιοίκηση, στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Μάλλον όχι. Να θεσπίσουμε λοιπόν ένα σύστημα αξιολόγησης των υπηρεσιών και των υπαλλήλων από τους πολίτες και να συνδέσουμε την εξέλιξη και γιατί όχι και τις αποδοχές των κρατικών λειτουργών, με την προσφορά τους και την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών τους.
Μπορούν να συνεχισθούν αυτές οι προκλητικές αποδοχές κάποιων χρυσών παιδιών του ευρύτερου δημόσιου τομέα και του εξαρτημένου από το κράτος ιδιωτικού τομέα ; Και μιλάω για κάποιους, τηλεαστέρες, ποδοσφαιριστές, καλλιτέχνες των ‘πολιτιστικών κέντρων’ της νύχτας και άλλων χρυσοπληρωμένων αγοριών και κοριτσιών που το ύψος των αποδοχών τους δεν συνάδει με την συνεισφορά τους στο κοινωνικό και οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας. Και δεν μπορούν να επικαλούνται κάποιοι ότι είναι του ιδιωτικού τομέα, γιατί θα τους ανταπαντούσα ως εξής. Να σταματήσουν οι κρατικές χρηματοδοτήσεις και απαλλαγές κάθε είδους προς αυτούς τους ιδιωτικούς φορείς που εργάζονται και μετά να μας πουν αν οι φορείς αυτοί αντέχουν να δίνουν τέτοιες αμοιβές.
Ως οικονομικό και κοινωνικό σύστημα :
Τα σύγχρονα οικονομικά και κοινωνικά συστήματα που δοκιμάσθηκαν μέχρι σήμερα βασίσθηκαν στην ανάπτυξη, δηλαδή στην επέκταση και στην συνεχώς μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων. Ο καπιταλισμός εδώ και τέσσερις περίπου αιώνες κατάφερε να φέρει στο σημείο μηδέν τη γη μας, αν δούμε σε όλες της τις διαστάσεις, τις επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή. Αλλά και ο υπαρκτός σοσιαλισμός που δοκιμάσθηκε για πάνω από εβδομήντα χρόνια βασίσθηκε στο ίδιο μοντέλο, δηλαδή στην επεκτατική ανάπτυξη και υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Βέβαια, δικαιολογούσε ότι αυτή η υπερεκμετάλλευση ήταν υπέρ του λαού, με την έννοια ότι τα παραγόμενα οφέλη αυτής της ανάπτυξης διοχετεύονταν στην κοινωνία και όχι σε κάποιους λίγους κεφαλαιοκράτες, όπως γίνεται στον καπιταλισμό. Αν και αυτό το γεγονός αμφισβητείται έντονα, δηλαδή αν και κατά πόσο ο ‘υπαρκτός σοσιαλισμός’ δούλεψε ποτέ για την κοινωνία (αν κρίνουμε από το βιοτικό επίπεδο των λαών του ‘υπαρκτού’), το θέμα είναι ότι και αυτό το σύστημα βασιζόταν στην έννοια της συνεχούς ανάπτυξης, δηλαδή της όλο και μεγαλύτερης χρησιμοποίησης των φυσικών πόρων. Και αυτό συνεχίζουν να λένε και οι σύγχρονοι υπερασπιστές κάθε είδους του ‘υπαρκτού’. Όμως τα πράγματα είναι πιο σύνθετα σήμερα. Η αντίθεση σήμερα στην κοινωνία δεν είναι μόνο ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία και στην αντίθεση ανάμεσα στις παραγωγικές σχέσεις και στις παραγωγικές δυνάμεις. Το θέμα λοιπόν ανάπτυξη, πρέπει να τεθεί εκ νέου σε μια διαδικασία αναθεώρησης της έννοιας και του περιεχομένου της. Θα χρειαστεί να επανακαθορίσουμε το νόημά της και τον τρόπο που θα μετράμε το επίπεδο της κάθε κοινωνίας. Στην διαδικασία αυτή δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το περιβάλλον, το επίπεδο των φυσικών πόρων, το επίπεδο της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Και όλα αυτά δεν μπορούμε να συνεχίζουμε να τα μετράμε με το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, αγνοώντας ποιοτικά στοιχεία της ζωής των ανθρώπων. Αυτό σημαίνει ασφαλώς ότι και η κοινωνία δηλαδή οι επί μέρους κοινωνικές ομάδες και τάξεις, πρέπει να επανεξετάσουν τα αιτήματα που διεκδικούν από το σύστημα. Δεν μπορεί να είναι μόνο οικονομικά, με την έννοια της συνεχούς αύξησης των αποδοχών μας τα οποία θα διοχετεύονται σε ένα κυνήγι μιας υπερκατανάλωσης χωρίς τέλος. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να μετακυλίσουμε πόρους σε δράσεις προστασίας της φύσης, του αστικού περιβάλλοντος που ζούμε, σε δράσεις πιο ανθρωποκεντρικές και όχι ατομοκεντρικές.
Ως κοινωνία και ως πολίτες
Μπορούμε να συνεχίσουμε ως κοινωνία αυτό το πολυδάπανο, σπάταλο μοντέλο ανάπτυξης και κατανάλωσης ; Μάλλον όχι. Το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης βασίζεται στην συνεχή επέκταση και αύξηση των μεγεθών. Και αυτό το παρακολουθούμε μέσα από τους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ κάθε χώρας. Και με βάση αυτό το στοιχείο κυρίως φτιάχνονται οι παγκόσμιες λίστες κατάταξης των χωρών του κόσμου όσον αφορά το επίπεδο ανάπτυξης τους. Αυτό όμως προϋποθέτει συνεχή αύξηση της χρησιμοποίησης φυσικών πόρων. Οι φυσικοί πόροι όμως δεν είναι ανεξάντλητοι. Είναι τυχαίο ότι από τη μια έχουμε οικονομικούς δείκτες που δείχνουν οικονομική ευημερία και ευμάρεια και από την άλλη έχουμε ρυπασμένο νερό, μεταλλαγμένα τρόφιμα, χαμηλή ποιότητα ζωής στις πόλεις. Το μοντέλο που βασίζεται στην συνεχή επέκταση και διόγκωση έχει ημερομηνία λήξεως. Εάν αυτό δεν το συνειδητοποιήσουμε ως κοινωνία θα μας το θυμίσει η ίδια η φύση. Όπως έκανε επανειλημμένα στην ιστορική εξέλιξη με ανθρώπινους πολιτισμούς που εξαφανίσθηκαν γιατί εξάντλησαν τους φυσικούς πόρους. Κάποιος θα αναρωτηθεί πως μπορεί να γίνει αυτό, όταν όλο το σύστημα είναι δομημένο στη βάση της υπερπαραγωγής και της υπερκατανάλωσης. Στο σημείο αυτό βρίσκεται και η πρόκληση για την κοινωνία των πολιτών. Χτίζοντας καθημερινά μέσα από απλά πράγματα έναν νέο τρόπο ζωής που θα βασίζεται στην εξοικονόμηση, στην επαναχρησιμοποίηση, στην επιστροφή σε απλούς και φυσικούς τρόπους ζωής, ιδιοπαραγωγής και ιδιοκατανάλωσης. Όχι δεν αναφέρομαι σε ουτοπικές κοινότητες κοινοκτημοσύνης. Αναφέρομαι στην σημερινή κοινωνία της υπερπαραγωγής και της υπερκατανάλωσης των ανεπτυγμένων δυτικών κοινωνιών. Όταν βλέπουμε μια χώρα σαν τη Μεγάλη Βρετανία –μια χώρα πυρήνας του σύγχρονου καπιταλισμού- να παροτρύνει τα νοικοκυριά της να κάνουν ιδιοπαρατωγή αγροτικών προϊόντων για τις ανάγκες τους, αυτό κάτι σημαίνει. Σ’αυτήν την κοινωνία χρειάζεται να συζητήσουμε για τον άνθρωπο και την ανθρώπινη ευτυχία μέσα από τις εμπειρίες που αποκτήσαμε ως άνθρωποι της ανεπτυγμένης καπιταλιστικά κοινωνίας και να αναδείξουμε νέα πρότυπα και μοντέλα θα έλεγα μιας νέας κοινωνίας που θα βασίζεται γιατί όχι στην μη ανάπτυξη. (Κάποιοι έχουν καθιερώσει την έννοια της αποανάπτυξης). Οι έννοιες της βιωσιμότητας και της αειφορίας δεν συμβαδίζουν με την ανάπτυξη όπως την ζούμε και την προσδιορίζουμε σήμερα. Ούτε η λεγόμενη πράσινη ανάπτυξη μπορεί να είναι η απάντηση σήμερα, χωρίς να υποτιμώ επιμέρους οφέλη που μπορεί να έχει μεταβατικά η κοινωνία από το ‘πρασίνισμα’ της ανάπτυξης. Δεν μπορούμε όμως να έχουμε αειφορία και βιωσιμότητα με ανάπτυξη. Είναι αντιφατικοί όροι. Χρειάζεται λοιπόν να αναζητήσουμε ένα νέο μοντέλο της μετα-καπιταλιστικής κοινωνίας που οδεύουμε, για να μπορέσει ο άνθρωπος να ζήσει σε αρμονία με τη φύση και τους περιορισμένους φυσικούς πόρους της.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)