Αν σαν υπόθεση εργασίας θεωρηθεί ότι λύνεται το θέμα ενός αξιοπρεπούς βιοπορισμού της οικογένειας μας και υπάρχει η δυνατότητα για να προγραμματίσουμε την καθημερινότητα της ζωή μας , προσθέτοντας πράγματα που μένουν διαρκώς ,έως σήμερα στην σφαίρα του φανταστικού ,λόγω της πρωταρχικής ανάγκης για επιβίωση , ποια άραγε θα ήταν αυτά ??
Οι περισσότεροι άνθρωποι από το περιβάλλον μου , δεν μπορούσαν να απαντήσουν μια και ποτέ δεν είχαν μπει στην διαδικασία να θεωρήσουν ότι ο βιοπορισμός τους μπορεί να σταματήσει να είναι το Νο1 ζητούμενο.
Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2010
Τετάρτη 13 Οκτωβρίου 2010
Πως θα μεγαλώσουμε την πίτα ,λοιπόν
Πως θα μεγαλώσουμε την πίτα ,λοιπόν .
Δείτε μια άποψη που είναι απόλυτα ρεαλιστική , λαμβάνει υπόψη το σημερινό δύσκολο περιβάλλον και την δυσκολία χρηματοδότησης
Ακολουθώντας την αρχή ότι χρειαζόμαστε άμεσα αποτελέσματα οφείλουμε να εστιάσουμε αυτόματα στα τμήματα της οικονομίας που έχουμε δείξει ανταγωνιστικές επιδόσεις στο πρόσφατο παρελθόν και αποκλείοντας προς το παρών σχέδια για τομείς που μπορεί να έχουν προοπτικές αλλά μόνο σε βάθος χρόνου.
Η ατμομηχανή της ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια ήταν ο τομέας των κατασκευών και η οικοδομή. Η πίτα μεγαλώνει άμεσα αν ξεκινήσει η κατασκευή νέων αυτοκινητοδρόμων ( 2000 νέα χιλιόμετρα) , 5 νέων υπερσύγχρονων λιμανιών(Πειραιάς-διεύρυνση της συνεργασίας με την Κίνα,Θεσσαλονίκη-διασύνδεση με τα κράτη της τ.Γιουγκοσλαυίας και σιδηροδρομική σύνδεση με λιμάνι του Δούναβη για διείσδυση στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης ,Πάτρα-Ιταλία, Ευρώπη,Καβάλα-Βουλγαρικές ανάγκες,Βόλος-Διασύνδεση με τα Μικρασιατικά παράλια και ειδικότερα την Σμύρνη ,50 μαρίνες τουριστικών σκαφών, σιδηροδρομικής γραμμής υπερταχείας σύνδεσης Πάτρας Αθήνας Θεσσαλονίκης Αλεξανδρούπολης, Βόρειος σιδηροδρομικός άξονας Κρήτης. Ολα χρηματοδοτούνται από τον Ιδιωτικό τομέα ,χωρίς ούτε ένα κρατικό ευρώ, προφανώς με ανάθεση της εκμετάλλευσης τους για 20-25 χρόνια. Επίσης αναπλάσεις πόλεων με αξιοποίηση της λιμνάζουσα ακίνητης δημόσιας περιουσίας (πχ κατεδαφίζονται 20 μεγάλα οικοδομικά τετράγωνα της Αθήνας με ανταλλαγή γης στο Ελληνικό ή αλλού).Επίσης πρόγραμμα επαναεποικισμού των άδειων χωριών μας με ανακατασκευές των παραδοσιακών κατοικιών και πώληση ή μακροχρόνια ενοικίαση τους ως μόνιμη ή δευτερεύουσα κατοικία σε εύπορους Βορειοευρωπαίους.Χρήματα δεν δίνονται πουθενά αλλά αξιοποιούνται φορολογικά κίνητρα ή και απλές εγγυήσεις του δημοσίου σε σχετικά τραπεζικά δάνεια.
Τουρισμός. Στρεφόμαστε στρατηγικά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου προσθέτοντας στο υπάρχον "καλοκαιρινό" μοντέλο μας εκτός από τον ήλιο, την θάλασσα και τις αρχαιότητες τα εξής. Γαστριμαργικό τουρισμός , Θρησκευτικός τουρισμός, Θεραπευτικός τουρισμός, Συνεδριακός τουρισμός, Περιηγητικός,ορεινός τουρισμός, οικολογικός τουρισμός. Υπάρχουν έτοιμες υποδομές για όλα τα παραπάνω και χρειαζόμαστε μόνο οργάνωση και ανθρώπους με όραμα που επίσης υπάρχουν.Επίσης αναβαθμίζουμε τουριστικά την Αθήνα και τα νησιά του Αργοσαρωνικού που είναι τουριστικά διαμάντια εν υπνώσει με τεράστιες δυνατότητες.Στις Κρουαζιέρες επίσης τέρμα τα δώρα σε Ιταλούς και Τούρκους.Εδώ και τώρα πλήρη και αληθινή άρση του καμποταζ και αφήστε τις παράλιες πόλεις και τα νησιά μας να ανθίσουν.
Παραγωγή πράσινης ενέργειας. Καμία χώρα στην Ευρώπη δεν έχει τόσο ήλιο και τόσο άνεμο από την Ελλάδα ταυτόχρονα. Μπορούμε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και με μηδέν κρατικά κεφάλαια να γίνουμε η Σαουδική Αραβία στις ανανεώσιμες.Απλά το κράτος θα πρέπει να απαρνηθεί τον ρόλο του υπερυθμιστή των πάντων και να απαιτεί ένα καμιόνι άδειες για να εγκαταστήσει κάποιος 100 kw φωτοβολταικών.Δώστε γρήγορα άδειες για υπεράκτια πάρκα ανεμογενητριών και φυτέψτε ανεμογεννήτριες σ όλα τα ξερονήσια του Αιγαίου.Εκεί δεν ενοχλείται κανένας. Μετά τα οικιακά φωτοβολταικά κοιτάξτε και το θέμα οικιακές ανεμογεννήτριες.
Υφαντουργία. Ναι υφαντουργία.Αυτή την άλλοτε ακμάζουσα και τώρα υπολειτουργούσα.Αλλά με σχέδιο και προσεκτική ανάλυση της αγοράς. Το 50% των υφαντουργικών της Ευρώπης εισάγονται από Κίνα.Η Τουρκία έχει το 8% της Ευρωπαικής αγοράς κρατώντας μόνο το πλεονέκτημα της μικρότερης απόστασης αλλά και την ευελιξία για μικρές παραγωγές. φανταστείται να έρθουμε σε συμφωνία με τους Κινέζους για προμήθεια μας σε ημιαίτημα προιόντα και στόχευση αυτών που παράγει η Τουρκία αλλά σε ευρωπαϊκό έδαφος και με το made in EU στην ούγια. Θα καούν οι αργαλειοί μας.
Πρωτογενής παραγωγή. Γεωργία και κτηνοτροφία. Εντοπίστε που είμαστε ελλειμματικοί και δώστε αφορολόγητο στους παραγωγούς μας για παραγωγή σ ατές τις κατηγορίες προ ιόντων. Πριν αρχίσουμε να εξάγουμε τουλάχιστον να αρχίσουμε να παράγουμε ότι τρώμε.Αξιοποιείστε το ΕΣΠΑ για μεταφορά σύγχρονης αγροτικής τεχνολογίας από Ολλανδία (θερμοκήπια κλπ) και Ισραήλ (τεχνολογίες εξοικονόμησης νερού).Έχουμε το καλύτερο κλίμα της Ευρώπης ,μπορούμε να γίνουμε γρήγορα το περιβόλι της και δεν γνωρίζουμε πως να το κάνουμε.
Δείτε μια άποψη που είναι απόλυτα ρεαλιστική , λαμβάνει υπόψη το σημερινό δύσκολο περιβάλλον και την δυσκολία χρηματοδότησης
Ακολουθώντας την αρχή ότι χρειαζόμαστε άμεσα αποτελέσματα οφείλουμε να εστιάσουμε αυτόματα στα τμήματα της οικονομίας που έχουμε δείξει ανταγωνιστικές επιδόσεις στο πρόσφατο παρελθόν και αποκλείοντας προς το παρών σχέδια για τομείς που μπορεί να έχουν προοπτικές αλλά μόνο σε βάθος χρόνου.
Η ατμομηχανή της ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια ήταν ο τομέας των κατασκευών και η οικοδομή. Η πίτα μεγαλώνει άμεσα αν ξεκινήσει η κατασκευή νέων αυτοκινητοδρόμων ( 2000 νέα χιλιόμετρα) , 5 νέων υπερσύγχρονων λιμανιών(Πειραιάς-διεύρυνση της συνεργασίας με την Κίνα,Θεσσαλονίκη-διασύνδεση με τα κράτη της τ.Γιουγκοσλαυίας και σιδηροδρομική σύνδεση με λιμάνι του Δούναβη για διείσδυση στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης ,Πάτρα-Ιταλία, Ευρώπη,Καβάλα-Βουλγαρικές ανάγκες,Βόλος-Διασύνδεση με τα Μικρασιατικά παράλια και ειδικότερα την Σμύρνη ,50 μαρίνες τουριστικών σκαφών, σιδηροδρομικής γραμμής υπερταχείας σύνδεσης Πάτρας Αθήνας Θεσσαλονίκης Αλεξανδρούπολης, Βόρειος σιδηροδρομικός άξονας Κρήτης. Ολα χρηματοδοτούνται από τον Ιδιωτικό τομέα ,χωρίς ούτε ένα κρατικό ευρώ, προφανώς με ανάθεση της εκμετάλλευσης τους για 20-25 χρόνια. Επίσης αναπλάσεις πόλεων με αξιοποίηση της λιμνάζουσα ακίνητης δημόσιας περιουσίας (πχ κατεδαφίζονται 20 μεγάλα οικοδομικά τετράγωνα της Αθήνας με ανταλλαγή γης στο Ελληνικό ή αλλού).Επίσης πρόγραμμα επαναεποικισμού των άδειων χωριών μας με ανακατασκευές των παραδοσιακών κατοικιών και πώληση ή μακροχρόνια ενοικίαση τους ως μόνιμη ή δευτερεύουσα κατοικία σε εύπορους Βορειοευρωπαίους.Χρήματα δεν δίνονται πουθενά αλλά αξιοποιούνται φορολογικά κίνητρα ή και απλές εγγυήσεις του δημοσίου σε σχετικά τραπεζικά δάνεια.
Τουρισμός. Στρεφόμαστε στρατηγικά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου προσθέτοντας στο υπάρχον "καλοκαιρινό" μοντέλο μας εκτός από τον ήλιο, την θάλασσα και τις αρχαιότητες τα εξής. Γαστριμαργικό τουρισμός , Θρησκευτικός τουρισμός, Θεραπευτικός τουρισμός, Συνεδριακός τουρισμός, Περιηγητικός,ορεινός τουρισμός, οικολογικός τουρισμός. Υπάρχουν έτοιμες υποδομές για όλα τα παραπάνω και χρειαζόμαστε μόνο οργάνωση και ανθρώπους με όραμα που επίσης υπάρχουν.Επίσης αναβαθμίζουμε τουριστικά την Αθήνα και τα νησιά του Αργοσαρωνικού που είναι τουριστικά διαμάντια εν υπνώσει με τεράστιες δυνατότητες.Στις Κρουαζιέρες επίσης τέρμα τα δώρα σε Ιταλούς και Τούρκους.Εδώ και τώρα πλήρη και αληθινή άρση του καμποταζ και αφήστε τις παράλιες πόλεις και τα νησιά μας να ανθίσουν.
Παραγωγή πράσινης ενέργειας. Καμία χώρα στην Ευρώπη δεν έχει τόσο ήλιο και τόσο άνεμο από την Ελλάδα ταυτόχρονα. Μπορούμε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και με μηδέν κρατικά κεφάλαια να γίνουμε η Σαουδική Αραβία στις ανανεώσιμες.Απλά το κράτος θα πρέπει να απαρνηθεί τον ρόλο του υπερυθμιστή των πάντων και να απαιτεί ένα καμιόνι άδειες για να εγκαταστήσει κάποιος 100 kw φωτοβολταικών.Δώστε γρήγορα άδειες για υπεράκτια πάρκα ανεμογενητριών και φυτέψτε ανεμογεννήτριες σ όλα τα ξερονήσια του Αιγαίου.Εκεί δεν ενοχλείται κανένας. Μετά τα οικιακά φωτοβολταικά κοιτάξτε και το θέμα οικιακές ανεμογεννήτριες.
Υφαντουργία. Ναι υφαντουργία.Αυτή την άλλοτε ακμάζουσα και τώρα υπολειτουργούσα.Αλλά με σχέδιο και προσεκτική ανάλυση της αγοράς. Το 50% των υφαντουργικών της Ευρώπης εισάγονται από Κίνα.Η Τουρκία έχει το 8% της Ευρωπαικής αγοράς κρατώντας μόνο το πλεονέκτημα της μικρότερης απόστασης αλλά και την ευελιξία για μικρές παραγωγές. φανταστείται να έρθουμε σε συμφωνία με τους Κινέζους για προμήθεια μας σε ημιαίτημα προιόντα και στόχευση αυτών που παράγει η Τουρκία αλλά σε ευρωπαϊκό έδαφος και με το made in EU στην ούγια. Θα καούν οι αργαλειοί μας.
Πρωτογενής παραγωγή. Γεωργία και κτηνοτροφία. Εντοπίστε που είμαστε ελλειμματικοί και δώστε αφορολόγητο στους παραγωγούς μας για παραγωγή σ ατές τις κατηγορίες προ ιόντων. Πριν αρχίσουμε να εξάγουμε τουλάχιστον να αρχίσουμε να παράγουμε ότι τρώμε.Αξιοποιείστε το ΕΣΠΑ για μεταφορά σύγχρονης αγροτικής τεχνολογίας από Ολλανδία (θερμοκήπια κλπ) και Ισραήλ (τεχνολογίες εξοικονόμησης νερού).Έχουμε το καλύτερο κλίμα της Ευρώπης ,μπορούμε να γίνουμε γρήγορα το περιβόλι της και δεν γνωρίζουμε πως να το κάνουμε.
μοίρασμα και μέγεθος της πίτας
Το μοίρασμα και το μέγεθος της πίτας
Του Αλεξη Παπαχελα
Ολοι ανεξαιρέτως οι σοβαροί ξένοι αναλυτές και ακαδημαϊκοί ρωτούν ακριβώς το ίδιο πράγμα: «Πέστε μας πώς και από πού θα έλθει η ανάπτυξη και θα σας πούμε αν θα τα βγάλετε πέρα». Ο υπουργός Οικονομικών κ. Παπακωνσταντίνου άκουσε την ίδια μονότονη προτροπή στα αγγλικά «tell us your growth story». Η πραγματικότητα των αριθμών είναι σκληρή και δεν αντιστρέφεται, ούτε με μια επιμήκυνση της αποπληρωμής του δανείου της τρόικας. Αν δεν αλλάξει ο παρονομαστής στο περίφημο κλάσμα του χρέους ως προς το ΑΕΠ, η Ελλάδα δύσκολα θα δει άσπρη μέρα.
Το πρόβλημα είναι ότι κανείς, και ειδικά στην κυβέρνηση, δεν έχει πειστικές απαντήσεις ή έτοιμο σχέδιο για το πώς ξαναβάζεις τη χώρα σε τροχιά ανάπτυξης. Υπάρχουν, βεβαίως, οι κλασικές συνταγές, όπως για παράδειγμα τα μεγάλα έργα με τη μορφή των αυτοκινητοδρόμων και των ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα) σε περιπτώσεις αεροδρομίων κ.λπ. Πρόκειται για παραδοσιακή συνταγή, η οποία έχει άμεσα θετικά αποτελέσματα πέραν του κατασκευαστικού κλάδου. Δυστυχώς, όμως, εκεί εμφανίζονται δύο μεγάλα εμπόδια. Το πρώτο είναι η ασυνεννοησία μεταξύ υπουργείων, καθώς η μεν κ. Μπιρμπίλη τα βλέπει, δικαιολογημένα, όλα από τη δική της σκοπιά, ο δε κ. Ρέππας και η υπόλοιπη κυβέρνηση από μία εντελώς διαφορετική. Κεντρική κατεύθυνση, όμως, και απόφαση δεν φαίνεται να υπάρχει.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι πως οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν χρήματα για να χρηματοδοτήσουν τόσο μεγάλα έργα και οι ξένες θέλουν να αποφύγουν την Ελλάδα, μετά τον εγκληματικό χειρισμό της υποθαλάσσιας σήραγγας Θεσσαλονίκης από τον κ. Σουφλιά και τις πρόσφατες εμπειρίες με την καθυστέρηση επιστροφής ΦΠΑ σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το περίφημο ΕΣΠΑ (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) πάλι κινδυνεύει να ακολουθήσει τα λανθασμένα μοντέλα του παρελθόντος, όπου όποιος είχε το «κονέ» και την πειθώ έβαζε και ένα άσχετο έργο σε κάποιο πρόγραμμα. Χωρίς στόχευση και ουσιαστικό έλεγχο το ΕΣΠΑ έγινε ένα ακόμη εργαλείο στα χέρια παρασιτικών και κομματικών κυκλωμάτων. Ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Χρυσοχοΐδης αναζητεί, με τη συνήθη στοχοπροσήλωση, εξαγωγικούς τομείς που θα μπορούσαν να ενισχυθούν. Τα παραδείγματα υπάρχουν, από την εταιρεία που έχει μια δική της πατέντα μονωτικού φιλμ μέχρι το εργοστάσιο που κατασκευάζει φωτοβολταϊκά στην Τρίπολη. Ολοι, όμως, έχουν ένα κοινό παράπονο και αίτημα: αυτό που θέλουν από το κράτος είναι να μην μπλέκεται στα πόδια τους και να τους αφήνει να κάνουν τη δουλειά τους.
Πρόσφατα ένας ξένος διπλωμάτης που αγαπάει την Ελλάδα μού είπε μια φράση που έμεινε στη μνήμη μου: «Βλέπω πως κάθε μέρα η χώρα αναλώνεται σε μια μάχη για το ποιος θα πάρει το μεγαλύτερο κομμάτι μιας μικρής πίτας. Γιατί δεν σκέπτεσθε επιτέλους ότι το ζητούμενο είναι να μεγαλώσει αυτή η πίτα;».
Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα στο οποίο κανείς –ούτε από την κυβέρνηση ούτε από τον επιχειρηματικό κόσμο– μοιάζει να έχει μια πειστική απάντηση.
Του Αλεξη Παπαχελα
Ολοι ανεξαιρέτως οι σοβαροί ξένοι αναλυτές και ακαδημαϊκοί ρωτούν ακριβώς το ίδιο πράγμα: «Πέστε μας πώς και από πού θα έλθει η ανάπτυξη και θα σας πούμε αν θα τα βγάλετε πέρα». Ο υπουργός Οικονομικών κ. Παπακωνσταντίνου άκουσε την ίδια μονότονη προτροπή στα αγγλικά «tell us your growth story». Η πραγματικότητα των αριθμών είναι σκληρή και δεν αντιστρέφεται, ούτε με μια επιμήκυνση της αποπληρωμής του δανείου της τρόικας. Αν δεν αλλάξει ο παρονομαστής στο περίφημο κλάσμα του χρέους ως προς το ΑΕΠ, η Ελλάδα δύσκολα θα δει άσπρη μέρα.
Το πρόβλημα είναι ότι κανείς, και ειδικά στην κυβέρνηση, δεν έχει πειστικές απαντήσεις ή έτοιμο σχέδιο για το πώς ξαναβάζεις τη χώρα σε τροχιά ανάπτυξης. Υπάρχουν, βεβαίως, οι κλασικές συνταγές, όπως για παράδειγμα τα μεγάλα έργα με τη μορφή των αυτοκινητοδρόμων και των ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα) σε περιπτώσεις αεροδρομίων κ.λπ. Πρόκειται για παραδοσιακή συνταγή, η οποία έχει άμεσα θετικά αποτελέσματα πέραν του κατασκευαστικού κλάδου. Δυστυχώς, όμως, εκεί εμφανίζονται δύο μεγάλα εμπόδια. Το πρώτο είναι η ασυνεννοησία μεταξύ υπουργείων, καθώς η μεν κ. Μπιρμπίλη τα βλέπει, δικαιολογημένα, όλα από τη δική της σκοπιά, ο δε κ. Ρέππας και η υπόλοιπη κυβέρνηση από μία εντελώς διαφορετική. Κεντρική κατεύθυνση, όμως, και απόφαση δεν φαίνεται να υπάρχει.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι πως οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν χρήματα για να χρηματοδοτήσουν τόσο μεγάλα έργα και οι ξένες θέλουν να αποφύγουν την Ελλάδα, μετά τον εγκληματικό χειρισμό της υποθαλάσσιας σήραγγας Θεσσαλονίκης από τον κ. Σουφλιά και τις πρόσφατες εμπειρίες με την καθυστέρηση επιστροφής ΦΠΑ σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το περίφημο ΕΣΠΑ (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) πάλι κινδυνεύει να ακολουθήσει τα λανθασμένα μοντέλα του παρελθόντος, όπου όποιος είχε το «κονέ» και την πειθώ έβαζε και ένα άσχετο έργο σε κάποιο πρόγραμμα. Χωρίς στόχευση και ουσιαστικό έλεγχο το ΕΣΠΑ έγινε ένα ακόμη εργαλείο στα χέρια παρασιτικών και κομματικών κυκλωμάτων. Ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Χρυσοχοΐδης αναζητεί, με τη συνήθη στοχοπροσήλωση, εξαγωγικούς τομείς που θα μπορούσαν να ενισχυθούν. Τα παραδείγματα υπάρχουν, από την εταιρεία που έχει μια δική της πατέντα μονωτικού φιλμ μέχρι το εργοστάσιο που κατασκευάζει φωτοβολταϊκά στην Τρίπολη. Ολοι, όμως, έχουν ένα κοινό παράπονο και αίτημα: αυτό που θέλουν από το κράτος είναι να μην μπλέκεται στα πόδια τους και να τους αφήνει να κάνουν τη δουλειά τους.
Πρόσφατα ένας ξένος διπλωμάτης που αγαπάει την Ελλάδα μού είπε μια φράση που έμεινε στη μνήμη μου: «Βλέπω πως κάθε μέρα η χώρα αναλώνεται σε μια μάχη για το ποιος θα πάρει το μεγαλύτερο κομμάτι μιας μικρής πίτας. Γιατί δεν σκέπτεσθε επιτέλους ότι το ζητούμενο είναι να μεγαλώσει αυτή η πίτα;».
Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα στο οποίο κανείς –ούτε από την κυβέρνηση ούτε από τον επιχειρηματικό κόσμο– μοιάζει να έχει μια πειστική απάντηση.
Τα μηνύματα από την Αγκυρα .
Τα μηνύματα από την Άγκυρα
Του Θανου Π. Ντοκου*
Η πρόταση του κ. Ομέρ Τσελίκ, αντιπροέδρου του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας (ΑΚΡ) και του κ. Ιμπραΐμ Καλίν, συμβούλου του Τούρκου πρωθυπουργού, περί άρσης του casus belli με αντάλλαγμα την ακύρωση της απόφασης της ελληνικής Βουλής για το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων ασφαλώς δεν μπορεί να συζητηθεί σοβαρά. Δείχνει, βεβαίως, ότι το casus belli έχει μετατραπεί σε βάρος για την Τουρκία από το οποίο προσπαθεί να απαλλαγεί, χωρίς να είναι έτοιμη να προχωρήσει σε μονομερή άρση του. Η δε πρόταση περί αναζήτησης κοινού στρατηγικού οράματος και ανάληψης κοινών περιφερειακών πρωτοβουλιών είναι μια «μεταμοντέρνα» προσέγγιση που θα μπορούσε να είχε ενδιαφέρον εφόσον συντρέχουν κάποιες προϋποθέσεις, με κυριότερη την απάλειψη ορισμένων συμπεριφορών της Αγκυρας που δηλητηριάζουν τις διμερείς σχέσεις.
Υπάρχουν ενέργειες που στέλνουν ένα σαφές μήνυμα μη-φιλικών διαθέσεων, όπως οι γκρίζες ζώνες και οι χαμηλές υπερπτήσεις πάνω από κατοικημένα νησιά. Αυτές πρέπει να τερματιστούν μονομερώς αν η Αγκυρα επιθυμεί να πείσει ότι δεν έχει επεκτατικές διαθέσεις. Σε άλλα ζητήματα, μπορούν να αναζητηθούν λύσεις λειτουργικού χαρακτήρα που οδηγούν σε τερματισμό μιας συγκεκριμένης συμπεριφοράς, χωρίς οι δύο πλευρές να αποκλίνουν από τις πάγιες θέσεις τους. Σε αυτή τη λογική έχουν διατυπωθεί προτάσεις περί υποβολής μη πλήρους σχεδίου πτήσης για να σταματήσουν οι παραβάσεις και αναχαιτίσεις ή μιας συμβολικής υπέρπτησης τον χρόνο για να τερματιστούν οι παραβιάσεις και οι αερομαχίες.
Δύο παρατηρήσεις για το μέλλον των ελληνοτουρκικών (Ε/Τ) σχέσεων: 1) Η σημερινή Τουρκία είναι πολύ διαφορετική από αυτή του πρόσφατου παρελθόντος. Η κυβέρνηση Ερντογάν δείχνει να έχει περιορίσει σημαντικά τον ρόλο της στρατογραφειοκρατίας και έχει υλοποιήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Αξίζει να διερευνηθούν οι πραγματικές διαθέσεις της απέναντι στην Ελλάδα (χωρίς εγγύηση ότι το πόρισμα θα είναι ευνοϊκό). 2) Υπάρχει άγνοια στην ελληνική κοινή γνώμη, με ευθύνη πρωτίστως των πολιτικών, αλλά και των ΜΜΕ και του «πνευματικού» κόσμου, για ορισμένες βασικές διαστάσεις των Ε/Τ σχέσεων. Η καλύτερη γνώση των θεμάτων θέτει το πρόβλημα στις πραγματικές του διαστάσεις. Π.χ. το FIR είναι εκχώρηση αρμοδιότητας (ανατίθεται στην Ελλάδα η ασφάλεια πτήσεων) και όχι κυριαρχικό δικαίωμα. Επίσης, περισσότερο από το μισό του Αιγαίου είναι διεθνή ύδατα στα οποία έχει δικαίωμα οποιοδήποτε κράτος να πραγματοποιεί ασκήσεις ή ναυσιπλοΐα, εφόσον τηρεί συγκεκριμένους κανόνες. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι ενίοτε η Τουρκία σέβεται το γράμμα, αλλά όχι το πνεύμα του νόμου, όσον αφορά το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης.
Μπορεί να υποστηριχθεί ότι Ελλάδα και Τουρκία θα πρέπει να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω των διερευνητικών επαφών και προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή ότι η μείωση της καθημερινής έντασης και το επ’ αόριστον «πάγωμα» των ζητημάτων είναι καλύτερη επιλογή. Μια ψύχραιμη συζήτηση για τις εναλλακτικές στρατηγικές διαχείρισης των Ε/Τ σχέσεων θα μπορούσε να καταλήξει σε μια γόνιμη σύνθεση. Με όσους, βεβαίως, θεωρούν ότι κατέχουν τη μοναδική αλήθεια και έχουν την αποκλειστικότητα σε θέματα πατριωτισμού, τα περιθώρια συνεννόησης είναι μηδενικά. Αλλά αυτοί ευτυχώς έχουν αρχίσει να περιθωριοποιούνται.
Του Θανου Π. Ντοκου*
Η πρόταση του κ. Ομέρ Τσελίκ, αντιπροέδρου του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας (ΑΚΡ) και του κ. Ιμπραΐμ Καλίν, συμβούλου του Τούρκου πρωθυπουργού, περί άρσης του casus belli με αντάλλαγμα την ακύρωση της απόφασης της ελληνικής Βουλής για το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων ασφαλώς δεν μπορεί να συζητηθεί σοβαρά. Δείχνει, βεβαίως, ότι το casus belli έχει μετατραπεί σε βάρος για την Τουρκία από το οποίο προσπαθεί να απαλλαγεί, χωρίς να είναι έτοιμη να προχωρήσει σε μονομερή άρση του. Η δε πρόταση περί αναζήτησης κοινού στρατηγικού οράματος και ανάληψης κοινών περιφερειακών πρωτοβουλιών είναι μια «μεταμοντέρνα» προσέγγιση που θα μπορούσε να είχε ενδιαφέρον εφόσον συντρέχουν κάποιες προϋποθέσεις, με κυριότερη την απάλειψη ορισμένων συμπεριφορών της Αγκυρας που δηλητηριάζουν τις διμερείς σχέσεις.
Υπάρχουν ενέργειες που στέλνουν ένα σαφές μήνυμα μη-φιλικών διαθέσεων, όπως οι γκρίζες ζώνες και οι χαμηλές υπερπτήσεις πάνω από κατοικημένα νησιά. Αυτές πρέπει να τερματιστούν μονομερώς αν η Αγκυρα επιθυμεί να πείσει ότι δεν έχει επεκτατικές διαθέσεις. Σε άλλα ζητήματα, μπορούν να αναζητηθούν λύσεις λειτουργικού χαρακτήρα που οδηγούν σε τερματισμό μιας συγκεκριμένης συμπεριφοράς, χωρίς οι δύο πλευρές να αποκλίνουν από τις πάγιες θέσεις τους. Σε αυτή τη λογική έχουν διατυπωθεί προτάσεις περί υποβολής μη πλήρους σχεδίου πτήσης για να σταματήσουν οι παραβάσεις και αναχαιτίσεις ή μιας συμβολικής υπέρπτησης τον χρόνο για να τερματιστούν οι παραβιάσεις και οι αερομαχίες.
Δύο παρατηρήσεις για το μέλλον των ελληνοτουρκικών (Ε/Τ) σχέσεων: 1) Η σημερινή Τουρκία είναι πολύ διαφορετική από αυτή του πρόσφατου παρελθόντος. Η κυβέρνηση Ερντογάν δείχνει να έχει περιορίσει σημαντικά τον ρόλο της στρατογραφειοκρατίας και έχει υλοποιήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Αξίζει να διερευνηθούν οι πραγματικές διαθέσεις της απέναντι στην Ελλάδα (χωρίς εγγύηση ότι το πόρισμα θα είναι ευνοϊκό). 2) Υπάρχει άγνοια στην ελληνική κοινή γνώμη, με ευθύνη πρωτίστως των πολιτικών, αλλά και των ΜΜΕ και του «πνευματικού» κόσμου, για ορισμένες βασικές διαστάσεις των Ε/Τ σχέσεων. Η καλύτερη γνώση των θεμάτων θέτει το πρόβλημα στις πραγματικές του διαστάσεις. Π.χ. το FIR είναι εκχώρηση αρμοδιότητας (ανατίθεται στην Ελλάδα η ασφάλεια πτήσεων) και όχι κυριαρχικό δικαίωμα. Επίσης, περισσότερο από το μισό του Αιγαίου είναι διεθνή ύδατα στα οποία έχει δικαίωμα οποιοδήποτε κράτος να πραγματοποιεί ασκήσεις ή ναυσιπλοΐα, εφόσον τηρεί συγκεκριμένους κανόνες. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι ενίοτε η Τουρκία σέβεται το γράμμα, αλλά όχι το πνεύμα του νόμου, όσον αφορά το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης.
Μπορεί να υποστηριχθεί ότι Ελλάδα και Τουρκία θα πρέπει να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω των διερευνητικών επαφών και προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή ότι η μείωση της καθημερινής έντασης και το επ’ αόριστον «πάγωμα» των ζητημάτων είναι καλύτερη επιλογή. Μια ψύχραιμη συζήτηση για τις εναλλακτικές στρατηγικές διαχείρισης των Ε/Τ σχέσεων θα μπορούσε να καταλήξει σε μια γόνιμη σύνθεση. Με όσους, βεβαίως, θεωρούν ότι κατέχουν τη μοναδική αλήθεια και έχουν την αποκλειστικότητα σε θέματα πατριωτισμού, τα περιθώρια συνεννόησης είναι μηδενικά. Αλλά αυτοί ευτυχώς έχουν αρχίσει να περιθωριοποιούνται.
Προτάσεις Πισσαρίδη για την ελληνική οικονομία
Προτάσεις Πισσαρίδη για την ελληνική οικονομία.
Δημοσιεύθηκε: 11:06 - 12/10/10
Η ανάπτυξη είναι μονόδρομος για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με άρθρο του νομπελίστα οικονομολόγου κ. Χριστόφορου Πισσαρίδη και των καθηγητών οικονομικών κ. Κώστα Αζαριάδη και Γιάννη Ιωαννίδη στην "Καθημερινή", στο οποίο προτείνουν συγκεκριμένες προτάσεις για να επιτευχθεί αυτή η ανάπτυξη.
Παράλληλα, προτείνουν να συνδυαστεί η ανάπτυξη, η οποία θα επιτευχθεί με την επιστροφή της εμπιστοσύνης, την αποτελεσματική δημόσια διοίκηση και την αναβάθμιση των υποδομών, με ελάττωση του κρατικού παρεμβατισμού και εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος.
Ολόκληρο το άρθρο τους στην "Καθημερινή" έχει ως εξής:
"Φρονούμε πως τα μέτρα λιτότητας και οικονομικής μεταρρύθμισης του μνημονίου πρέπει να συνοδευτούν από ισχυρότατο πρόγραμμα αναπτυξιακής πολιτικής, ώστε να απομακρύνουν τη χώρα από φαύλο κύκλο αυξανόμενης ανεργίας και χρεοκοπιών. Προτείνουμε γι' αυτό πολιτικές που θα αυξήσουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά 4% τον χρόνο, επιτρέποντας στην Ελλάδα όχι απλώς να ικανοποιήσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, αλλά κυρίως να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα και να μπει σε σταθερή τροχιά ευημερίας.
Η υπερκατανάλωση είναι η μεγάλη αδυναμία της ελληνικής οικονομίας. Πέρυσι η χώρα ξόδεψε 12% πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ το εισόδημα ήταν 5% κάτω και η παραγωγικότητα εργασίας 20% χαμηλότερη. Μεταβιβάσεις από την Ε.Ε. και εξωτερικά δάνεια χρηματοδοτούσαν το γλέντι. Η δραματική ύφεση που ζούμε χαμηλώνει το εισόδημα από 22.000 ευρώ κατά κεφαλήν σε 17-18.000, επίπεδο που αναλογεί στην παραγωγικότητά μας. Χωρίς δραστικά αναπτυξιακά μέτρα, τα εισοδήματα θα κατέβουν από 95% της Ε.Ε.-27 σε περίπου 72%.
Βαθιές αδυναμίες αντιμετωπίζονται μόνο με βαθιές τομές σε οικονομία, διοίκηση και κοινωνική δομή, που θα μεταφέρουν το κύριο βάρος της οικονομικής ανάπτυξης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, όπως έγινε σε Σουηδία, Ιρλανδία, Κύπρο και Τουρκία. Η κεντρική κυβέρνηση παραμένει υπεύθυνη μόνο στους χώρους της Δικαιοσύνης, της άμυνας, της προστασίας του πολίτη, των υποδομών και της κοινωνικής πρόνοιας.
Οι προτάσεις μας στοχεύουν στο να αυξήσουν έως το 2020 την παραγωγικότητα της εργασίας στο 120% του μέσου όρου της Ε.Ε.-27 και να δημιουργήσουν 1,2 εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, απορροφώντας 800.000 νέους και 400.000 πλεονάζοντες από το Δημόσιο. Βελτίωση της παραγωγικότητας απαιτεί μαζικές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, απάλειψη της διαφθοράς και ανασυγκρότηση υποδομών και ανθρώπινων πόρων. Αυτά αναλύονται εδώ.
Εμπιστοσύνη
Ριζοσπαστικές αναπτυξιακές στρατηγικές είναι ατελέσφορες εάν η κοινή γνώμη δεν πειστεί πως επίκειται σοβαρή πάταξη της διαφθοράς και βελτίωση της εφιαλτικής ανεπάρκειας του Δημοσίου. Το κοινό θα πειστεί για πραγματικές αλλαγές εάν δει σε έναν χρόνο πράγματα πρωτάκουστα για την Ελλάδα, π.χ. κατακλυσμό μεγάλων δημόσιων έργων, πολιτικούς παραιτούμενους από σκανδαλώδη προνόμια και φυλάκιση κραυγαλέων σφετεριστών δημόσιου χρήματος.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις μας είναι οι εξής:
Πρόταση 1: Επειτα από συνολική θητεία δώδεκα ετών, οι βουλευτές συνταξιοδοτούνται αναγκαστικά και αποκλείονται από κάθε δημόσια θέση.
Πρόταση 2: Κοινοπραξίες κατασκευαστικών εταιριών, ιδιωτών επενδυτών και άλλων αναλαμβάνουν το κόστος εκτέλεσης και τη συντήρηση σύγχρονων δικτύων αυτοκινητοδρόμων, λιμένων, αεροδρομίων, με αντάλλαγμα αφορολόγητη εκμετάλλευση για 30 χρόνια.
Πρόταση 3: Kατάχρηση δημόσιων πόρων γίνεται απαράγραπτο ιδιώνυμο αδίκημα για υψηλόβαθμους πολιτικούς, συνδικαλιστές, δημόσιους λειτουργούς και επιχειρηματίες. Παραβάσεις εκδικάζονται τάχιστα από ειδικά δικαστήρια. Οι ένοχοι τιμωρούνται με δρακόντειες ποινές.
Διαφθορά
Η διαφθορά βρίθει στη δημόσια διοίκηση. Η διεθνής διαφάνεια ταξινομεί τη χώρα ως τη χειρότερη μεταξύ των E.Ε.-27 το 2009, με δείκτη 3,8 (με άριστα 10). Η Κύπρος το 2009 είχε 6,6 και η Ελλάδα το 1997 είχε 5,3!
Οι συνέπειες από τον φόρο της διαπλοκής είναι καταστρεπτικές. Διπλασιάζεται το δημοσιονομικό έλλειμμα, εξανεμίζεται το 25% των φόρων, αποθαρρύνονται επενδύσεις, επιβραδύνεται η οικονομική ανάπτυξη. Εάν ο δημόσιος τομέας τα τελευταία 10 χρόνια ήταν τόσο παραγωγικός όσο είναι σήμερα αυτός της Κύπρου, ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα αυξανόταν κατά 1%.
Οι ωφέλειες από καλύτερη διοίκηση θα είναι ακόμα μεγαλύτερες εάν συρρικνωθεί ο δημόσιος τομέας από 25% της συνολικής απασχόλησης σε 15% όπως είναι στην Ισπανία και στην Κύπρο.
Πρόταση 4: Η απασχόληση στον γενικό δημόσιο τομέα μειώνεται διαδοχικά από 1.100 εκατ. σε 700 χιλιάδες μέχρι το 2015, με πώληση όλων των δημόσιων επιχειρήσεων, και ανακατανέμεται ορθολογικά. Πλεονάζοντες υπάλληλοι αδειοδοτούνται με 80% των αποδοχών για τρία χρόνια, 60% για τα επόμενα δύο. Άτομα άνω των 55 ετών υπόκεινται σε ειδική μεταχείριση.
Εκτιμάμε ότι οι αμοιβές στον ευρύτερο δημόσιο τομέα θα μειωθούν κατά 8,6 δισ. ευρώ, επιτρέποντας έτσι στην κυβέρνηση να αυξήσει τους μισθούς όσων παραμένουν.
Πρόταση 5: Αξιοκρατικές προαγωγές συνδυάζονται με βελτίωση απολαβών κατώτερων υπαλλήλων, που αυξάνονται κατά 50% πάνω από τον πληθωρισμό σε 5 χρόνια, και ανωτέρων (όσων εμπίπτουν στην πρόταση 3), που διπλασιάζονται μέχρι το 2015.
Εκτιμάμε ότι οι συνολικές αμοιβές των 700.000 δημόσιων υπαλλήλων θα φθάσουν τα 40 δισ. το 2015, έναντι 33,5 δισ. για 1,1 εκατ. υπαλλήλους σήμερα.
Υποδομές
Η Ελλάδα υστερεί σε κάθε είδους υποδομές, δηλαδή σιδηροδρόμους, αυτοκινητοδρόμους, λιμένες και αεροδρόμια. Έχει το ήμισυ των αυτοκινητοδρόμων της Πορτογαλίας, 0,8% των αεροπορικών μεταφορών της Ε.Ε. και λιγότερο από 5% των θαλάσσιων μεταφορών της Ευρώπης.
Εάν η πρόταση 2 διπλασιάσει το δημόσιο κεφάλαιο μέχρι το 2015 με 2.500 χλμ. αυτοκινητοδρόμων, υπερταχεία σιδηροδρομική σύνδεση Αθήνας - Θεσσαλονίκης, τρεις σύγχρονους λιμένες, πέντε σύγχρονα αεροδρόμια και πενήντα μαρίνες, τότε εκτιμάμε ότι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα αυξηθεί κατά 0,7% και η συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας κατά 35% - 40%.
Τα στοιχεία για την παιδεία και την έρευνα είναι σαρωτικά: απογοητευτική επίδοση των Ελληνόπουλων 15 ετών στις εξετάσεις PISΑ (28οι από 30 χώρες του ΟΟΣΑ), οξύτατη ανεπάρκεια τεχνολογικών εφευρέσεων και ευρεσιτεχνιών (το ελληνικό μερίδιο ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι 10% απ' ό,τι αναλογεί στον πληθυσμό). Η τριτοβάθμια εκπαίδευση προετοιμάζει ανεπαρκώς τους νέους για ιδιωτική απασχόληση. Πτυχία ΑΕΙ βελτιώνουν τους μισθούς μόνο κατά 32%, δηλαδή 300 ευρώ τον μήνα, έναντι 61% στην Ε.Ε.
Κύριο πρόβλημα; Σπάταλη και απαρχαιωμένη εκπαιδευτική διοίκηση. Για να βελτιωθεί η ελληνική εκπαίδευση στα ευρωπαϊκά επίπεδα προτείνουμε αποκέντρωση και δημιουργία άμιλλας μεταξύ των ιδρυμάτων.
Πρόταση 6: Ανακαλείται η απαγόρευση ιδιωτικών πανεπιστημίων και αστυνομικής παρουσίας στους πανεπιστημιακούς χώρους. Η χρηματοδότηση και η επίβλεψη των δημόσιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μεταφέρονται από το υπουργείο Παιδείας σε περιφερειακές αυτοδιοικήσεις.
Πρόταση 7: Για την περίοδο 2011-13 η διαχείριση τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ανατίθεται εκτάκτως σε επιτροπές διακεκριμένων πανεπιστημιακών, Ελλήνων και ξένων, που αξιολογούν μέλη ΔΕΠ, το διοικητικό προσωπικό και σπουδαστές με διεθνή κριτήρια. Πλεονάζον προσωπικό απομακρύνεται κατά την πρόταση 4. Από το 2013 τα ιδρύματα αυτονομούνται, με πλήρη δικαιοδοσία σε πρόσληψη προσωπικού, και καθορισμό αμοιβών, διδάκτρων και αριθμού εισακτέων.
Εκτιμάμε πως η συνδυασμένη εφαρμογή των προτάσεων 6 - 7 θα διπλασιάσει την απόδοση στην εκπαίδευση, συμβάλλοντας 0,9% στην αύξηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης.
Απαιτείται τολμηρό μεταρρυθμιστικό πνεύμα για να αλλάξει η πορεία της Ελλάδας.
Ως αποτέλεσμα των κρατικών παρεμβάσεων, οι αγορές προϊόντων και υπηρεσιών είναι οι πλέον στρεβλωμένες μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, με την αγορά εργασίας στην 5η χειρότερη θέση.
Αποτέλεσμα είναι 20% ανεργία νέων, και ξένες επενδύσεις στο 1% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι του 4% στην Ε.Ε.-27. Εκτιμάμε ότι, εάν οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα φθάσουν στο επίπεδο της Ε.Ε.-27, ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης θα αυξηθεί κατά 0,5%.
Πρόταση 8: Νομοθετείται χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης μέχρι το 2015 όλων των αγορών εργασίας, αγαθών και υπηρεσιών και όλων των κλειστών επαγγελμάτων. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αναλαμβάνει την επίβλεψη όλων των αγορών.
Πρόταση 9: Αναδιοργανώνεται το εθνικό πλαίσιο συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Οι συμβάσεις ρυθμίζουν αμοιβές και όρους απασχόλησης και αποζημίωσης. Απεργιακές αποφάσεις σωματείων απαιτούν πλειοψηφία των μελών τους σε μυστικές ψηφοφορίες υπό δικαστική επίβλεψη.
Συντάξεις, χρέος, φόροι
Η έκλυτη σπατάλη στον δημόσιο τομέα και η αβεβαιότητα για το μέλλον κάνουν τους πιστωτές μας απρόθυμους να μας δανείσουν με επιτόκιο κάτω από 12%. Οι φορολογικές υπηρεσίες και η πολιτική τους ηγεσία απέτυχαν να συλλέξουν ή καταχράστηκαν ένα τέταρτο των νομίμων φόρων. Οι φόροι στα κέρδη και αποθεματικά είναι από τους υψηλότερους της Ε.Ε.-27.
Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ χωρίς ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς (ΑΣΛ), ενώ οι συντάξεις είναι οι πλέον γενναιόδωρες: πληρώνουν 96% των μέσων αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 58 ετών και κοστίζουν 13,5% του ΑΕΠ. Αντιθέτως, στις χώρες του ΟΟΣΑ οι συντάξεις πληρώνουν κατά μέσον όρο 61% των αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 63 ετών και κοστίζουν 10% του ΑΕΠ.
Η διοίκηση των δημόσιων νοσοκομείων στελεχώνεται με πολιτικά κριτήρια και λειτουργεί ανεξέλεγκτα δημιουργώντας ελλείμματα που αγγίζουν το 2% του ΑΕΠ. Λείπει εκπαιδευμένο προσωπικό, ενώ γιατροί και νοσοκόμοι που αμείβονται ανεπαρκώς δωροδοκούνται από ασθενείς που επιθυμούν περίθαλψη ποιότητας. Αποτέλεσμα: οι Ελληνίδες ζουν τώρα δύο χρόνια λιγότερα από τις Ισπανίδες, ενώ ζούσαν το ίδιο το 1960.
Πρόταση 10: Η συνταξιοδότηση γίνεται σε ηλικία 63 ετών, κατά μέσον όρο με τις συντάξεις στο 65% των αποδοχών.
Εκτιμάμε ότι η πρόταση αυτή θα εξοικονομήσει στο κράτος περίπου 20 δισ. το 2015.
Πρόταση 11: Συντάξεις και κοινωνική ασφάλιση οργανώνονται σε σύστημα εν μέρει βασιζόμενο σε ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς, και οι αντίστοιχοι πόροι επενδύονται. Ορθά υπολογισμένος φόρος εξασφαλίζει αξιοπρεπή ελάχιστη σύνταξη γιά όλους.
Εκτιμάμε ότι σε μία δεκαετία, 5% του ΑΕΠ θα τοποθετηθεί σε ΑΣΛ, αυξάνοντας έτσι την εθνική αποταμίευση και πριμοδοτώντας κατα 0,8% την οικονομική μεγέθυνση. Η μεταβατική περίοδος είναι δύσκολη και απαιτεί έντεχνους χειρισμούς.
Πρόταση 12: Η μεγάλη φοροδιαφυγή τιμωρείται αυστηρά. Οι φορολογικές δηλώσεις εύπορων και ελεύθερων επαγγελματιών ελέγχονται ανώνυμα και διεκδικούμενες εκπτώσεις διασταυρώνονται.
Εκτιμάμε ότι περιορισμός της διαφυγής εμμέσων και αμέσων φόρων στο ήμισυ και αύξηση της συλλογής νομίμων φόρων αναλογούν στο 2,5% του ΑΕΠ.
Πρόταση 13: Τα δημόσια νοσοκομεία οργανώνονται ως αυτοτελή ιδρύματα και αποζημιώνονται από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες μέσω ενός συστήματος υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας υπό την επίβλεψη του κράτους.
Για να φθάσει η Ελλάδα τουλάχιστον το μέσο επίπεδο της Ε.Ε. στις ξένες επενδύσεις, προτείνουμε δραστική μείωση των φόρων για άτομα και επιχειρήσεις με παράλληλη μέριμνα για τα οικονομικά αδύνατα στρώματα και συνταξιούχους.
Πρόταση 14: Ολοι οι άμεσοι φόροι στις επιχειρήσεις μειώνονται στο 10%, όπως στην Κύπρο. Οι κρατήσεις για κοινωνική ασφάλιση μειώνονται βαθμιαία μέχρι το 2015 κατά το ένα τρίτο. Το φορολογικό σύστημα αναμορφώνεται, με τους φόρους εισοδήματος μειούμενους στο μισό, και συνδυάζεται με σύγχρονο ασφαλιστικό σύστημα που εγγυάται ελάχιστο εισόδημα για εργαζομένους και συνταξιούχους.
Συνολικά συμπεραίνουμε πως πάταξη της διαφθοράς, βελτίωση των υποδομών και της εκπαίδευσης, μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος και αύξηση των αμέσων ξένων επενδύσεων ανυψώνουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά σχεδόν 4% πάνω από το 2-3% των προηγούμενων ετών. Εάν συνυπολογισθεί ο πληθωρισμός σε 2%, τότε το ονομαστικό εισόδημα μπορεί να αυξάνεται με ρυθμό 8-9%.
Αυτό αρκεί όχι μόνο για να εξαλείψει τους φόβους της διεθνούς οικονομικής κοινότητας, αλλά και να εκτοξεύσει την Ελλάδα του 2020 στο ζηλευτό βιοτικό επίπεδο της σημερινής Ολλανδίας. Απαιτείται όμως τολμηρό μεταρρυθμιστικό πνεύμα σαν εκείνο που επέτρεψε στον Ελευθέριο Βενιζέλο να αλλάξει την πορεία της Ελλάδας στις αρχές του εικοστού αιώνα.»
Δημοσιεύθηκε: 11:06 - 12/10/10
Η ανάπτυξη είναι μονόδρομος για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με άρθρο του νομπελίστα οικονομολόγου κ. Χριστόφορου Πισσαρίδη και των καθηγητών οικονομικών κ. Κώστα Αζαριάδη και Γιάννη Ιωαννίδη στην "Καθημερινή", στο οποίο προτείνουν συγκεκριμένες προτάσεις για να επιτευχθεί αυτή η ανάπτυξη.
Παράλληλα, προτείνουν να συνδυαστεί η ανάπτυξη, η οποία θα επιτευχθεί με την επιστροφή της εμπιστοσύνης, την αποτελεσματική δημόσια διοίκηση και την αναβάθμιση των υποδομών, με ελάττωση του κρατικού παρεμβατισμού και εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος.
Ολόκληρο το άρθρο τους στην "Καθημερινή" έχει ως εξής:
"Φρονούμε πως τα μέτρα λιτότητας και οικονομικής μεταρρύθμισης του μνημονίου πρέπει να συνοδευτούν από ισχυρότατο πρόγραμμα αναπτυξιακής πολιτικής, ώστε να απομακρύνουν τη χώρα από φαύλο κύκλο αυξανόμενης ανεργίας και χρεοκοπιών. Προτείνουμε γι' αυτό πολιτικές που θα αυξήσουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά 4% τον χρόνο, επιτρέποντας στην Ελλάδα όχι απλώς να ικανοποιήσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, αλλά κυρίως να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα και να μπει σε σταθερή τροχιά ευημερίας.
Η υπερκατανάλωση είναι η μεγάλη αδυναμία της ελληνικής οικονομίας. Πέρυσι η χώρα ξόδεψε 12% πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ το εισόδημα ήταν 5% κάτω και η παραγωγικότητα εργασίας 20% χαμηλότερη. Μεταβιβάσεις από την Ε.Ε. και εξωτερικά δάνεια χρηματοδοτούσαν το γλέντι. Η δραματική ύφεση που ζούμε χαμηλώνει το εισόδημα από 22.000 ευρώ κατά κεφαλήν σε 17-18.000, επίπεδο που αναλογεί στην παραγωγικότητά μας. Χωρίς δραστικά αναπτυξιακά μέτρα, τα εισοδήματα θα κατέβουν από 95% της Ε.Ε.-27 σε περίπου 72%.
Βαθιές αδυναμίες αντιμετωπίζονται μόνο με βαθιές τομές σε οικονομία, διοίκηση και κοινωνική δομή, που θα μεταφέρουν το κύριο βάρος της οικονομικής ανάπτυξης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, όπως έγινε σε Σουηδία, Ιρλανδία, Κύπρο και Τουρκία. Η κεντρική κυβέρνηση παραμένει υπεύθυνη μόνο στους χώρους της Δικαιοσύνης, της άμυνας, της προστασίας του πολίτη, των υποδομών και της κοινωνικής πρόνοιας.
Οι προτάσεις μας στοχεύουν στο να αυξήσουν έως το 2020 την παραγωγικότητα της εργασίας στο 120% του μέσου όρου της Ε.Ε.-27 και να δημιουργήσουν 1,2 εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, απορροφώντας 800.000 νέους και 400.000 πλεονάζοντες από το Δημόσιο. Βελτίωση της παραγωγικότητας απαιτεί μαζικές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, απάλειψη της διαφθοράς και ανασυγκρότηση υποδομών και ανθρώπινων πόρων. Αυτά αναλύονται εδώ.
Εμπιστοσύνη
Ριζοσπαστικές αναπτυξιακές στρατηγικές είναι ατελέσφορες εάν η κοινή γνώμη δεν πειστεί πως επίκειται σοβαρή πάταξη της διαφθοράς και βελτίωση της εφιαλτικής ανεπάρκειας του Δημοσίου. Το κοινό θα πειστεί για πραγματικές αλλαγές εάν δει σε έναν χρόνο πράγματα πρωτάκουστα για την Ελλάδα, π.χ. κατακλυσμό μεγάλων δημόσιων έργων, πολιτικούς παραιτούμενους από σκανδαλώδη προνόμια και φυλάκιση κραυγαλέων σφετεριστών δημόσιου χρήματος.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις μας είναι οι εξής:
Πρόταση 1: Επειτα από συνολική θητεία δώδεκα ετών, οι βουλευτές συνταξιοδοτούνται αναγκαστικά και αποκλείονται από κάθε δημόσια θέση.
Πρόταση 2: Κοινοπραξίες κατασκευαστικών εταιριών, ιδιωτών επενδυτών και άλλων αναλαμβάνουν το κόστος εκτέλεσης και τη συντήρηση σύγχρονων δικτύων αυτοκινητοδρόμων, λιμένων, αεροδρομίων, με αντάλλαγμα αφορολόγητη εκμετάλλευση για 30 χρόνια.
Πρόταση 3: Kατάχρηση δημόσιων πόρων γίνεται απαράγραπτο ιδιώνυμο αδίκημα για υψηλόβαθμους πολιτικούς, συνδικαλιστές, δημόσιους λειτουργούς και επιχειρηματίες. Παραβάσεις εκδικάζονται τάχιστα από ειδικά δικαστήρια. Οι ένοχοι τιμωρούνται με δρακόντειες ποινές.
Διαφθορά
Η διαφθορά βρίθει στη δημόσια διοίκηση. Η διεθνής διαφάνεια ταξινομεί τη χώρα ως τη χειρότερη μεταξύ των E.Ε.-27 το 2009, με δείκτη 3,8 (με άριστα 10). Η Κύπρος το 2009 είχε 6,6 και η Ελλάδα το 1997 είχε 5,3!
Οι συνέπειες από τον φόρο της διαπλοκής είναι καταστρεπτικές. Διπλασιάζεται το δημοσιονομικό έλλειμμα, εξανεμίζεται το 25% των φόρων, αποθαρρύνονται επενδύσεις, επιβραδύνεται η οικονομική ανάπτυξη. Εάν ο δημόσιος τομέας τα τελευταία 10 χρόνια ήταν τόσο παραγωγικός όσο είναι σήμερα αυτός της Κύπρου, ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα αυξανόταν κατά 1%.
Οι ωφέλειες από καλύτερη διοίκηση θα είναι ακόμα μεγαλύτερες εάν συρρικνωθεί ο δημόσιος τομέας από 25% της συνολικής απασχόλησης σε 15% όπως είναι στην Ισπανία και στην Κύπρο.
Πρόταση 4: Η απασχόληση στον γενικό δημόσιο τομέα μειώνεται διαδοχικά από 1.100 εκατ. σε 700 χιλιάδες μέχρι το 2015, με πώληση όλων των δημόσιων επιχειρήσεων, και ανακατανέμεται ορθολογικά. Πλεονάζοντες υπάλληλοι αδειοδοτούνται με 80% των αποδοχών για τρία χρόνια, 60% για τα επόμενα δύο. Άτομα άνω των 55 ετών υπόκεινται σε ειδική μεταχείριση.
Εκτιμάμε ότι οι αμοιβές στον ευρύτερο δημόσιο τομέα θα μειωθούν κατά 8,6 δισ. ευρώ, επιτρέποντας έτσι στην κυβέρνηση να αυξήσει τους μισθούς όσων παραμένουν.
Πρόταση 5: Αξιοκρατικές προαγωγές συνδυάζονται με βελτίωση απολαβών κατώτερων υπαλλήλων, που αυξάνονται κατά 50% πάνω από τον πληθωρισμό σε 5 χρόνια, και ανωτέρων (όσων εμπίπτουν στην πρόταση 3), που διπλασιάζονται μέχρι το 2015.
Εκτιμάμε ότι οι συνολικές αμοιβές των 700.000 δημόσιων υπαλλήλων θα φθάσουν τα 40 δισ. το 2015, έναντι 33,5 δισ. για 1,1 εκατ. υπαλλήλους σήμερα.
Υποδομές
Η Ελλάδα υστερεί σε κάθε είδους υποδομές, δηλαδή σιδηροδρόμους, αυτοκινητοδρόμους, λιμένες και αεροδρόμια. Έχει το ήμισυ των αυτοκινητοδρόμων της Πορτογαλίας, 0,8% των αεροπορικών μεταφορών της Ε.Ε. και λιγότερο από 5% των θαλάσσιων μεταφορών της Ευρώπης.
Εάν η πρόταση 2 διπλασιάσει το δημόσιο κεφάλαιο μέχρι το 2015 με 2.500 χλμ. αυτοκινητοδρόμων, υπερταχεία σιδηροδρομική σύνδεση Αθήνας - Θεσσαλονίκης, τρεις σύγχρονους λιμένες, πέντε σύγχρονα αεροδρόμια και πενήντα μαρίνες, τότε εκτιμάμε ότι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα αυξηθεί κατά 0,7% και η συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας κατά 35% - 40%.
Τα στοιχεία για την παιδεία και την έρευνα είναι σαρωτικά: απογοητευτική επίδοση των Ελληνόπουλων 15 ετών στις εξετάσεις PISΑ (28οι από 30 χώρες του ΟΟΣΑ), οξύτατη ανεπάρκεια τεχνολογικών εφευρέσεων και ευρεσιτεχνιών (το ελληνικό μερίδιο ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι 10% απ' ό,τι αναλογεί στον πληθυσμό). Η τριτοβάθμια εκπαίδευση προετοιμάζει ανεπαρκώς τους νέους για ιδιωτική απασχόληση. Πτυχία ΑΕΙ βελτιώνουν τους μισθούς μόνο κατά 32%, δηλαδή 300 ευρώ τον μήνα, έναντι 61% στην Ε.Ε.
Κύριο πρόβλημα; Σπάταλη και απαρχαιωμένη εκπαιδευτική διοίκηση. Για να βελτιωθεί η ελληνική εκπαίδευση στα ευρωπαϊκά επίπεδα προτείνουμε αποκέντρωση και δημιουργία άμιλλας μεταξύ των ιδρυμάτων.
Πρόταση 6: Ανακαλείται η απαγόρευση ιδιωτικών πανεπιστημίων και αστυνομικής παρουσίας στους πανεπιστημιακούς χώρους. Η χρηματοδότηση και η επίβλεψη των δημόσιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μεταφέρονται από το υπουργείο Παιδείας σε περιφερειακές αυτοδιοικήσεις.
Πρόταση 7: Για την περίοδο 2011-13 η διαχείριση τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ανατίθεται εκτάκτως σε επιτροπές διακεκριμένων πανεπιστημιακών, Ελλήνων και ξένων, που αξιολογούν μέλη ΔΕΠ, το διοικητικό προσωπικό και σπουδαστές με διεθνή κριτήρια. Πλεονάζον προσωπικό απομακρύνεται κατά την πρόταση 4. Από το 2013 τα ιδρύματα αυτονομούνται, με πλήρη δικαιοδοσία σε πρόσληψη προσωπικού, και καθορισμό αμοιβών, διδάκτρων και αριθμού εισακτέων.
Εκτιμάμε πως η συνδυασμένη εφαρμογή των προτάσεων 6 - 7 θα διπλασιάσει την απόδοση στην εκπαίδευση, συμβάλλοντας 0,9% στην αύξηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης.
Απαιτείται τολμηρό μεταρρυθμιστικό πνεύμα για να αλλάξει η πορεία της Ελλάδας.
Ως αποτέλεσμα των κρατικών παρεμβάσεων, οι αγορές προϊόντων και υπηρεσιών είναι οι πλέον στρεβλωμένες μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, με την αγορά εργασίας στην 5η χειρότερη θέση.
Αποτέλεσμα είναι 20% ανεργία νέων, και ξένες επενδύσεις στο 1% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι του 4% στην Ε.Ε.-27. Εκτιμάμε ότι, εάν οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα φθάσουν στο επίπεδο της Ε.Ε.-27, ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης θα αυξηθεί κατά 0,5%.
Πρόταση 8: Νομοθετείται χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης μέχρι το 2015 όλων των αγορών εργασίας, αγαθών και υπηρεσιών και όλων των κλειστών επαγγελμάτων. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αναλαμβάνει την επίβλεψη όλων των αγορών.
Πρόταση 9: Αναδιοργανώνεται το εθνικό πλαίσιο συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Οι συμβάσεις ρυθμίζουν αμοιβές και όρους απασχόλησης και αποζημίωσης. Απεργιακές αποφάσεις σωματείων απαιτούν πλειοψηφία των μελών τους σε μυστικές ψηφοφορίες υπό δικαστική επίβλεψη.
Συντάξεις, χρέος, φόροι
Η έκλυτη σπατάλη στον δημόσιο τομέα και η αβεβαιότητα για το μέλλον κάνουν τους πιστωτές μας απρόθυμους να μας δανείσουν με επιτόκιο κάτω από 12%. Οι φορολογικές υπηρεσίες και η πολιτική τους ηγεσία απέτυχαν να συλλέξουν ή καταχράστηκαν ένα τέταρτο των νομίμων φόρων. Οι φόροι στα κέρδη και αποθεματικά είναι από τους υψηλότερους της Ε.Ε.-27.
Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ χωρίς ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς (ΑΣΛ), ενώ οι συντάξεις είναι οι πλέον γενναιόδωρες: πληρώνουν 96% των μέσων αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 58 ετών και κοστίζουν 13,5% του ΑΕΠ. Αντιθέτως, στις χώρες του ΟΟΣΑ οι συντάξεις πληρώνουν κατά μέσον όρο 61% των αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 63 ετών και κοστίζουν 10% του ΑΕΠ.
Η διοίκηση των δημόσιων νοσοκομείων στελεχώνεται με πολιτικά κριτήρια και λειτουργεί ανεξέλεγκτα δημιουργώντας ελλείμματα που αγγίζουν το 2% του ΑΕΠ. Λείπει εκπαιδευμένο προσωπικό, ενώ γιατροί και νοσοκόμοι που αμείβονται ανεπαρκώς δωροδοκούνται από ασθενείς που επιθυμούν περίθαλψη ποιότητας. Αποτέλεσμα: οι Ελληνίδες ζουν τώρα δύο χρόνια λιγότερα από τις Ισπανίδες, ενώ ζούσαν το ίδιο το 1960.
Πρόταση 10: Η συνταξιοδότηση γίνεται σε ηλικία 63 ετών, κατά μέσον όρο με τις συντάξεις στο 65% των αποδοχών.
Εκτιμάμε ότι η πρόταση αυτή θα εξοικονομήσει στο κράτος περίπου 20 δισ. το 2015.
Πρόταση 11: Συντάξεις και κοινωνική ασφάλιση οργανώνονται σε σύστημα εν μέρει βασιζόμενο σε ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς, και οι αντίστοιχοι πόροι επενδύονται. Ορθά υπολογισμένος φόρος εξασφαλίζει αξιοπρεπή ελάχιστη σύνταξη γιά όλους.
Εκτιμάμε ότι σε μία δεκαετία, 5% του ΑΕΠ θα τοποθετηθεί σε ΑΣΛ, αυξάνοντας έτσι την εθνική αποταμίευση και πριμοδοτώντας κατα 0,8% την οικονομική μεγέθυνση. Η μεταβατική περίοδος είναι δύσκολη και απαιτεί έντεχνους χειρισμούς.
Πρόταση 12: Η μεγάλη φοροδιαφυγή τιμωρείται αυστηρά. Οι φορολογικές δηλώσεις εύπορων και ελεύθερων επαγγελματιών ελέγχονται ανώνυμα και διεκδικούμενες εκπτώσεις διασταυρώνονται.
Εκτιμάμε ότι περιορισμός της διαφυγής εμμέσων και αμέσων φόρων στο ήμισυ και αύξηση της συλλογής νομίμων φόρων αναλογούν στο 2,5% του ΑΕΠ.
Πρόταση 13: Τα δημόσια νοσοκομεία οργανώνονται ως αυτοτελή ιδρύματα και αποζημιώνονται από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες μέσω ενός συστήματος υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας υπό την επίβλεψη του κράτους.
Για να φθάσει η Ελλάδα τουλάχιστον το μέσο επίπεδο της Ε.Ε. στις ξένες επενδύσεις, προτείνουμε δραστική μείωση των φόρων για άτομα και επιχειρήσεις με παράλληλη μέριμνα για τα οικονομικά αδύνατα στρώματα και συνταξιούχους.
Πρόταση 14: Ολοι οι άμεσοι φόροι στις επιχειρήσεις μειώνονται στο 10%, όπως στην Κύπρο. Οι κρατήσεις για κοινωνική ασφάλιση μειώνονται βαθμιαία μέχρι το 2015 κατά το ένα τρίτο. Το φορολογικό σύστημα αναμορφώνεται, με τους φόρους εισοδήματος μειούμενους στο μισό, και συνδυάζεται με σύγχρονο ασφαλιστικό σύστημα που εγγυάται ελάχιστο εισόδημα για εργαζομένους και συνταξιούχους.
Συνολικά συμπεραίνουμε πως πάταξη της διαφθοράς, βελτίωση των υποδομών και της εκπαίδευσης, μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος και αύξηση των αμέσων ξένων επενδύσεων ανυψώνουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά σχεδόν 4% πάνω από το 2-3% των προηγούμενων ετών. Εάν συνυπολογισθεί ο πληθωρισμός σε 2%, τότε το ονομαστικό εισόδημα μπορεί να αυξάνεται με ρυθμό 8-9%.
Αυτό αρκεί όχι μόνο για να εξαλείψει τους φόβους της διεθνούς οικονομικής κοινότητας, αλλά και να εκτοξεύσει την Ελλάδα του 2020 στο ζηλευτό βιοτικό επίπεδο της σημερινής Ολλανδίας. Απαιτείται όμως τολμηρό μεταρρυθμιστικό πνεύμα σαν εκείνο που επέτρεψε στον Ελευθέριο Βενιζέλο να αλλάξει την πορεία της Ελλάδας στις αρχές του εικοστού αιώνα.»
Δευτέρα 4 Οκτωβρίου 2010
Ένας Χρόνος ΠΑΣΟΚ.
Ένας Χρόνος ΠΑΣΟΚ: Παλινωδίες, αλλά και Επιτυχίες
Ένας χρόνος συμπληρώνεται σήμερα από τις βουλευτικές εκλογές που ανέδειξαν το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και μάλιστα με τον πλέον θριαμβευτικό τρόπο (διαφορά 10,44% με τη Νέα Δημοκρατία που κατέγραψε ιστορικά χαμηλά, ποσοστό 43,92% των ψήφων και 160 έδρες στη νέα Βουλή). Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της κυβέρνησης, στους 12 αυτούς μήνες έγιναν οι πιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις από την μεταπολίτευση, ενώ οι επικριτές της χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: εκείνους που αποδίδουν την προώθηση των μεταρρυθμίσεων στη θηλιά του Μνημονίου και σε εκείνους που χαρακτηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις “πρωτοφανή επίθεση κατά των λαϊκών στρωμάτων και αθέτηση των προεκλογικών υποσχέσεων του ΠΑΣΟΚ”.
Ξεκινώντας χρονολογικά, στο ενεργητικό της κυβέρνησης πιστώνεται σίγουρα η μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την ιθαγένεια, με την οποία παρέχεται η δυνατότητα σε παιδιά μεταναστών που δεν έχουν γνωρίσει άλλη πατρίδα από την Ελλάδα να αποκτήσουν την ελληνική υπηκοότητα. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Γιάννης Ραγκούσης απέσπασε τα εύσημα και για την μεταρρύθμιση του “Καλλικράτη”, η οποία όμως απομένει να δούμε πως θα εφαρμοστεί στην πράξη, μετά τις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές. Αναμφισβήτητα όμως, η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση του τελευταίου χρόνου έγινε στο ασφαλιστικό, το οποίο η Τρόικα αναγνώρισε ότι είναι “προωθημένο” ακόμη και για τα Ευρωπαϊκά δεδομένα. Επίσης, συγχωνεύθηκαν και καταργήθηκαν οργανισμοί του δημοσίου, διαδικασία όμως η οποία θα πρέπει να συνεχιστεί για πολλούς ακόμη μήνες, ώστε να ολοκληρωθεί με ένα βαθμό σχετικής επιτυχίας. Επιπλέον, η κυβέρνηση ξεκίνησε και τη διαδικασία ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων, με πρώτες τις οδικές μεταφορές. Στα θετικά του πρώτου χρόνου περιλαμβάνεται και η θεσμοθέτηση του λογιστικού προσδιορισμού των εισοδημάτων επαγγελματικών κατηγοριών, οι οποίες έως σήμερα ουσιαστικά δεν πλήρωναν φόρους, παρά μόνο μία αστεία εισφορά από ένα “φανταστικό” τεκμαρτό εισόδημα (π.χ. Ταξιτζήδες, πωλητές λαϊκών αγορών, κ.α.). Σημαντικά βήματα έγιναν και προς την κατεύθυνση της διαφάνειας, με την απόλυση όσων είχαν προσληφθεί με αμιγώς κομματικά κριτήρια στο δημόσιο (σταζιέρ, υπάλληλοι ΑΓΡΟΓΗ, συμβασιούχοι Αττικό Μετρό), την επέκταση του ΑΣΕΠ και τη δημιουργία μηχανισμού αξιολόγησης υποψήφιων διευθυντών στο δημόσιο. Τέλος, δεν μπορεί παρά να παραδεχθεί κανείς ότι η κυβέρνηση έλαβε αποφάσεις με βαρύ πολιτικό κόστος, όπως ήταν οι περικοπές μισθών και συντάξεων και οι δραματικές μειώσεις δαπανών της κεντρικής κυβέρνησης.
Τα αρνητικά
Από την άλλη πλευρά, αλγεινή εντύπωση προκάλεσαν και συνεχίζουν να προκαλούν οι παλινωδίες της κυβέρνησης σε ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα: Ελάχιστα ήταν εκείνα που έγιναν σωστά τους πρώτους έξι μήνες στο κομμάτι της αποτροπής της χρεοκοπίας και ήταν εμφανές ότι ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου άργησε να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος. Χάος επίσης επικράτησε στο θέμα της τιμολόγησης των φαρμάκων, ενώ η Λούκα Κατσέλη βρέθηκε στο στόχαστρο της ΕΚΤ για το νομοσχέδιο που παρουσίασε για τα υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα. Μεγάλη απόσταση χωρίζει επίσης τις εξαγγελίες από την πράξη σε προγράμματα όπως η "Διαύγεια", αφού ούτε καν τα πόθεν έσχες των πολιτικών δεν δημοσιεύτηκαν τελικά στο διαδίκτυο. Επίπλέον, η καλή πρόθεση του "opengov" κατέληξε τελικά σε φιάσκο, με ατυχείς και καθυστερημένες επιλογές μετακλητών υπαλλήλων και στελεχών του δημοσίου.
Εκτός από τις παλινωδίες όμως, η κυβέρνηση παίρνει βαθμό κάτω από τη βάση και στη διαχείριση των κρίσεων: από την απεργία στον ΟΛΠ, μέχρι τις κινητοποιήσεις των αγροτών και των φορτηγατζήδων, η αντιμετώπιση υπήρξε απογοητευτική, κινούμενη ενίοτε και στα όρια του αυτοεξευτελισμού. Το άκρον άωτον του επικοινωνιακού μπάχαλου ήταν φυσικά ο μεταμεσονύχτιος ανασχηματισμός, παρότι κυοφορούνταν επί ενάμιση μήνα.
Επίσης, σημαντικές καθυστερήσεις παρουσιάζονται σε μία σειρά από κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες και μεταρρυθμίσεις, όπως είναι ο αναπτυξιακός νόμος, το νομοσχέδιο για τον ΟΣΕ (που μόλις σήμερα παρουσιάζεται στο υπουργικό), αλλά και ο έλεγχος των χρεών των νοσοκομείων και της γενικής κυβέρνησης.
Ίσως όμως η σημαντικότερη αποτυχία της κυβέρνησης εντοπίζεται στο σκέλος του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, ο οποίος τελεί υπό παρατεταμένη κατάσταση ημι-διάλυσης. Έτσι, τα έσοδα υπολείπονται σημαντικά των στόχων (εν μέρει και λόγω της ύφεσης) και η φοροδιαφυγή οργιάζει, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να καταφύγει σε λύσεις ανάγκης, όπως η περαίωση, οι οποίες δεν λύνουν το πρόβλημα στη ρίζα του.
Ένας χρόνος συμπληρώνεται σήμερα από τις βουλευτικές εκλογές που ανέδειξαν το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και μάλιστα με τον πλέον θριαμβευτικό τρόπο (διαφορά 10,44% με τη Νέα Δημοκρατία που κατέγραψε ιστορικά χαμηλά, ποσοστό 43,92% των ψήφων και 160 έδρες στη νέα Βουλή). Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της κυβέρνησης, στους 12 αυτούς μήνες έγιναν οι πιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις από την μεταπολίτευση, ενώ οι επικριτές της χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: εκείνους που αποδίδουν την προώθηση των μεταρρυθμίσεων στη θηλιά του Μνημονίου και σε εκείνους που χαρακτηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις “πρωτοφανή επίθεση κατά των λαϊκών στρωμάτων και αθέτηση των προεκλογικών υποσχέσεων του ΠΑΣΟΚ”.
Ξεκινώντας χρονολογικά, στο ενεργητικό της κυβέρνησης πιστώνεται σίγουρα η μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την ιθαγένεια, με την οποία παρέχεται η δυνατότητα σε παιδιά μεταναστών που δεν έχουν γνωρίσει άλλη πατρίδα από την Ελλάδα να αποκτήσουν την ελληνική υπηκοότητα. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Γιάννης Ραγκούσης απέσπασε τα εύσημα και για την μεταρρύθμιση του “Καλλικράτη”, η οποία όμως απομένει να δούμε πως θα εφαρμοστεί στην πράξη, μετά τις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές. Αναμφισβήτητα όμως, η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση του τελευταίου χρόνου έγινε στο ασφαλιστικό, το οποίο η Τρόικα αναγνώρισε ότι είναι “προωθημένο” ακόμη και για τα Ευρωπαϊκά δεδομένα. Επίσης, συγχωνεύθηκαν και καταργήθηκαν οργανισμοί του δημοσίου, διαδικασία όμως η οποία θα πρέπει να συνεχιστεί για πολλούς ακόμη μήνες, ώστε να ολοκληρωθεί με ένα βαθμό σχετικής επιτυχίας. Επιπλέον, η κυβέρνηση ξεκίνησε και τη διαδικασία ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων, με πρώτες τις οδικές μεταφορές. Στα θετικά του πρώτου χρόνου περιλαμβάνεται και η θεσμοθέτηση του λογιστικού προσδιορισμού των εισοδημάτων επαγγελματικών κατηγοριών, οι οποίες έως σήμερα ουσιαστικά δεν πλήρωναν φόρους, παρά μόνο μία αστεία εισφορά από ένα “φανταστικό” τεκμαρτό εισόδημα (π.χ. Ταξιτζήδες, πωλητές λαϊκών αγορών, κ.α.). Σημαντικά βήματα έγιναν και προς την κατεύθυνση της διαφάνειας, με την απόλυση όσων είχαν προσληφθεί με αμιγώς κομματικά κριτήρια στο δημόσιο (σταζιέρ, υπάλληλοι ΑΓΡΟΓΗ, συμβασιούχοι Αττικό Μετρό), την επέκταση του ΑΣΕΠ και τη δημιουργία μηχανισμού αξιολόγησης υποψήφιων διευθυντών στο δημόσιο. Τέλος, δεν μπορεί παρά να παραδεχθεί κανείς ότι η κυβέρνηση έλαβε αποφάσεις με βαρύ πολιτικό κόστος, όπως ήταν οι περικοπές μισθών και συντάξεων και οι δραματικές μειώσεις δαπανών της κεντρικής κυβέρνησης.
Τα αρνητικά
Από την άλλη πλευρά, αλγεινή εντύπωση προκάλεσαν και συνεχίζουν να προκαλούν οι παλινωδίες της κυβέρνησης σε ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα: Ελάχιστα ήταν εκείνα που έγιναν σωστά τους πρώτους έξι μήνες στο κομμάτι της αποτροπής της χρεοκοπίας και ήταν εμφανές ότι ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου άργησε να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος. Χάος επίσης επικράτησε στο θέμα της τιμολόγησης των φαρμάκων, ενώ η Λούκα Κατσέλη βρέθηκε στο στόχαστρο της ΕΚΤ για το νομοσχέδιο που παρουσίασε για τα υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα. Μεγάλη απόσταση χωρίζει επίσης τις εξαγγελίες από την πράξη σε προγράμματα όπως η "Διαύγεια", αφού ούτε καν τα πόθεν έσχες των πολιτικών δεν δημοσιεύτηκαν τελικά στο διαδίκτυο. Επίπλέον, η καλή πρόθεση του "opengov" κατέληξε τελικά σε φιάσκο, με ατυχείς και καθυστερημένες επιλογές μετακλητών υπαλλήλων και στελεχών του δημοσίου.
Εκτός από τις παλινωδίες όμως, η κυβέρνηση παίρνει βαθμό κάτω από τη βάση και στη διαχείριση των κρίσεων: από την απεργία στον ΟΛΠ, μέχρι τις κινητοποιήσεις των αγροτών και των φορτηγατζήδων, η αντιμετώπιση υπήρξε απογοητευτική, κινούμενη ενίοτε και στα όρια του αυτοεξευτελισμού. Το άκρον άωτον του επικοινωνιακού μπάχαλου ήταν φυσικά ο μεταμεσονύχτιος ανασχηματισμός, παρότι κυοφορούνταν επί ενάμιση μήνα.
Επίσης, σημαντικές καθυστερήσεις παρουσιάζονται σε μία σειρά από κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες και μεταρρυθμίσεις, όπως είναι ο αναπτυξιακός νόμος, το νομοσχέδιο για τον ΟΣΕ (που μόλις σήμερα παρουσιάζεται στο υπουργικό), αλλά και ο έλεγχος των χρεών των νοσοκομείων και της γενικής κυβέρνησης.
Ίσως όμως η σημαντικότερη αποτυχία της κυβέρνησης εντοπίζεται στο σκέλος του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, ο οποίος τελεί υπό παρατεταμένη κατάσταση ημι-διάλυσης. Έτσι, τα έσοδα υπολείπονται σημαντικά των στόχων (εν μέρει και λόγω της ύφεσης) και η φοροδιαφυγή οργιάζει, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να καταφύγει σε λύσεις ανάγκης, όπως η περαίωση, οι οποίες δεν λύνουν το πρόβλημα στη ρίζα του.
Σάββατο 2 Οκτωβρίου 2010
Δημόσια Διοίκηση: η πλήρης διάλυση του παντός
Διοίκηση: η πλήρης διάλυση του παντός
Άγγελος Στάγκος
Ίσως να μην το έχει αντιληφθεί η κυβέρνηση (τουλάχιστον αυτό προκύπτει από τις αστοχίες της) , αλλά ο μεγαλύτερος αντίπαλός της είναι η δημόσια διοίκηση. Και μάλιστα, η δημόσια διοίκηση ήταν και θα είναι ο πολύ μεγάλος αντίπαλος όλων των κυβερνήσεων, των προηγουμένων και των μελλούμενων (όπως ακριβώς για όλα φταίνε οι γκόμενες, οι πρώην και οι επόμενες του Δ. Μούτση). Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ξεχνάμε την ανικανότητα, την έλλειψη πολιτικής βούλησης, ή τις πολιτικές ευθύνες των πολιτικών και των κυβερνήσεων.
Όμως, αν βγάλουμε από τη μέση τις ανεπάρκειες και τα λάθη των πολιτικών, που ομολογουμένως είναι πολλά, στη δημόσια διοίκηση και σε πολύ μεγάλο βαθμό οφείλονται οι αποτυχίες, οι αθλιότητες και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, ειδικά στην καθημερινότητά τους. Η ανικανότητα και η διάλυση των ελληνικών δημόσιων υπηρεσιών ξεπερνάει ακόμη και την πιο τολμηρή φαντασία ακόμη και Ελλήνων που δεν έχουν σφαιρική εικόνα της κατάσταση που επικρατεί.
Όσον αφορά στους ξένους, είναι γνωστό ότι οι εκπρόσωποι της Τρόικα που έρχονται και ξανάρχονται στην Ελλάδα για το μνημόνιο δεν μπορούν να πιστέψουν αυτά που βλέπουν τα μάτια τους και αυτά που διαπιστώνουν. Δεν τους είχε περάσει ποτέ από το νου ότι υπάρχει χώρα στην Ευρώπη, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωομάδας, που να είναι τόσο διαλυμένη. Η έκφραση «πλήρης διάλυση του παντός» αποτυπώνει με αντικειμενικότητα και ακρίβεια την πραγματικότητα του ελληνικού κράτους.
Η Ελλάδα είναι ίσως το μοναδικό κράτος στον κόσμο που έφτιαξε μία παραδημόσια (όπως δημιουργήσαμε παραπαιδεία για να υποκαταστήσει την παιδεία) υπηρεσία, στο περιθώριο της δημόσιας διοίκησης, για να εξυπηρετεί τον πολίτη, επειδή οι δημόσιες υπηρεσίες είναι ανήμπορες, ανίκανες και επί πλέον δεν θέλουν να τον εξυπηρετούν και να τον διευκολύνουν. Πρόκειται για τα περίφημα ΚΕΠ, τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, για τα οποία μάλιστα είμαστε υπερήφανοι που τα δημιουργήσαμε και τα έχουμε και α κοστίζουν κάποια χρήματα. Γι΄ αυτά θυμόμαστε τον Μπένο και για το ΑΣΕΠ θυμόμαστε τον Πεπονή, δύο από τους σπάνιους πολιτικούς που άφησαν τη σφραγίδα τους στη δημόσια διοίκηση.
Αυτή λοιπόν η ανήμπορη, ανίκανη, διεφθαρμένη και κακορίζικη δημόσια διοίκηση υπονομεύει και συνηθέστατα ακυρώνει κάθε θετική πρωτοβουλία οποιασδήποτε κυβέρνησης. Αυτή και τα μήντια δεν αφήνουν να ανθίσει τίποτα. Όμως στη δημόσια διοίκηση ειδικά οφείλεται πάρα πολλές φορές το γεγονός ότι δεν υλοποιούνται σχέδια και πολιτικές, ή ότι διαστρεβλώνονται κατά την υλοποίηση, ή ακόμη και ότι δεν εφαρμόζονται οι νόμοι.
Μα, θα παρατηρήσει κάποιος, η συγκεκριμένη δημόσια διοίκηση είναι δημιούργημα των πολιτικών και θα έχει δίκιο,…εν μέρει. Υπάρχουν οι πελατειακές σχέσεις, αλλά συντρέχουν και κάποιοι άλλοι λόγοι, που έχουν σχέση με τις οθωμανο-βαλκανικές ιδιότητες της χώρας και του λαού της, με τις παραδόσεις, με τον σχηματισμό του νεοελληνικού κράτους από την αρχή του, από τους οικογενειακούς και συγγενικούς δεσμούς του Έλληνα, από τους δεσμούς με το χωριό και τους χωριανούς του, από την άγνωστη έννοια του management, από την ευθυνοφοβία και την ανευθυνότητα, από την άγνοια της σχέσης κόστους και αποτελέσματος, η έλλειψη δεξιοτήτων, για να αναφέρουμε μερικά.
Είναι φανερό ότι με τέτοια δημόσια διοίκηση, που κάθε μέρα χειροτερεύει και έχει φτάσει στην απόλυτη διάλυση σχεδόν, δεν μπορούμε να πάμε μακριά σαν χώρα. Από την άλλη πλευρά είναι εξαιρετικά δύσκολο έως απίθανο να αλλάξει νοοτροπία, να αποκτήσει οργάνωση και δεξιότητες και γενικά να βελτιωθεί στο μικρό διάστημα που απαιτεί το μνημόνιο. Και το ερώτημα είναι αν το μνημόνιο μπορεί «να βγει» με αυτή τη δημόσια διοίκηση. Μόνο με θαύμα, ή με γερμανικές εντολές.
Άγγελος Στάγκος
Ίσως να μην το έχει αντιληφθεί η κυβέρνηση (τουλάχιστον αυτό προκύπτει από τις αστοχίες της) , αλλά ο μεγαλύτερος αντίπαλός της είναι η δημόσια διοίκηση. Και μάλιστα, η δημόσια διοίκηση ήταν και θα είναι ο πολύ μεγάλος αντίπαλος όλων των κυβερνήσεων, των προηγουμένων και των μελλούμενων (όπως ακριβώς για όλα φταίνε οι γκόμενες, οι πρώην και οι επόμενες του Δ. Μούτση). Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ξεχνάμε την ανικανότητα, την έλλειψη πολιτικής βούλησης, ή τις πολιτικές ευθύνες των πολιτικών και των κυβερνήσεων.
Όμως, αν βγάλουμε από τη μέση τις ανεπάρκειες και τα λάθη των πολιτικών, που ομολογουμένως είναι πολλά, στη δημόσια διοίκηση και σε πολύ μεγάλο βαθμό οφείλονται οι αποτυχίες, οι αθλιότητες και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, ειδικά στην καθημερινότητά τους. Η ανικανότητα και η διάλυση των ελληνικών δημόσιων υπηρεσιών ξεπερνάει ακόμη και την πιο τολμηρή φαντασία ακόμη και Ελλήνων που δεν έχουν σφαιρική εικόνα της κατάσταση που επικρατεί.
Όσον αφορά στους ξένους, είναι γνωστό ότι οι εκπρόσωποι της Τρόικα που έρχονται και ξανάρχονται στην Ελλάδα για το μνημόνιο δεν μπορούν να πιστέψουν αυτά που βλέπουν τα μάτια τους και αυτά που διαπιστώνουν. Δεν τους είχε περάσει ποτέ από το νου ότι υπάρχει χώρα στην Ευρώπη, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωομάδας, που να είναι τόσο διαλυμένη. Η έκφραση «πλήρης διάλυση του παντός» αποτυπώνει με αντικειμενικότητα και ακρίβεια την πραγματικότητα του ελληνικού κράτους.
Η Ελλάδα είναι ίσως το μοναδικό κράτος στον κόσμο που έφτιαξε μία παραδημόσια (όπως δημιουργήσαμε παραπαιδεία για να υποκαταστήσει την παιδεία) υπηρεσία, στο περιθώριο της δημόσιας διοίκησης, για να εξυπηρετεί τον πολίτη, επειδή οι δημόσιες υπηρεσίες είναι ανήμπορες, ανίκανες και επί πλέον δεν θέλουν να τον εξυπηρετούν και να τον διευκολύνουν. Πρόκειται για τα περίφημα ΚΕΠ, τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, για τα οποία μάλιστα είμαστε υπερήφανοι που τα δημιουργήσαμε και τα έχουμε και α κοστίζουν κάποια χρήματα. Γι΄ αυτά θυμόμαστε τον Μπένο και για το ΑΣΕΠ θυμόμαστε τον Πεπονή, δύο από τους σπάνιους πολιτικούς που άφησαν τη σφραγίδα τους στη δημόσια διοίκηση.
Αυτή λοιπόν η ανήμπορη, ανίκανη, διεφθαρμένη και κακορίζικη δημόσια διοίκηση υπονομεύει και συνηθέστατα ακυρώνει κάθε θετική πρωτοβουλία οποιασδήποτε κυβέρνησης. Αυτή και τα μήντια δεν αφήνουν να ανθίσει τίποτα. Όμως στη δημόσια διοίκηση ειδικά οφείλεται πάρα πολλές φορές το γεγονός ότι δεν υλοποιούνται σχέδια και πολιτικές, ή ότι διαστρεβλώνονται κατά την υλοποίηση, ή ακόμη και ότι δεν εφαρμόζονται οι νόμοι.
Μα, θα παρατηρήσει κάποιος, η συγκεκριμένη δημόσια διοίκηση είναι δημιούργημα των πολιτικών και θα έχει δίκιο,…εν μέρει. Υπάρχουν οι πελατειακές σχέσεις, αλλά συντρέχουν και κάποιοι άλλοι λόγοι, που έχουν σχέση με τις οθωμανο-βαλκανικές ιδιότητες της χώρας και του λαού της, με τις παραδόσεις, με τον σχηματισμό του νεοελληνικού κράτους από την αρχή του, από τους οικογενειακούς και συγγενικούς δεσμούς του Έλληνα, από τους δεσμούς με το χωριό και τους χωριανούς του, από την άγνωστη έννοια του management, από την ευθυνοφοβία και την ανευθυνότητα, από την άγνοια της σχέσης κόστους και αποτελέσματος, η έλλειψη δεξιοτήτων, για να αναφέρουμε μερικά.
Είναι φανερό ότι με τέτοια δημόσια διοίκηση, που κάθε μέρα χειροτερεύει και έχει φτάσει στην απόλυτη διάλυση σχεδόν, δεν μπορούμε να πάμε μακριά σαν χώρα. Από την άλλη πλευρά είναι εξαιρετικά δύσκολο έως απίθανο να αλλάξει νοοτροπία, να αποκτήσει οργάνωση και δεξιότητες και γενικά να βελτιωθεί στο μικρό διάστημα που απαιτεί το μνημόνιο. Και το ερώτημα είναι αν το μνημόνιο μπορεί «να βγει» με αυτή τη δημόσια διοίκηση. Μόνο με θαύμα, ή με γερμανικές εντολές.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)