Γρηγόρης Νικολόπουλος
Πολύ πρίν την ένταξη μας στην ΟΝΕ, απο την εποχή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, βλέπαμε την Ευρώπη – ΕΟΚ τότε- ώς μια πηγή χρηματοδότησης που θα βελτίωνε το βιοτικό μας επίπεδο. Με αυτήν τη λογική κινηθήκαμε ώς έθνος, με αυτή τη λογική αλλάξαμε άποψη και απο πολέμιοι της ΕΟΚ (που ήταν το ίδιο συνδικάτο με το ΝΑΤΟ) γίναμε οι πιστότεροι και φαντικότεροι ευρωπαίοι σύμφωνα με τις έρευνες του Ευρωβαρόμετρου.
Πώς δηλαδή;
Η ΕΟΚ στην αρχή και η ΕΕ στη συνέχεια, μας εξαγόραζαν. Εξαγόραζαν συνειδήσεις. Εξαγόραζαν την αφοσίωση μας και τη συμμετοχή μας με τα πακέτα Ντελόρ, τα ΜΟΠ, τα ΕΣΠΑ και στη συνέχεια με τα δανεικά.
Αυτό που πέτυχε η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα με τη διατήρηση των επιτοκίων στα πολύ χαμηλά επίπεδα του 2% και 3% δεν το πετύχαιναν οι μεγαλύτεροι κοινωνικοί και πολιτικοί οραματιστές ούτε στο πιο τρελό τους όνειρο. Ο πλούσιος δεν έπαιρνε απόδοση στις αποταμιεύσεις του και ο απλός εργαζόμενος δανειζόταν με ασήμαντο τόκο και αποκτούσε σπίτι, εξοχικό, αυτοκίνητο, βάρκα, έκανε διακοπές και ταξίδια στο εξωτερικό και ζούσε ...σχεδόν σαν πλούσιος.
Αυτό κάναμε και οι Έλληνες. Και το κάναμε στο έπακρο. Μέχρι που παρατήσαμε την παραγωγή και τις δουλειές μας, και το ρίξαμε στην κατανάλωση – με τη βοήθεια κάποιων ντόπιων εμπνευσμένων γκουρού του life style. Και η μεγάλη ψευδαίσθηση είναι οτι θεωρούσαμε την ακατάσχετη κατανάλωση εισαγομένων, υγιή ανάπτυξη.
Αυτή ήταν μέχρι σήμερα η Ευρώπη για τους Έλληνες, μια πηγή πλουσιοπάροχης χρηματοδότησης, μια ευκαιρία να αυξήσουν το επίπεδο ζωής τους απο την «ψωροκώσταινα» σε ενα «μικρό Παρίσι» στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαικής Ένωσης.
Όπως αποδεικνύεται τώρα η πηγή αυτή δεν ήταν ανεξάντλητη. Ή μάλλον συνεχίζει να μας χρηματοδοτεί, αλλά θέτει για πρώτη φορά κάποιους όρους. Και τους εννοεί. Όρους που απλώς σημαίνουν οτι εφόσον θέλουμε να συμμετέχουμε στην «παρέα» πρέπει να ζούμε με τους κανόνες της παρέας.
Οι κανόνες μας κακοφαίνονται. Όχι στους περισσότερους Έλληνες – νομίζω – αλλά σίγουρα στους πολιτικούς μας ηγέτες και στη δημόσια διοίκηση. Δηλαδή στην ομάδα των ανθρώπων που «μαζί τα φάγαΝε».
Όλοι αυτοί μαζί, έχουν βαλθεί να μπλοκάρουν τις μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η Ευρωπαική Ένωση. Μεταρρυθμίσεις ( τότε τις λέγαμε Κοινοτικές ή Ευρωπαικές Οδηγίες) που μας τις έχουνε ζητήσει πρίν απο χρόνια, ίσως και απο δεκαετίες και συνεχώς αναβάλαμε. Μεταρρυθμίσεις που ξέραμε οτι είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε, γιατί τις είχαμε συμφωνήσει. Μεταρρυθμίσεις που γίνονται ταυτόχρονα σε όλες τις ευρωπαικές χώρες, αλλά και πέρα απο αυτές, σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Ακόμη και σε χώρες της Άπω Ανατολής, ακόμη και στην Κίνα που παίζει πλέον με τους κανόνες του παιχνιδιού που επικρατούν σήμερα διεθνώς.
Οι δικοί μας πολιτικοί και συνδικαλιστές δεν θέλουν να ζούν με τους κανόνες αυτούς. Θέλουν τα οφέλη – τα οποία ονομάζουν κεκτημένα, ίσως γιατί τα κατέκτησε η υπόλοιπη Ευρώπη μέσα απο διαδικασίες που κράτησαν αιώνες και απο μάχες που κράτησαν δεκαετίες – αλλά δεν θέλουν τους κανόνες.
Η Ευρώπη τελικά όμως, όπως αποδεικνύεται, όταν θέλει μπορεί. Και επειδή δεν ανέχεται να διαλυθεί, επειδή μια χούφτα κακομαθημένων Ελλήνων πολιτικών (που εξευτελίζουν τον λαό προσδίδοντας του συμπεριφορές ζητιάνου και λαμόγιου) συνεχίζει ακόμη και την υστάτη στιγμή να προσπαθεί να διατηρήσει τη νοσηρή νοοτροπία του παρελθόντος, η Ευρώπη αποφάσισε να παρέμβει και στις πολιτικές εξελίξεις.
Η πίεση που ασκεί στη χώρα μας για να προσαρμοστεί, διευρύνεται και στρέφεται και προς την Αξιωματική Αντιπολίτευση. Ξεκινώντας απο τον πρόεδρο της ΝΔ κ. Αντώνη Σαμαρά ο οποίος μέχρι στιγμής σίει την παντιέρα της αστικής μπλέ επανάστασης χωρίς να προτείνει τίποτα και χωρίς να του κοστίζει και τίποτα, η Ευρώπη θα οδηγήσει τον ελληνικό πολιτικό κόσμο σε συναίνεση. Ή μάλλον, για να μην λέμε μεγάλα λόγια, θα επιχειρήσει να τον οδηγήσει σε συναίνεση.
Σε λίγο, αν οι πολιτικοί μας (και μιλάω για τα αστικά κόμματα) συνεχίσουν να αντιδρούν και να φέρονται τόσο επιπόλαια, θα αναγκαστεί η Ευρώπη ή να μας στείλει πίσω στη δραχμή και στη Μέση Ανατολή ή να αναλάβει «αυτοπροσώπως» και τη διακυβέρνηση της χώρας.
Και τότε πράγματι θα επιβεβαιωθεί η άποψη οτι η Γερμανία επιχειρεί μέσω των δανείων να πετύχει αυτό που δεν πέτυχε στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, δηλαδή να ελέγξει την Ευρώπη ( ή τουλάχιστον την Ελλάδα). Ποιός θα φταίει όμως τότε; Οι Γερμανοί ή η ελληνική Βουλή και τα ελληνικά κόμματα;
Τρίτη 10 Μαΐου 2011
Δευτέρα 9 Μαΐου 2011
Aνταλλαγή ακινήτων - χρέους
Λύση στην κρίση με την ανταλλαγή ακινήτων - χρέους
Του Xαρη Mακκα*
Στη δραματική οικονομική κρίση που ζούμε, με την Ελλάδα να φαίνεται ότι θα χρειαστεί νέα δάνεια το 2013, δύο πρωτοβουλίες θα άλλαζαν άρδην το σκηνικό σε ουσιαστικό αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο. Η άμεση δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος μέσα από δραματικές περικοπές δαπανών που θα συμφωνούσαν από κοινού τα δύο μεγάλα κόμματα και η άμεση μείωση χρέους με αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας.
Ανάλυση της πρότασης
Η εξειδικευμένη πρόταση - λύση για άμεση δράση στη μείωση χρέους είναι: ανταλλαγή (swap) του χρέους που κρατούν οι ελληνικές τράπεζες (περίπου 35 δισ.) με περιουσιακά στοιχεία (equity) του κράτους. Οι τράπεζες ανταλλάσσουν τα ομόλογα του Δημοσίου που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους με την κυριότητα κρατικών ακινήτων (υπουργεία, νοσοκομεία, ΤΕΙ και ΑΕΙ, τελωνεία, φυλακές κ. λπ.) και εκτάσεων (στρατόπεδα, αεροδρόμια, μαρίνες, άλλα αξιοποιήσιμα ακίνητα από κληρονομιές κ. λπ.) για ένα διάστημα έως και 30 ετών. Το Δημόσιο διαγράφει το ισόποσο χρέος των ομολόγων που αποσύρονται από την αγορά και υπογράφει με τις τράπεζες σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης (leasing) των ακινήτων που θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί. Η διάρκεια και το ύψος των μισθωμάτων θα προσδιορίζονται από τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά των «αποσυρμένων» ομολόγων και την τιμή ανταλλαγής τους (που ιδεατά θα είναι 100, δηλαδή χωρίς κανένα «κούρεμα»).
Οι τεχνικές λεπτομέρειες της ανταλλαγής είναι σχετικά περίπλοκες, η διαδικασία μπορεί να είναι ανοιχτή και σε κοινοπραξίες μεταξύ τραπεζών (ελληνικών και ξένων) και η διαπραγμάτευση των όρων της ανταλλαγής με απόλυτη διαφάνεια. Τα αποτελέσματα για τα δύο μέρη είναι εξαιρετικά: το κράτος μειώνει το χρέος (350 δισ.) κατά 10% και δημιουργεί τρέχουσες δαπάνες για ενοίκια (περίπου 800 εκατ. ετησίως). Η κυριότητα των ακινήτων θα περιέλθει πάλι στο Δημόσιο έπειτα από μερικά χρόνια. Οι τράπεζες δεν έχουν πλέον κρατικά ομόλογα, αντικαθιστούν τις αποδόσεις από τα ομόλογα με αυτές από μισθώματα και μπορούν να επιστρέψουν στις διεθνείς χρηματαγορές. Η Ελλάδα παίρνει μια μεγάλη δημοσιονομική ανάσα.
Το κυριότερο όμως όφελος είναι στην ψυχολογία των αγορών, αλλά και στην τόνωση του αισθήματος αλληλεγγύης ανάμεσα στους Ευρωπαίους εταίρους μας που καλούνται εκ νέου να βοηθήσουν.
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης
Πιστεύω ότι και μόνο η ανακοίνωση μιας τέτοιας ανταλλαγής θα έφερνε νέους αγοραστές ελληνικών ομολόγων στις χαμηλές τιμές που τώρα βρίσκονται, βελτιώνοντας σημαντικά την προοπτική επανόδου της χώρας στις αγορές. Μαζί με την προοπτική δημιουργίας πρωτογενούς πλεονάσματος, θα μπορούσε να θέσει τέρμα στις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Οι μεγαλύτερες προκλήσεις για μια τέτοια ανταλλαγή είναι: η εξεύρεση αρκετών περιουσιακών στοιχείων με ανάλογη αξία, η ετοιμότητα δράσης του κρατικού μηχανισμού και νομικές λεπτομέρειες διαδικασιών που δεν θα αποκλείουν τη συμμετοχή και άλλων ομολογιούχων στην ανταλλαγή αυτή. Oμως, η κρισιμότητα των περιστάσεων ορίζει ότι, με διαδικασίες ανάλογες των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μια τέτοια ανταλλαγή μπορεί να επιτευχθεί σε διάστημα μόνο λίγων μηνών.
*Ο κ. Μάκκας είναι Senior Partner στην I. J. Partners S. A. και μέλος της Ε. Ε. της Δράσης.
Του Xαρη Mακκα*
Στη δραματική οικονομική κρίση που ζούμε, με την Ελλάδα να φαίνεται ότι θα χρειαστεί νέα δάνεια το 2013, δύο πρωτοβουλίες θα άλλαζαν άρδην το σκηνικό σε ουσιαστικό αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο. Η άμεση δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος μέσα από δραματικές περικοπές δαπανών που θα συμφωνούσαν από κοινού τα δύο μεγάλα κόμματα και η άμεση μείωση χρέους με αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας.
Ανάλυση της πρότασης
Η εξειδικευμένη πρόταση - λύση για άμεση δράση στη μείωση χρέους είναι: ανταλλαγή (swap) του χρέους που κρατούν οι ελληνικές τράπεζες (περίπου 35 δισ.) με περιουσιακά στοιχεία (equity) του κράτους. Οι τράπεζες ανταλλάσσουν τα ομόλογα του Δημοσίου που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους με την κυριότητα κρατικών ακινήτων (υπουργεία, νοσοκομεία, ΤΕΙ και ΑΕΙ, τελωνεία, φυλακές κ. λπ.) και εκτάσεων (στρατόπεδα, αεροδρόμια, μαρίνες, άλλα αξιοποιήσιμα ακίνητα από κληρονομιές κ. λπ.) για ένα διάστημα έως και 30 ετών. Το Δημόσιο διαγράφει το ισόποσο χρέος των ομολόγων που αποσύρονται από την αγορά και υπογράφει με τις τράπεζες σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης (leasing) των ακινήτων που θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί. Η διάρκεια και το ύψος των μισθωμάτων θα προσδιορίζονται από τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά των «αποσυρμένων» ομολόγων και την τιμή ανταλλαγής τους (που ιδεατά θα είναι 100, δηλαδή χωρίς κανένα «κούρεμα»).
Οι τεχνικές λεπτομέρειες της ανταλλαγής είναι σχετικά περίπλοκες, η διαδικασία μπορεί να είναι ανοιχτή και σε κοινοπραξίες μεταξύ τραπεζών (ελληνικών και ξένων) και η διαπραγμάτευση των όρων της ανταλλαγής με απόλυτη διαφάνεια. Τα αποτελέσματα για τα δύο μέρη είναι εξαιρετικά: το κράτος μειώνει το χρέος (350 δισ.) κατά 10% και δημιουργεί τρέχουσες δαπάνες για ενοίκια (περίπου 800 εκατ. ετησίως). Η κυριότητα των ακινήτων θα περιέλθει πάλι στο Δημόσιο έπειτα από μερικά χρόνια. Οι τράπεζες δεν έχουν πλέον κρατικά ομόλογα, αντικαθιστούν τις αποδόσεις από τα ομόλογα με αυτές από μισθώματα και μπορούν να επιστρέψουν στις διεθνείς χρηματαγορές. Η Ελλάδα παίρνει μια μεγάλη δημοσιονομική ανάσα.
Το κυριότερο όμως όφελος είναι στην ψυχολογία των αγορών, αλλά και στην τόνωση του αισθήματος αλληλεγγύης ανάμεσα στους Ευρωπαίους εταίρους μας που καλούνται εκ νέου να βοηθήσουν.
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης
Πιστεύω ότι και μόνο η ανακοίνωση μιας τέτοιας ανταλλαγής θα έφερνε νέους αγοραστές ελληνικών ομολόγων στις χαμηλές τιμές που τώρα βρίσκονται, βελτιώνοντας σημαντικά την προοπτική επανόδου της χώρας στις αγορές. Μαζί με την προοπτική δημιουργίας πρωτογενούς πλεονάσματος, θα μπορούσε να θέσει τέρμα στις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Οι μεγαλύτερες προκλήσεις για μια τέτοια ανταλλαγή είναι: η εξεύρεση αρκετών περιουσιακών στοιχείων με ανάλογη αξία, η ετοιμότητα δράσης του κρατικού μηχανισμού και νομικές λεπτομέρειες διαδικασιών που δεν θα αποκλείουν τη συμμετοχή και άλλων ομολογιούχων στην ανταλλαγή αυτή. Oμως, η κρισιμότητα των περιστάσεων ορίζει ότι, με διαδικασίες ανάλογες των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μια τέτοια ανταλλαγή μπορεί να επιτευχθεί σε διάστημα μόνο λίγων μηνών.
*Ο κ. Μάκκας είναι Senior Partner στην I. J. Partners S. A. και μέλος της Ε. Ε. της Δράσης.
Όλη η ντροπή, δική μας.
Γρηγόρης Νικολόπουλος
Προφανώς η αποτυχία στην εφαρμογή του μνημονίου, η διατήρηση του υψηλού ελλείμματος και η αύξηση του χρέους, είναι αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης. Χειρίστηκε το ζήτημα με απίστευτη επιπολαιότητα, αλλαζονεία, ανεπάρκεια και καιροσκοπισμό. Δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και το μόνο που κατάφερε είναι να συναγωνίζεται την κυβέρνηση Καραμανλή για το ποιά εκ των δύο είναι η χειρότερη.
Ο Πρωθυπουργός, το ελάχιστο που έχει να κάνει είναι ένας καραμπινάτος ανασχηματισμός και να πάρει τα αναγκαία μέτρα, ή αν -την υστάτη στιγμή, τώρα που και οι Ευρωπαίοι διαπίστωσαν οτι δεν κάναμε τίποτα - δεν καταφέρει να πάρει τα μέτρα που απαιτούνται, πρέπει να πάει σε εκλογές. Όχι επειδή πιστεύουμε οτι κάτι καλύτερο θα προκύψει – η αντιπολίτευση δεν μας πείθει για κάτι τέτοιο, το αντίθετο μάλιστα. Αλλά για να επιταχυνθούν οι πολιτικές εξελίξεις και να δούμε μήπως διαμορφωθεί κάποια άλλη ικανότερη ομάδα. Διότι αν δεν κάνει ούτε τώρα αυτά που πρέπει, η πίεση που θα ασκήσουν οι πιστωτές στη χώρα θα είναι πλέον εξαιρετικά προσβλητική.
Είναι όμως μόνο η κυβέρνηση υπεύθυνη για τον διεθνή εξευτελισμό μας; Δυσυχώς όχι.
Είναι αποτυχία και του συνόλου των πολιτικών κομμάτων – πρώτης της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης - τα οποία δεν κατάφεραν να οδηγήσουν τη χώρα σε μεταρρυθμίσεις. Είναι αποτυχία όλων των κομμάτων και όλων των βουλευτών. Είναι αποτυχία της ηγεσίας των συνδικαλιστών και των επιχειρηματιών. Είναι αποτυχία της αρτηριοσκληρωτικής Δημόσιας Διοίκησης. Είναι αποτυχία του Ακαδημαικού κόσμου που δεν πρότεινε τίποτα, και όλων των άλλων που δεν συνέβαλαν στη λύση.
Είναι όμως αποτυχία τελικά και όλων εμάς των υπολοίπων.
Διότι, όπως και να το κάνουμε, φτάσαμε να θεωρούμε επιτυχία και να πανηγυρίζουμε όταν παίρνουμε μια δόση δανεικών απο τους εταίρους μας.
Διότι δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις που όλοι έχουμε, τις ταμπέλες δεξιά και αριστερά, ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΣΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ, ΛΑΟΣ.
Είναι αποτυχία που δεν καταφέραμε να ξανασυζητήσουμε για τα κεκτημένα, λογικά και παράλογα, τα κεκτημένα που δεν μπορούμε να διατηρήσουμε αν δεν αλλάξουμε.
Είναι αποτυχία γιατί επιχειρήσαμε να κοροιδέψουμε τους εταίρους μας για μια ακόμη φορά.
Είναι αποτυχία όλων μας το οτι συζητάμε για επιστροφή στη δραχμή και το θεωρούμε αυτό «ενδεχομένως συμφέρουσα λύση».
Είναι αποτυχία μας όταν κανείς δεν μας εμπιστεύεται και δεν μας δανείζει και βρίσκουμε λεφτά μόνο απο την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα.
Είναι αποτυχία μας όταν οι εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών δεν γίνονται δεκτές σε διεθνείς συνεργασίες.
Είναι αποτυχία μας όταν κανένας ξένος δεν μας πουλά με πίστωση.
Είναι αποτυχία μας όταν το μεγαλύτερο κερδοσκοπικό παιχνίδι παγκοσμίως παίζεται στο αν και πότε θα πτωχεύσουμε.
Είναι αποτυχία μας όταν η διεθνής ισχύς της χώρας μας είναι στο μηδέν, κάτω και απο τις φτωχότερες αφρικανικές χώρες.
Είναι αποτυχία μας - και αυτή είναι η μεγαλύτερη - που δεν ντρεπόμαστε για την κατάσταση μας, αλλά συνεχίζουμε τους λεονταρισμούς και τις συνωμοσιολογίες που μας δίνουν την ψευδαίσθηση με την οποία ζούμε επι αιώνες: Ότι είμαστε οι καλύτεροι, ότι οι ξένοι μας φθονούν και οτι φταίνε όλοι οι άλλοι και όχι εμείς.
Προφανώς η αποτυχία στην εφαρμογή του μνημονίου, η διατήρηση του υψηλού ελλείμματος και η αύξηση του χρέους, είναι αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης. Χειρίστηκε το ζήτημα με απίστευτη επιπολαιότητα, αλλαζονεία, ανεπάρκεια και καιροσκοπισμό. Δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και το μόνο που κατάφερε είναι να συναγωνίζεται την κυβέρνηση Καραμανλή για το ποιά εκ των δύο είναι η χειρότερη.
Ο Πρωθυπουργός, το ελάχιστο που έχει να κάνει είναι ένας καραμπινάτος ανασχηματισμός και να πάρει τα αναγκαία μέτρα, ή αν -την υστάτη στιγμή, τώρα που και οι Ευρωπαίοι διαπίστωσαν οτι δεν κάναμε τίποτα - δεν καταφέρει να πάρει τα μέτρα που απαιτούνται, πρέπει να πάει σε εκλογές. Όχι επειδή πιστεύουμε οτι κάτι καλύτερο θα προκύψει – η αντιπολίτευση δεν μας πείθει για κάτι τέτοιο, το αντίθετο μάλιστα. Αλλά για να επιταχυνθούν οι πολιτικές εξελίξεις και να δούμε μήπως διαμορφωθεί κάποια άλλη ικανότερη ομάδα. Διότι αν δεν κάνει ούτε τώρα αυτά που πρέπει, η πίεση που θα ασκήσουν οι πιστωτές στη χώρα θα είναι πλέον εξαιρετικά προσβλητική.
Είναι όμως μόνο η κυβέρνηση υπεύθυνη για τον διεθνή εξευτελισμό μας; Δυσυχώς όχι.
Είναι αποτυχία και του συνόλου των πολιτικών κομμάτων – πρώτης της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης - τα οποία δεν κατάφεραν να οδηγήσουν τη χώρα σε μεταρρυθμίσεις. Είναι αποτυχία όλων των κομμάτων και όλων των βουλευτών. Είναι αποτυχία της ηγεσίας των συνδικαλιστών και των επιχειρηματιών. Είναι αποτυχία της αρτηριοσκληρωτικής Δημόσιας Διοίκησης. Είναι αποτυχία του Ακαδημαικού κόσμου που δεν πρότεινε τίποτα, και όλων των άλλων που δεν συνέβαλαν στη λύση.
Είναι όμως αποτυχία τελικά και όλων εμάς των υπολοίπων.
Διότι, όπως και να το κάνουμε, φτάσαμε να θεωρούμε επιτυχία και να πανηγυρίζουμε όταν παίρνουμε μια δόση δανεικών απο τους εταίρους μας.
Διότι δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις που όλοι έχουμε, τις ταμπέλες δεξιά και αριστερά, ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΣΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ, ΛΑΟΣ.
Είναι αποτυχία που δεν καταφέραμε να ξανασυζητήσουμε για τα κεκτημένα, λογικά και παράλογα, τα κεκτημένα που δεν μπορούμε να διατηρήσουμε αν δεν αλλάξουμε.
Είναι αποτυχία γιατί επιχειρήσαμε να κοροιδέψουμε τους εταίρους μας για μια ακόμη φορά.
Είναι αποτυχία όλων μας το οτι συζητάμε για επιστροφή στη δραχμή και το θεωρούμε αυτό «ενδεχομένως συμφέρουσα λύση».
Είναι αποτυχία μας όταν κανείς δεν μας εμπιστεύεται και δεν μας δανείζει και βρίσκουμε λεφτά μόνο απο την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα.
Είναι αποτυχία μας όταν οι εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών δεν γίνονται δεκτές σε διεθνείς συνεργασίες.
Είναι αποτυχία μας όταν κανένας ξένος δεν μας πουλά με πίστωση.
Είναι αποτυχία μας όταν το μεγαλύτερο κερδοσκοπικό παιχνίδι παγκοσμίως παίζεται στο αν και πότε θα πτωχεύσουμε.
Είναι αποτυχία μας όταν η διεθνής ισχύς της χώρας μας είναι στο μηδέν, κάτω και απο τις φτωχότερες αφρικανικές χώρες.
Είναι αποτυχία μας - και αυτή είναι η μεγαλύτερη - που δεν ντρεπόμαστε για την κατάσταση μας, αλλά συνεχίζουμε τους λεονταρισμούς και τις συνωμοσιολογίες που μας δίνουν την ψευδαίσθηση με την οποία ζούμε επι αιώνες: Ότι είμαστε οι καλύτεροι, ότι οι ξένοι μας φθονούν και οτι φταίνε όλοι οι άλλοι και όχι εμείς.
Εξάστερος Παναθηναικός
Για άλλη μία φορά ο Παναθηναϊκός απέδειξε ότι είναι η καλύτερη ομάδα που διαθέτει ο ελληνικός επαγγελματικός αθλητισμός. Ίσως τελικά να είναι και το καλύτερο συλλογικό σχήμα που διαθέτει αυτή η χώρα. Και ασφαλώς είναι η καλύτερη ομάδα στην Ευρώπη. Η ομάδα του Ομπράντοβιτς νίησε τη Μακάμπι με 70-78, κατέκτησε το έκτο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα της ιστορίας της και έχει πλέον μόνο τη Ρεάλ Μαδρίτης να κρατάει το ρεκόρ των περισσότερων τίτλων.
Οσο για τον Ομπράντοβιτς, δικαίως οι επιδόσεις του κατατάσσονται στη σφαίρα του θρύλου. Δύσκολα θα ξεπεραστούν τα επιτεύγματα του, πιθανότατα αυτό να μη συμβεί ποτέ.
Μόνο μία φορά σε όλη τη διάρκεια του αγώνα ο Παναθηναϊκός βρέθηκε πίσω στο σκορ. Σε όλο το παιχνίδι κατάφερε να διατηρεί το προβάδισμα, ακόμα και στο σημείο όπου η Μακάμπι φαινόταν ικανή να πάρει προβάδισμα με τα εύστοχα σουτ τριών πόντων. Εν τέλει ήταν ένα σκληρό, ίσως και κακό παιχνίδι, αλλά αυτά είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους περισσότερους τελικούς. Ποιος θα τα θυμάται άλλωστε;
Και για ακόμα ένα παιχνίδι η προσωπικότητα του Δημήτρη Διαμαντίδη θύμισε ποιος είναι ο καλύτερος καλαθοσφαιριστής στην Ευρώπη. Πήρε το παιχνίδι επάνω του και «καθάρισε» στο τέλος, όταν ο Παναθηναϊκός εκδήλωσε τάσεις αυτοκτονίας. Ο Δημήτρης Διαμαντίδης κατάφερε κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν. Κατέκτησε μετά από τα βραβεία του καλύτερου αμυντικού και του ΜVP της σεζόν και αυτό του MVP του Final 4 της Βαρκελώνης! Ο Ντέιβιντ Μπλατ, ο προπονητής της Μακάμπι, είπε ότι ο Διαμαντίδης είναι ο καλύτερος παίκτης όλων των εποχών στην Ευρωλίγκα. Ο ίδιος αργότερα επέδειξε τη γνωστή συστολή του: «είναι μεγάλη τιμή, αλλά το μπάσκετ είναι ομαδικό άθλημα.»
Αλλά και η εικόνα του Παναθηναϊκού μετά το παιχνίδι ήταν εξίσου εντυπωσιακή με την αγωνιστική: μεγάλα χαμόγελα, πανηγυρισμοί, αλλά ούτε μία στιγμή δεν ξέφυγαν προς την υπερβολή. Λες και έβλεπες παίκτη του γκολφ να πανηγυρίζει τη νίκη του. Λογικό. Είναι τόσο μεγάλη ομάδα ώστε ακόμα και η χαρά του θριάμβου ελέγχεται, μπαίνει και αυτή κάτω από το μέτρο. Για τον Παναθηναϊκό οι τίτλοι είναι ρουτίνα, η ομάδα αυτή πρέπει πλέον να εφευρίσκει προκλήσεις. Και φέτος η πρόκληση ίσως ήταν ο αποκλεισμός της Μπαρτσελόνα από το final four που έγινε στην πόλη της.
Οσο για τον Ομπράντοβιτς, δικαίως οι επιδόσεις του κατατάσσονται στη σφαίρα του θρύλου. Δύσκολα θα ξεπεραστούν τα επιτεύγματα του, πιθανότατα αυτό να μη συμβεί ποτέ.
Μόνο μία φορά σε όλη τη διάρκεια του αγώνα ο Παναθηναϊκός βρέθηκε πίσω στο σκορ. Σε όλο το παιχνίδι κατάφερε να διατηρεί το προβάδισμα, ακόμα και στο σημείο όπου η Μακάμπι φαινόταν ικανή να πάρει προβάδισμα με τα εύστοχα σουτ τριών πόντων. Εν τέλει ήταν ένα σκληρό, ίσως και κακό παιχνίδι, αλλά αυτά είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους περισσότερους τελικούς. Ποιος θα τα θυμάται άλλωστε;
Και για ακόμα ένα παιχνίδι η προσωπικότητα του Δημήτρη Διαμαντίδη θύμισε ποιος είναι ο καλύτερος καλαθοσφαιριστής στην Ευρώπη. Πήρε το παιχνίδι επάνω του και «καθάρισε» στο τέλος, όταν ο Παναθηναϊκός εκδήλωσε τάσεις αυτοκτονίας. Ο Δημήτρης Διαμαντίδης κατάφερε κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν. Κατέκτησε μετά από τα βραβεία του καλύτερου αμυντικού και του ΜVP της σεζόν και αυτό του MVP του Final 4 της Βαρκελώνης! Ο Ντέιβιντ Μπλατ, ο προπονητής της Μακάμπι, είπε ότι ο Διαμαντίδης είναι ο καλύτερος παίκτης όλων των εποχών στην Ευρωλίγκα. Ο ίδιος αργότερα επέδειξε τη γνωστή συστολή του: «είναι μεγάλη τιμή, αλλά το μπάσκετ είναι ομαδικό άθλημα.»
Αλλά και η εικόνα του Παναθηναϊκού μετά το παιχνίδι ήταν εξίσου εντυπωσιακή με την αγωνιστική: μεγάλα χαμόγελα, πανηγυρισμοί, αλλά ούτε μία στιγμή δεν ξέφυγαν προς την υπερβολή. Λες και έβλεπες παίκτη του γκολφ να πανηγυρίζει τη νίκη του. Λογικό. Είναι τόσο μεγάλη ομάδα ώστε ακόμα και η χαρά του θριάμβου ελέγχεται, μπαίνει και αυτή κάτω από το μέτρο. Για τον Παναθηναϊκό οι τίτλοι είναι ρουτίνα, η ομάδα αυτή πρέπει πλέον να εφευρίσκει προκλήσεις. Και φέτος η πρόκληση ίσως ήταν ο αποκλεισμός της Μπαρτσελόνα από το final four που έγινε στην πόλη της.
Πίσω απο τη βόμβα-Spiegel
του Γιάνη Βαρουφάκη
"Η κυβέρνηση Παπανδρέου εξετάζει το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ και δημιουργίας δικού της νομίσματος." Όπως ήταν λογικό δεν πρόλαβε να αναρτηθεί το άρθρο που περιείχε αυτή την βόμβα στο διαδικτυακό Spiegel και άρχισαν οι διαψεύσεις της κυβέρνησης, των ευρωπαίων ιθυνόντων κλπ.
Ότι η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από την ευρωζώνη είναι δεδομένο. Από την άλλη, η τιμωρία όσων κατ´ εξακολούθηση διαψεύδονται διαψεύδοντας (αυτά που είναι σίγουρο ότι θα συμβούν μετά από πολύ λίγο) είναι το να μην λαμβάνει κανείς σοβαρά τις διαψεύσεις τους. Όταν μάλιστα η συνήθης διάψευση συνοδεύεται από την συνήθη κατηγορία ότι πίσω από την δημοσίευση κρύβεται συνομωσία καιροσκόπων, η αξιοπιστία της διάψευσης καταποντίζεται ακόμα περισσότερο.
Τι συνέβη λοιπόν; Ακολουθεί η ερμηνεία μου.
Όπως είπα ήδη, η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από το ευρώ. Ούτε καν ως διαπραγματευτικό ατού. (Έτσι κι αλλιώς η κυβέρνησή μας δεν έχει διακριθεί για τις διαπραγματευτικές της επιδόσεις. Αν ξεκινούσε τώρα με αυτή την απειλή θα θύμιζε το ποντίκι που απειλεί τον ελέφαντα ότι αν δεν του κάνει το χατίρι θα κρατήσει την αναπνοή του μέχρι να σκάσει.) Σημαίνει όμως αυτό ότι το Spiegel δημοσιεύει ψέματα παίζοντας το παιχνίδι κάποιων καιροσκόπων;
Ας σοβαρευτούμε. Πρόκειται για σοβαρό περιοδικό, μέρος κατά κάποιον τρόπο του γερμανικού συστήματος εξουσίας. Ποτέ δεν θα δημοσίευε μια τέτοια βόμβα χωρίς να έχει κάποιο πάτημα μόνο και μόνο για να κάνει το χατίρι κάποιων καιροσκόπων. Αυτό που έκανε ήταν να πάρει μια μικρή αλήθεια, να την σερβίρει χωρίς τις επεξηγήσεις που θα απέτρεπαν την δημιουργία κλίματος πανικού σε όλα τα μήκη και πλάτη, και να περιμένει να δει τι θα γίνει καθώς ο πανικός εξαπλώνεται. Γιατί; Για να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα, εκ μέρους ισχυρών κύκλων του Γερμανικού Υπουργείου Οικονομικών κυρίως στην κα. Μέρκελ και, σε κάποιο βαθμό, στον κ. Παπανδρέου.
Ποια ήταν η μικρή αλήθεια στην οποία το γερμανικό περιοδικό στήριξε το μήνυμά του; Ότι (και αυτό είναι κοινώς γνωστό) ο Γιώργος Παπανδρέου έχει ζητήσει από συνεργάτες του, εδώ και καιρό, να επεξεργαστούν λογιών-λογιών σενάρια, ακόμα και αυτό μιας (απίθανης) αποχώρησης από το ευρώ. Υπό αυτή την έννοια όντως η ελληνική κυβέρνηση έχει εξετάσει και αυτό το ενδεχόμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διανοήθηκε καν να το ενστερνιστεί.
Έτσι λοιπόν "έχτισε" το Spiegel το θέμα του: Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι μια (απίθανη) έξοδος από το ευρώ έχει μελετηθεί, δεν αναφέρθηκε καθόλου (παραβιάζοντας την δημοσιογραφική δεοντολογία) στο ότι η έξοδος από το ευρώ δεν συζητείται καν και, κατόπιν, αναφέρθηκε στην χτεσινή συνάντηση στο Λουξεμβούργο όπου κεντρικό θέμα συζήτησης είναι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (και όχι μόνο). Έτσι, εξ επί τούτου, ξεκίνησε μια φιλολογία περί συζήτησης στο eurogroup εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ.
Γιατί διέπραξε αυτή την δημοσιογραφική παρασπονδία το Spiegel; Για να ενισχύσει καιροσκοπικά παιχνίδια (όπως λέει η κυβέρνησή μας, η οποία με αυτούς τους ισχυρισμούς έχει χάσει το επικοινωνιακό παίγνιο οριστικά); Όχι, βέβαια. Το διέπραξε γιατί (όπως γράφουν και οι Financial Times) το Spiegel είναι ταγμένο στον αγώνα των συμβούλων του γερμανού υπουργού οικονομικών, του κ. Schauble, να πείσουν την γερμανίδα καγκελάριο να σταματήσει να κωλυσιεργεί, να δηλώσει ευθαρσώς ότι το Μνημόνιο απέτυχε, ότι και τα αντίστοιχα μνημόνια της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας δεν θα έχουν καλό τέλος, ότι ήρθε η ώρα της αναδιάρθρωσης του χρέους της περιφέρειας με παράλληλη αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσης όλης της ευρωζώνης.
Και γιατί προχώρησε στην χρήση της πυρηνικής βόμβας (δηλαδή της απειλής ότι ένα κράτος-μέλος μπορεί να τεθεί εκτός ευρωζώνης); Η απλή απάντηση είναι: Για να δώσει ένα απτό παράδειγμα στην κα Μέρκελ, και λιγότερο στον κ. Παπανδρέου, ότι υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από την αναδιάρθρωση του χρέους μιας ή περισσότερων χωρών. Υπάρχει η αποδόμηση του ευρώ. Υπάρχει η προοπτική μιας νέας σειράς στοιχημάτων όχι για το ποια χώρα θα χρεοκοπήσει εντός της ευρωζώνης αλλά πόσο γρήγορα θα αρχίσει η σταδιακή διάλυση της νομισματικής ένωσης. Να τους δώσει να καταλάβουν ότι ήρθε η ώρα να τελειώσουν τα ψέματα, τα θαλασσοδάνεια σε πτωχευμένα κράτη, η άρνηση με την οποία αντιμετωπίζεται η τραπεζική Κρίση κλπ κλπ. Να τους εξαναγκάσει να αρχίσουν να συζητούν για αυτά τα οποία έπρεπε να μιλούν ένα χρόνο τώρα.
Περιληπτικά, λοιπόν, ερμηνεύω το δημοσίευμα του Spiegel ως ένα ημι-ψεύδος το οποίο μάλλον ευεργετικό θα είναι για την Ευρώπη γενικά και την Ελλάδα ειδικότερα. Το γερμανικό περιοδικό δεν έγραψε ακριβώς ψέματα. Απλά δεν έγραψε όλη την αλήθεια με σκοπό να τρομάξει τους αρχηγούς των κρατών μας εμφανίζοντας τον μπαμπούλα του σταδιακού ξηλώματος του ευρώ. Γιατί; Με στόχο (α) να δείξει στην κα Μέρκελ το απαίσιο πρόσωπο της πραγματικής απειλής που ελλοχεύει αν συνεχιστεί η σημερινή πορεία, και (β) να αναγκάσει τον κ. Παπανδρέου να σταματήσει να λέει αυτό που έβαλε τον κ. Πεταλωτή να επαναλάβει ρο βράδυ της Παρασκευής: "Η ελληνική κυβέρνηση έχει ένα πρόγραμμα που τηρεί με επιτυχία, ήδη καταρτίζουμε και σε λίγο θα καταθέσουμε ένα στρατηγικό σχέδιο της χώρας μας για την οριστική έξοδο από την κρίση, τον οδικό χάρτη."
Για να πω το ίδιο πράγμα λίγο διαφορετικά, το δημοσίευμα του Spiegel αποτελεί ένα απλό μήνυμα από κύκλους του γερμανικού υπουργείου οικονομικών: Το Μνημόνιο, κυρίες και κύριοι, απέτυχε. Θα ακολουθήσει μια γενναία αναδιάρθρωση, την οποία πρέπει να φοβόμαστε λιγότερο από την κατάρρευση που θα φέρει η εμμονή στην μη αναδιάρθρωση, και πολλές σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Ένα χρόνο μετά, εισερχόμαστε στην μετα-Μνημονιακή εποχή.
"Η κυβέρνηση Παπανδρέου εξετάζει το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ και δημιουργίας δικού της νομίσματος." Όπως ήταν λογικό δεν πρόλαβε να αναρτηθεί το άρθρο που περιείχε αυτή την βόμβα στο διαδικτυακό Spiegel και άρχισαν οι διαψεύσεις της κυβέρνησης, των ευρωπαίων ιθυνόντων κλπ.
Ότι η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από την ευρωζώνη είναι δεδομένο. Από την άλλη, η τιμωρία όσων κατ´ εξακολούθηση διαψεύδονται διαψεύδοντας (αυτά που είναι σίγουρο ότι θα συμβούν μετά από πολύ λίγο) είναι το να μην λαμβάνει κανείς σοβαρά τις διαψεύσεις τους. Όταν μάλιστα η συνήθης διάψευση συνοδεύεται από την συνήθη κατηγορία ότι πίσω από την δημοσίευση κρύβεται συνομωσία καιροσκόπων, η αξιοπιστία της διάψευσης καταποντίζεται ακόμα περισσότερο.
Τι συνέβη λοιπόν; Ακολουθεί η ερμηνεία μου.
Όπως είπα ήδη, η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από το ευρώ. Ούτε καν ως διαπραγματευτικό ατού. (Έτσι κι αλλιώς η κυβέρνησή μας δεν έχει διακριθεί για τις διαπραγματευτικές της επιδόσεις. Αν ξεκινούσε τώρα με αυτή την απειλή θα θύμιζε το ποντίκι που απειλεί τον ελέφαντα ότι αν δεν του κάνει το χατίρι θα κρατήσει την αναπνοή του μέχρι να σκάσει.) Σημαίνει όμως αυτό ότι το Spiegel δημοσιεύει ψέματα παίζοντας το παιχνίδι κάποιων καιροσκόπων;
Ας σοβαρευτούμε. Πρόκειται για σοβαρό περιοδικό, μέρος κατά κάποιον τρόπο του γερμανικού συστήματος εξουσίας. Ποτέ δεν θα δημοσίευε μια τέτοια βόμβα χωρίς να έχει κάποιο πάτημα μόνο και μόνο για να κάνει το χατίρι κάποιων καιροσκόπων. Αυτό που έκανε ήταν να πάρει μια μικρή αλήθεια, να την σερβίρει χωρίς τις επεξηγήσεις που θα απέτρεπαν την δημιουργία κλίματος πανικού σε όλα τα μήκη και πλάτη, και να περιμένει να δει τι θα γίνει καθώς ο πανικός εξαπλώνεται. Γιατί; Για να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα, εκ μέρους ισχυρών κύκλων του Γερμανικού Υπουργείου Οικονομικών κυρίως στην κα. Μέρκελ και, σε κάποιο βαθμό, στον κ. Παπανδρέου.
Ποια ήταν η μικρή αλήθεια στην οποία το γερμανικό περιοδικό στήριξε το μήνυμά του; Ότι (και αυτό είναι κοινώς γνωστό) ο Γιώργος Παπανδρέου έχει ζητήσει από συνεργάτες του, εδώ και καιρό, να επεξεργαστούν λογιών-λογιών σενάρια, ακόμα και αυτό μιας (απίθανης) αποχώρησης από το ευρώ. Υπό αυτή την έννοια όντως η ελληνική κυβέρνηση έχει εξετάσει και αυτό το ενδεχόμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διανοήθηκε καν να το ενστερνιστεί.
Έτσι λοιπόν "έχτισε" το Spiegel το θέμα του: Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι μια (απίθανη) έξοδος από το ευρώ έχει μελετηθεί, δεν αναφέρθηκε καθόλου (παραβιάζοντας την δημοσιογραφική δεοντολογία) στο ότι η έξοδος από το ευρώ δεν συζητείται καν και, κατόπιν, αναφέρθηκε στην χτεσινή συνάντηση στο Λουξεμβούργο όπου κεντρικό θέμα συζήτησης είναι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (και όχι μόνο). Έτσι, εξ επί τούτου, ξεκίνησε μια φιλολογία περί συζήτησης στο eurogroup εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ.
Γιατί διέπραξε αυτή την δημοσιογραφική παρασπονδία το Spiegel; Για να ενισχύσει καιροσκοπικά παιχνίδια (όπως λέει η κυβέρνησή μας, η οποία με αυτούς τους ισχυρισμούς έχει χάσει το επικοινωνιακό παίγνιο οριστικά); Όχι, βέβαια. Το διέπραξε γιατί (όπως γράφουν και οι Financial Times) το Spiegel είναι ταγμένο στον αγώνα των συμβούλων του γερμανού υπουργού οικονομικών, του κ. Schauble, να πείσουν την γερμανίδα καγκελάριο να σταματήσει να κωλυσιεργεί, να δηλώσει ευθαρσώς ότι το Μνημόνιο απέτυχε, ότι και τα αντίστοιχα μνημόνια της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας δεν θα έχουν καλό τέλος, ότι ήρθε η ώρα της αναδιάρθρωσης του χρέους της περιφέρειας με παράλληλη αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσης όλης της ευρωζώνης.
Και γιατί προχώρησε στην χρήση της πυρηνικής βόμβας (δηλαδή της απειλής ότι ένα κράτος-μέλος μπορεί να τεθεί εκτός ευρωζώνης); Η απλή απάντηση είναι: Για να δώσει ένα απτό παράδειγμα στην κα Μέρκελ, και λιγότερο στον κ. Παπανδρέου, ότι υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από την αναδιάρθρωση του χρέους μιας ή περισσότερων χωρών. Υπάρχει η αποδόμηση του ευρώ. Υπάρχει η προοπτική μιας νέας σειράς στοιχημάτων όχι για το ποια χώρα θα χρεοκοπήσει εντός της ευρωζώνης αλλά πόσο γρήγορα θα αρχίσει η σταδιακή διάλυση της νομισματικής ένωσης. Να τους δώσει να καταλάβουν ότι ήρθε η ώρα να τελειώσουν τα ψέματα, τα θαλασσοδάνεια σε πτωχευμένα κράτη, η άρνηση με την οποία αντιμετωπίζεται η τραπεζική Κρίση κλπ κλπ. Να τους εξαναγκάσει να αρχίσουν να συζητούν για αυτά τα οποία έπρεπε να μιλούν ένα χρόνο τώρα.
Περιληπτικά, λοιπόν, ερμηνεύω το δημοσίευμα του Spiegel ως ένα ημι-ψεύδος το οποίο μάλλον ευεργετικό θα είναι για την Ευρώπη γενικά και την Ελλάδα ειδικότερα. Το γερμανικό περιοδικό δεν έγραψε ακριβώς ψέματα. Απλά δεν έγραψε όλη την αλήθεια με σκοπό να τρομάξει τους αρχηγούς των κρατών μας εμφανίζοντας τον μπαμπούλα του σταδιακού ξηλώματος του ευρώ. Γιατί; Με στόχο (α) να δείξει στην κα Μέρκελ το απαίσιο πρόσωπο της πραγματικής απειλής που ελλοχεύει αν συνεχιστεί η σημερινή πορεία, και (β) να αναγκάσει τον κ. Παπανδρέου να σταματήσει να λέει αυτό που έβαλε τον κ. Πεταλωτή να επαναλάβει ρο βράδυ της Παρασκευής: "Η ελληνική κυβέρνηση έχει ένα πρόγραμμα που τηρεί με επιτυχία, ήδη καταρτίζουμε και σε λίγο θα καταθέσουμε ένα στρατηγικό σχέδιο της χώρας μας για την οριστική έξοδο από την κρίση, τον οδικό χάρτη."
Για να πω το ίδιο πράγμα λίγο διαφορετικά, το δημοσίευμα του Spiegel αποτελεί ένα απλό μήνυμα από κύκλους του γερμανικού υπουργείου οικονομικών: Το Μνημόνιο, κυρίες και κύριοι, απέτυχε. Θα ακολουθήσει μια γενναία αναδιάρθρωση, την οποία πρέπει να φοβόμαστε λιγότερο από την κατάρρευση που θα φέρει η εμμονή στην μη αναδιάρθρωση, και πολλές σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Ένα χρόνο μετά, εισερχόμαστε στην μετα-Μνημονιακή εποχή.
Παρασκευή 6 Μαΐου 2011
Η Ενστικτώδης Συμφωνία.
Γρηγόρης Νικολόπουλος
Υπάρχει μεταξύ των πολιτικών μια άτυπη συμφωνία. Μια συμφωνία που δεν έχει συζητηθεί, δεν έχει περιγραφεί, δεν έχει μπεί σε χαρτί. Η συμφωνία αυτή αφορά τη διατήρηση του κρατισμού στην οικονομία. Ο πολιτικός κόσμος θέλει να παραμείνει η οικονομία και η κοινωνία υπο τον ασφυκτικό έλεγχο της Βουλής και των κομμάτων. Ή μάλλον ανάποδα: Υπο τον έλεγχο των κομμάτων πρωτίστως και της Βουλής δευτερευόντως, αφού η Βουλή είναι υποχείριο των κομμάτων.
Η συμφωνία αυτή είναι μια «συμφωνία ενστίκτου». Επαναλαμβάνω οτι δεν έχει ποτέ συναφθεί επισήμως αλλά δεν χρειάζεται να συναφθεί. Δεν χρειάζεται συνωμοσία για να επιτευχθεί. Οι πολιτικοί, ενστικτωδώς λειτουργώντας, εναντιώνονται πάντα στη συρρίκνωση του δημοσίου τομέα, στην απελευθέρωση των αγορών, στις αποκρατικοποιήσεις, στον περιορισμό της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς. Εναντιώνονται διότι σε αυτά βασίζεται η δική τους ισχύς.
Σήμερα που το πράγμα έχει φτάσει στο απροχώρητο, επιμένουν να διαπληκτίζονται στη Βουλή και στα τηλεοπτικά παράθυρα αντί να συμφωνήσουν σε κάποια απαραίτητα μέτρα για να σωθεί η χώρα. Προτιμούν να διαλυθεί η μοναδική προοπτική που διαθέτει η χώρα – και που είναι η ανάπτυξη για πρώτη φορά ενός υγιούς και ισχυρού ιδιωτικού τομέα – παρά να απωλέσουν το «κεκτημένο δικαίωμα τους» στο μοίρασμα της πίττας.
Με απλά λόγια:
Απο το 1821 και μετά η Ελλάδα ζεί με δανεικά, στηρίγματα και επιδοτήσεις απο το εξωτερικό. Όλα τα λεφτά προέρχονται απο το εξωτερικό αφού η χώρα ποτέ δεν κατάφερε να παράγει, να δημιουργήσει αποδοτική γεωργία, ισχυρή βιομηχανία, να αξιοποιήσει τον φυσικό της πλούτο, να δημιουργήσει μια εθνική οικονομική και εμπορική ταυτότητα – με εξαίρεση τη ναυτιλία που επειδή δραστηριοποιείται εκτός Ελλάδος κατάφερε να ξεφύγει απο τον θανατηφόρο εναγκαλισμό του πολιτικού συστήματος.
Όσο είχαμε τη δραχμή τυπώναμε και πληρωνόμασταν μεταξύ μας με αποτέλεσμα να έχουμε ένα βιωτικό επίπεδο πολύ χαμηλότερο απο την Ευρώπη και τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. Με το ευρώ δεν μπορούμε πιά να τυπώνουμε ούτε να υποτιμούμε το νόμισμα μας. Αλλά τα ευρώ με τα οποία ανταλλάξαμε τις δραχμές μας τα ξοδέψαμε στο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών (εισάγοντας δηλαδή για να ανεβάσουμε το επίπεδο μας, χωρίς να εξάγουμε αφού δεν παράγουμε). Επειδή τα επιτόκια ήταν χαμηλά και οι ξένοι πιστωτές μας είχαν εμπιστοσύνη – κυρίως λόγω του ότι ανήκαμε στην ΕΕ και υποτίθεται οτι ελεγχόμασταν – μας δάνειζαν. Με ομόλογα. Τα λεφτά απο τα ομόλογα όπως και όλα τα άλλα λεφτά των ενισχύσεων και των δανείων που έπαιρνε η χώρα, τα έπαιρνε ο δημόσιος τομέας και τα μοίραζε. Έδινε ενα κομμάτι σε ημέτερους επιχειρηματίες αλλά το περισσότερο το χρησιμοποιούσε για τη μεγέθυνση του. Ένα άλλο κομμάτι πήγαινε και σε αυξήσεις μισθών και συντάξεων ώστε να συνεχίζει ο λαός να ψηφίζει τους βουλευτές και να μην διαμαρτύρεται.
Σε κάθε περίπτωση πάντως το χρήμα ερχόταν απο το εξωτερικό και το μοίραζαν οι πολιτικοί σε συνεργασία με την δημόσια διοίκηση. Αποτέλεσμα ήταν η υπερμεγέθυνση του κράτους και η δημιουργία ενός κρατικοδίαιτου ιδιωτικού τομέα που είχε μόνο έναν πελάτη, το ελληνικό δημόσιο. Εξ ου και η διαπλοκή και η διαφθορά και η σημερινή μας κατάντια.
Και ενώ φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και δεν μας δανείζουν πια, ο πολιτικός κόσμος επιμένει να μείνουμε στο ίδιο μοντέλο. Αντί οι πολιτικοί να περιορίσουν τον δημόσιο τομέα και να ενισχύσουν τον ιδιωτικό, διαλύουν τον ιδιωτικό και προστατεύουν τον δημόσιο. Θέλουν να συνεχίσουν να μοιράζουν οι ίδιοι την πίττα και να έχουν τους πάντες εξαρτημένους. Θέλουν να διατηρήσουν τις πελατειακές σχέσεις με την ελληνική κοινωνία και με τον επιχειρηματικό κόσμο. Δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα.
Προκειμένου να το πετύχουν αυτό, οι μεν αντιπολιτευόμενοι φωνασκούν υπέρ των κεκτημένων οποιουδήποτε και αντιδρούν σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση, οι δε κυβερνώντες αδρανούν και δεν προωθούν τις μεταρρυθμίσεις. Προσποιούνται βέβαια οτι τις προωθούν για να εξασφαλίσουν τις δόσεις των δανείων ώστε να μην πτωχεύσει η χώρα στα χέρια τους και τους μείνει η ρετσινιά. Όμως με το ένα χέρι προωθούν τις αλλαγές και με το άλλο τις παίρνουν πίσω. Και ούτε για αστείο δεν σκέπτονται να περιορίσουν το μέγεθος και την ισχύ του δημοσίου και να αφήσουν ελεύθερο τον ιδιωτικό τομέα να αναπτυχθεί.
Η τρόικα όμως φαίνεται οτι πήρε το μάθημα απο το πρώτο έτος της (μη ) εφαρμογής του μνημονίου. Δεν εμπιστεύεται πλέον ούτε την κυβέρνηση ούτε τον υπόλοιπο πολιτικό κόσμο. Και καθώς η Ευρώπη είναι εγκλωβισμένη και δεν μπορεί να μας αφήσει να πτωχεύσουμε, θα αυξήσει ασφυκτικά την πίεση στην κυβέρνηση. Και μακάρι να το κάνει διότι αλλιώς θα καταστραφούμε ολοσχερώς. Στο πλαίσιο αυτό, αργά ή γρήγορα θα φτάσουμε στην τοποθέτηση επιτρόπων στα υπουργεία. Θα μπούν δηλαδή ξένοι επίτροποι στα υπουργεία και θα βλέπουν αν ο υπουργός έκανε αυτό που πρέπει, αν είναι εφαρμόσιμο, τι κόστος και τι αποτέλεσμα θα έχει κλπ. Θα αντικαταστήσουν δηλαδή τις υπηρεσίες των υπουργείων αλλά και τους ίδιους τους υπουργούς προκειμένου να διασφαλίσουν οτι θα γίνουν τα συμφωνημένα. Ούτε αυτό τους πειράζει τους Έλληνες πολιτικούς. Θα παριστάνουν οτι κάνουν "αντίσταση εκ των έσω". Ότι δεν παίρνουν εκείνοι τα μέτρα αλλά οι ξένοι επίτροποι. Αρκεί να παραμείνουν οι ίδιοι στο παιχνίδι και να φαίνονται αρεστοί.
Αυτός θα είναι και ο έσχατος εξευτελισμός που θα υποστεί η χώρα. Θα είμαστε η πρώτη χώρα που οχι μόνο μπήκε υπο την εποπτεία της ΕΕ αλλά και υπο την άμεση διοίκηση της. Εκεί μας οδηγεί σήμερα ο πολιτικός κόσμος με την ανευθυνότητα του και την μικροπολιτική πελατειακή λογική του. Ολόκληρος. Ουδενός εξαιρουμένου.
Υπάρχει μεταξύ των πολιτικών μια άτυπη συμφωνία. Μια συμφωνία που δεν έχει συζητηθεί, δεν έχει περιγραφεί, δεν έχει μπεί σε χαρτί. Η συμφωνία αυτή αφορά τη διατήρηση του κρατισμού στην οικονομία. Ο πολιτικός κόσμος θέλει να παραμείνει η οικονομία και η κοινωνία υπο τον ασφυκτικό έλεγχο της Βουλής και των κομμάτων. Ή μάλλον ανάποδα: Υπο τον έλεγχο των κομμάτων πρωτίστως και της Βουλής δευτερευόντως, αφού η Βουλή είναι υποχείριο των κομμάτων.
Η συμφωνία αυτή είναι μια «συμφωνία ενστίκτου». Επαναλαμβάνω οτι δεν έχει ποτέ συναφθεί επισήμως αλλά δεν χρειάζεται να συναφθεί. Δεν χρειάζεται συνωμοσία για να επιτευχθεί. Οι πολιτικοί, ενστικτωδώς λειτουργώντας, εναντιώνονται πάντα στη συρρίκνωση του δημοσίου τομέα, στην απελευθέρωση των αγορών, στις αποκρατικοποιήσεις, στον περιορισμό της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς. Εναντιώνονται διότι σε αυτά βασίζεται η δική τους ισχύς.
Σήμερα που το πράγμα έχει φτάσει στο απροχώρητο, επιμένουν να διαπληκτίζονται στη Βουλή και στα τηλεοπτικά παράθυρα αντί να συμφωνήσουν σε κάποια απαραίτητα μέτρα για να σωθεί η χώρα. Προτιμούν να διαλυθεί η μοναδική προοπτική που διαθέτει η χώρα – και που είναι η ανάπτυξη για πρώτη φορά ενός υγιούς και ισχυρού ιδιωτικού τομέα – παρά να απωλέσουν το «κεκτημένο δικαίωμα τους» στο μοίρασμα της πίττας.
Με απλά λόγια:
Απο το 1821 και μετά η Ελλάδα ζεί με δανεικά, στηρίγματα και επιδοτήσεις απο το εξωτερικό. Όλα τα λεφτά προέρχονται απο το εξωτερικό αφού η χώρα ποτέ δεν κατάφερε να παράγει, να δημιουργήσει αποδοτική γεωργία, ισχυρή βιομηχανία, να αξιοποιήσει τον φυσικό της πλούτο, να δημιουργήσει μια εθνική οικονομική και εμπορική ταυτότητα – με εξαίρεση τη ναυτιλία που επειδή δραστηριοποιείται εκτός Ελλάδος κατάφερε να ξεφύγει απο τον θανατηφόρο εναγκαλισμό του πολιτικού συστήματος.
Όσο είχαμε τη δραχμή τυπώναμε και πληρωνόμασταν μεταξύ μας με αποτέλεσμα να έχουμε ένα βιωτικό επίπεδο πολύ χαμηλότερο απο την Ευρώπη και τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. Με το ευρώ δεν μπορούμε πιά να τυπώνουμε ούτε να υποτιμούμε το νόμισμα μας. Αλλά τα ευρώ με τα οποία ανταλλάξαμε τις δραχμές μας τα ξοδέψαμε στο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών (εισάγοντας δηλαδή για να ανεβάσουμε το επίπεδο μας, χωρίς να εξάγουμε αφού δεν παράγουμε). Επειδή τα επιτόκια ήταν χαμηλά και οι ξένοι πιστωτές μας είχαν εμπιστοσύνη – κυρίως λόγω του ότι ανήκαμε στην ΕΕ και υποτίθεται οτι ελεγχόμασταν – μας δάνειζαν. Με ομόλογα. Τα λεφτά απο τα ομόλογα όπως και όλα τα άλλα λεφτά των ενισχύσεων και των δανείων που έπαιρνε η χώρα, τα έπαιρνε ο δημόσιος τομέας και τα μοίραζε. Έδινε ενα κομμάτι σε ημέτερους επιχειρηματίες αλλά το περισσότερο το χρησιμοποιούσε για τη μεγέθυνση του. Ένα άλλο κομμάτι πήγαινε και σε αυξήσεις μισθών και συντάξεων ώστε να συνεχίζει ο λαός να ψηφίζει τους βουλευτές και να μην διαμαρτύρεται.
Σε κάθε περίπτωση πάντως το χρήμα ερχόταν απο το εξωτερικό και το μοίραζαν οι πολιτικοί σε συνεργασία με την δημόσια διοίκηση. Αποτέλεσμα ήταν η υπερμεγέθυνση του κράτους και η δημιουργία ενός κρατικοδίαιτου ιδιωτικού τομέα που είχε μόνο έναν πελάτη, το ελληνικό δημόσιο. Εξ ου και η διαπλοκή και η διαφθορά και η σημερινή μας κατάντια.
Και ενώ φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και δεν μας δανείζουν πια, ο πολιτικός κόσμος επιμένει να μείνουμε στο ίδιο μοντέλο. Αντί οι πολιτικοί να περιορίσουν τον δημόσιο τομέα και να ενισχύσουν τον ιδιωτικό, διαλύουν τον ιδιωτικό και προστατεύουν τον δημόσιο. Θέλουν να συνεχίσουν να μοιράζουν οι ίδιοι την πίττα και να έχουν τους πάντες εξαρτημένους. Θέλουν να διατηρήσουν τις πελατειακές σχέσεις με την ελληνική κοινωνία και με τον επιχειρηματικό κόσμο. Δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα.
Προκειμένου να το πετύχουν αυτό, οι μεν αντιπολιτευόμενοι φωνασκούν υπέρ των κεκτημένων οποιουδήποτε και αντιδρούν σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση, οι δε κυβερνώντες αδρανούν και δεν προωθούν τις μεταρρυθμίσεις. Προσποιούνται βέβαια οτι τις προωθούν για να εξασφαλίσουν τις δόσεις των δανείων ώστε να μην πτωχεύσει η χώρα στα χέρια τους και τους μείνει η ρετσινιά. Όμως με το ένα χέρι προωθούν τις αλλαγές και με το άλλο τις παίρνουν πίσω. Και ούτε για αστείο δεν σκέπτονται να περιορίσουν το μέγεθος και την ισχύ του δημοσίου και να αφήσουν ελεύθερο τον ιδιωτικό τομέα να αναπτυχθεί.
Η τρόικα όμως φαίνεται οτι πήρε το μάθημα απο το πρώτο έτος της (μη ) εφαρμογής του μνημονίου. Δεν εμπιστεύεται πλέον ούτε την κυβέρνηση ούτε τον υπόλοιπο πολιτικό κόσμο. Και καθώς η Ευρώπη είναι εγκλωβισμένη και δεν μπορεί να μας αφήσει να πτωχεύσουμε, θα αυξήσει ασφυκτικά την πίεση στην κυβέρνηση. Και μακάρι να το κάνει διότι αλλιώς θα καταστραφούμε ολοσχερώς. Στο πλαίσιο αυτό, αργά ή γρήγορα θα φτάσουμε στην τοποθέτηση επιτρόπων στα υπουργεία. Θα μπούν δηλαδή ξένοι επίτροποι στα υπουργεία και θα βλέπουν αν ο υπουργός έκανε αυτό που πρέπει, αν είναι εφαρμόσιμο, τι κόστος και τι αποτέλεσμα θα έχει κλπ. Θα αντικαταστήσουν δηλαδή τις υπηρεσίες των υπουργείων αλλά και τους ίδιους τους υπουργούς προκειμένου να διασφαλίσουν οτι θα γίνουν τα συμφωνημένα. Ούτε αυτό τους πειράζει τους Έλληνες πολιτικούς. Θα παριστάνουν οτι κάνουν "αντίσταση εκ των έσω". Ότι δεν παίρνουν εκείνοι τα μέτρα αλλά οι ξένοι επίτροποι. Αρκεί να παραμείνουν οι ίδιοι στο παιχνίδι και να φαίνονται αρεστοί.
Αυτός θα είναι και ο έσχατος εξευτελισμός που θα υποστεί η χώρα. Θα είμαστε η πρώτη χώρα που οχι μόνο μπήκε υπο την εποπτεία της ΕΕ αλλά και υπο την άμεση διοίκηση της. Εκεί μας οδηγεί σήμερα ο πολιτικός κόσμος με την ανευθυνότητα του και την μικροπολιτική πελατειακή λογική του. Ολόκληρος. Ουδενός εξαιρουμένου.
Τετάρτη 4 Μαΐου 2011
Ένα όνειρο φυγής .
του Μίμη Ανδρουλάκη -
Σήμερα η Κίνα ξεπέρασε σε διαθέσιμο συναλλαγματικό απόθεμα τα τρία τρισεκατομμύρια δολάρια! Ένα εντυπωσιακό σημάδι της μετακίνησης των τεκτονικών πλακών του παγκόσμιου καπιταλισμού. Αν άλλαζε η “ψυχική” επενδυτική της διάθεση κι αντί για αμερικάνικα ομόλογα στρέφονταν στο ευρώ θα μπορούσε με τα μισά να αγοράσει όλο το χρέος των τεσσάρων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης και να επιλύσει με το μαχαίρι την κρίση χρέους της! Αν αγόραζε μετοχές θα μπορούσε να κάνει μία χαψιά πολυεθνικούς κολοσσούς νέας τεχνολογίας όπως Apple, IBM, Microsoft, Google, Facebook, Amazon!
Αν αγόραζε πετρέλαιο θα είχε στη διάθεσή της το 90% της ετήσιας παγκόσμιας παραγωγής!
Αν αγόραζε ποδοσφαιρικές ομάδες όπως οι Ρώσοι ολιγάρχες θα μπορούσε με το 3% του αποθεματικού της να αγοράσει τις 100 πλουσιότερες ομάδες του κόσμου!
Αν αγόραζε τις μετοχές του ελληνικού δημοσίου στις εισηγμένες επιχειρήσεις στο Χρηματιστήριο και όλη την κατά φαντασία πιθανολογούμενη ακίνητη περιουσία επίσης του ελληνικού δημοσίου θα χρειαζόταν λιγότερο από το 1,5% του αποθεματικού της σε δολάρια!
Κι όμως οι Κινέζοι, παρά τις ελπίδες του φίλου μου του Μίκη, δεν θέλουν να μας “αγοράσουν”. Προτιμούν τα βαρετά αμερικανικά χαρτιά που κινδυνεύουν από την υποτίμηση του δολαρίου, τον πληθωρισμό ή ακόμη και από την κρυφή αναδιάρθρωση (δια του τυπογραφείου) του αμερικάνικου χρέους.
Μπορεί να αλλάξει η όρεξή τους; Ναι, αν βρεθούν μπροστά σε μια ενιαία, μεγάλη και ρευστή αγορά ευρωομολόγων.
Φύλαγε τα ρούχα σου
Στο κακό που μας βρήκε, όταν προσπαθείς για το καλύτερο εφικτό σενάριο, φρόντισε πάση θυσία να αποφύγεις το χειρότερο. Μη θεωρήσεις τίποτα οριστικά δεδομένο. Αν δεν μπορείς να μεταβάλεις ουσιαστικά τον “επίσημο χάρτη” της ευρωζώνης στη διαχείριση του χρέους, προσπάθησε κατ’ αρχήν να διατηρήσεις ότι θεωρείται κεκτημένο. Αν δεν καταφέρεις να βγεις στις αγορές το 2012 να εξασφαλίσεις σίγουρα ότι θα ξαναπάρεις νέα δάνεια και θα αποφύγεις οποιοδήποτε βέτο από το γερμανικό, ολλανδικό ή φιλανδικό κοινοβούλιο.
Καθώς αγωνίζεσαι να μπορεί το “Ταμείο Διάσωσης” να αγοράζει τα ομόλογα σου στη δευτερογενή αγορά, σιγούρεψε ότι η ΕΚΤ με τη νέα της διοίκηση θα συνεχίζει, κόντρα σε όλες τις πιέσεις, να δίνει ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες με ενέχυρο τα υποβαθμισμένα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου.
Εξασφάλισε στα stress test ότι τα ελληνικά ομόλογα στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών σου θα υπολογίζονται στην ονομαστική τους αξία.
Αν επικρατήσει οριστικά η στρατηγική της ευρωζώνης για τη μετάβαση της οριστικής επίλυσης της κρίσης του χρέους για μετά το 2013, στην περίπτωση αυτή παίξε κι εσύ -αν αντέχεις μέχρι τότε- επιθετικά το παιχνίδι της μετάθεσης μέχρι το σύνολο σχεδόν του χρέους σου να γίνει “επίσημο” ευρωπαϊκό. Τότε η “αναδιάρθρωση” του χρέους σου θα κάνει πολύ πιθανή την έκδοση κάποιας μορφής ευρωομολόγου.
Μην επιτρέψεις σε καμία περίπτωση έστω και με δόλωμα μια ψευδεπίγραφη “φιλική αναδιάρθρωση” να σε ξαποστείλουν ολομόναχο στις αγορές, να διαχωρίσουν τη μοίρα σου από τους άλλους, να σε απομονώσουν σε μια υγειονομική “ζώνη ασφαλείας” και ίσως στην πορεία να σου δείξουν και το δρόμο εξόδου από το ευρώ.
Αυτά τα συμβουλεύει κάποιος που διαφοροποιείται σταθερά από το επίσημο σενάριο της ευρωζώνης κι επίμονα τονίζει (βλέπε στο Ε! Πρόεδρε) ότι οι αγορές απεχθάνονται την αναμονή, προτιμούν το υπολογισμένο ρίσκο από την αβεβαιότητα και την ασάφεια στις προοπτικές.
Σήμερα η Κίνα ξεπέρασε σε διαθέσιμο συναλλαγματικό απόθεμα τα τρία τρισεκατομμύρια δολάρια! Ένα εντυπωσιακό σημάδι της μετακίνησης των τεκτονικών πλακών του παγκόσμιου καπιταλισμού. Αν άλλαζε η “ψυχική” επενδυτική της διάθεση κι αντί για αμερικάνικα ομόλογα στρέφονταν στο ευρώ θα μπορούσε με τα μισά να αγοράσει όλο το χρέος των τεσσάρων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης και να επιλύσει με το μαχαίρι την κρίση χρέους της! Αν αγόραζε μετοχές θα μπορούσε να κάνει μία χαψιά πολυεθνικούς κολοσσούς νέας τεχνολογίας όπως Apple, IBM, Microsoft, Google, Facebook, Amazon!
Αν αγόραζε πετρέλαιο θα είχε στη διάθεσή της το 90% της ετήσιας παγκόσμιας παραγωγής!
Αν αγόραζε ποδοσφαιρικές ομάδες όπως οι Ρώσοι ολιγάρχες θα μπορούσε με το 3% του αποθεματικού της να αγοράσει τις 100 πλουσιότερες ομάδες του κόσμου!
Αν αγόραζε τις μετοχές του ελληνικού δημοσίου στις εισηγμένες επιχειρήσεις στο Χρηματιστήριο και όλη την κατά φαντασία πιθανολογούμενη ακίνητη περιουσία επίσης του ελληνικού δημοσίου θα χρειαζόταν λιγότερο από το 1,5% του αποθεματικού της σε δολάρια!
Κι όμως οι Κινέζοι, παρά τις ελπίδες του φίλου μου του Μίκη, δεν θέλουν να μας “αγοράσουν”. Προτιμούν τα βαρετά αμερικανικά χαρτιά που κινδυνεύουν από την υποτίμηση του δολαρίου, τον πληθωρισμό ή ακόμη και από την κρυφή αναδιάρθρωση (δια του τυπογραφείου) του αμερικάνικου χρέους.
Μπορεί να αλλάξει η όρεξή τους; Ναι, αν βρεθούν μπροστά σε μια ενιαία, μεγάλη και ρευστή αγορά ευρωομολόγων.
Φύλαγε τα ρούχα σου
Στο κακό που μας βρήκε, όταν προσπαθείς για το καλύτερο εφικτό σενάριο, φρόντισε πάση θυσία να αποφύγεις το χειρότερο. Μη θεωρήσεις τίποτα οριστικά δεδομένο. Αν δεν μπορείς να μεταβάλεις ουσιαστικά τον “επίσημο χάρτη” της ευρωζώνης στη διαχείριση του χρέους, προσπάθησε κατ’ αρχήν να διατηρήσεις ότι θεωρείται κεκτημένο. Αν δεν καταφέρεις να βγεις στις αγορές το 2012 να εξασφαλίσεις σίγουρα ότι θα ξαναπάρεις νέα δάνεια και θα αποφύγεις οποιοδήποτε βέτο από το γερμανικό, ολλανδικό ή φιλανδικό κοινοβούλιο.
Καθώς αγωνίζεσαι να μπορεί το “Ταμείο Διάσωσης” να αγοράζει τα ομόλογα σου στη δευτερογενή αγορά, σιγούρεψε ότι η ΕΚΤ με τη νέα της διοίκηση θα συνεχίζει, κόντρα σε όλες τις πιέσεις, να δίνει ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες με ενέχυρο τα υποβαθμισμένα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου.
Εξασφάλισε στα stress test ότι τα ελληνικά ομόλογα στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών σου θα υπολογίζονται στην ονομαστική τους αξία.
Αν επικρατήσει οριστικά η στρατηγική της ευρωζώνης για τη μετάβαση της οριστικής επίλυσης της κρίσης του χρέους για μετά το 2013, στην περίπτωση αυτή παίξε κι εσύ -αν αντέχεις μέχρι τότε- επιθετικά το παιχνίδι της μετάθεσης μέχρι το σύνολο σχεδόν του χρέους σου να γίνει “επίσημο” ευρωπαϊκό. Τότε η “αναδιάρθρωση” του χρέους σου θα κάνει πολύ πιθανή την έκδοση κάποιας μορφής ευρωομολόγου.
Μην επιτρέψεις σε καμία περίπτωση έστω και με δόλωμα μια ψευδεπίγραφη “φιλική αναδιάρθρωση” να σε ξαποστείλουν ολομόναχο στις αγορές, να διαχωρίσουν τη μοίρα σου από τους άλλους, να σε απομονώσουν σε μια υγειονομική “ζώνη ασφαλείας” και ίσως στην πορεία να σου δείξουν και το δρόμο εξόδου από το ευρώ.
Αυτά τα συμβουλεύει κάποιος που διαφοροποιείται σταθερά από το επίσημο σενάριο της ευρωζώνης κι επίμονα τονίζει (βλέπε στο Ε! Πρόεδρε) ότι οι αγορές απεχθάνονται την αναμονή, προτιμούν το υπολογισμένο ρίσκο από την αβεβαιότητα και την ασάφεια στις προοπτικές.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)