Βαρουφάκης στην Sueddeutsche Zeitung: η κρίση θα μπορούσε να λυθεί σε ένα μήνα
Μία εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη έδωσε ο Γιάννης Βαρουφάκης, Διευθυντής του Τομέα Πολιτικής Οικονομίας του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, στη γερμανική εφημερίδα Sueddeutsche, στην οποία αναλύει την δυσχερή οικονομική κατάσταση της χώρας, τους κερδοσκόπους και τη δική του λύση-πρόταση στα ευρωπαϊκά οικονομικά αδιέξοδα.
Sueddeutsche: Κύριε Βαρουφάκη, η Ελλάδα θέλει να βγει από το ευρώ;
Γιάννης Βαρουφάκης: Δεν κρύβεται κάτι πίσω από την είδηση που διέδωσε το Spiegel- Online το Σαββατοκύριακο. Μια έξοδος από το ευρώ, είναι ένα «παιχνίδι» της κυβέρνησης, το οποίο δεν πρόκειται να το εφαρμόσει ποτέ. Ο έλληνας πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, επέρριψε ευθύνες το Σαββατοκύριακο στους κερδοσκόπους, ότι διέδωσαν αυτή τη φήμη. Αλλά αυτό είναι απόλυτα αβάσιμο.
Sueddeutsche: Εάν δεν ήταν οι κερδοσκόποι, τότε ποιος ήθελε να δει την Ελλάδα και το ευρώ να ταλαντεύονται;
Γιάννης Βαρουφάκης: Από τις αρχές Απριλίου, εμφανίστηκαν μια σειρά από δημοσιεύματα σε διάφορες εκδόσεις, οι οποίες έδιναν έμφαση στις διαπραγματεύσεις και στόχευαν, να επιταχύνουν την συζήτηση σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης χρέους και της κρίσης των τραπεζών. Η εφημερίδα Financial Times, τοποθέτησε τα αντίστοιχα αποσπάσματα σε χρονολογική σειρά. Στη συνέχεια ανέφερε ότι, γερμανικοί κυβερνητικοί κύκλοι, διαδίδουν αυτές τις πληροφορίες. Εγώ πιστεύω, ότι πίσω από αυτή τη φήμη, ότι δηλαδή η Ελλάδα θέλει να εγκαταλείψει το ευρώ, κρύβεται το γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών.
Sueddeutsche: Το υπουργείο Οικονομικών δεν θέλει να το σχολιάσει. Σε τι ωφελεί να διαδίδει τέτοιες φήμες;
Γιάννης Βαρουφάκης: Ο Υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, εδώ και αρκετό καιρό θεωρεί ότι η συζήτηση για την κρίση χρέους γίνεται σωστά . Εδώ και ένα χρόνο, η ευρωπαϊκή κρίση, είναι ένα ζήτημα που δεν έχει λυθεί. Για αναδιάρθρωση ή για μεταρρύθμιση της «ευρω- αρχιτεκτονικής» δεν γίνεται λόγος. Ο Σόιμπλε, πολύ σοφά προβλέπει ότι, η «χαλάρωση» της επιβολής προϋποθέσεων για χορήγηση δανείων στην Ελλάδα δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά αντιθέτως, ρίχνει λάδι στη φωτιά. Η καγκελάριος Μέρκελ και ο πρωθυπουργός Παπανδρέου, αντιθέτως, θεωρούν ότι πρέπει να καλύψουν με «μανδύα της σιωπής» αυτές τις υποθέσεις. Η αναδιάρθρωση ή μια «ευρω-μετατροπή» θεωρείται για αυτούς ταμπού. Το δημοσίευμα ήταν απλώς ένα «ξυπνητήρι», το οποίο προκάλεσε για λίγο πανικό, και αυτό έγινε επίτηδες, γι αυτό είμαι σίγουρος. Με αυτό τον τρόπο «έσπασε» ένα ταμπού: δεν πρέπει να φοβόμαστε τις μεταρρυθμίσεις, εάν γνωρίζουμε, ότι τα πράγματα μπορούσαν να είναι χειρότερα - όπως η κατάρρευση του ευρώ.
Sueddeutsche: Συζητιέται ευρέως στην αγορά και το σενάριο ενός νέου δανείου…
Γιάννης Βαρουφάκης: Είναι γκροτέσκο το γεγονός ότι γερμανοί φορολογούμενοι εγγυώνται δάνεια, τα οποία πηγαίνουν στο ελληνικό, το ιρλανδικό και το πορτογαλικό κράτος. Καθώς οι χώρες αυτές, δεν τονώνουν με αυτά την οικονομία τους, αλλά τα χρήματα εξαφανίζονται στις μαύρες τρύπες των κρατικών τραπεζών, οι οποίες τα τοποθετούν στον ισολογισμό τους και δεν μεταδίδουν τα χρήματα στην οικονομία. Τα δάνεια δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα.
Sueddeutsche: Εάν όχι τα δάνεια, τότε τι;
Γιάννης Βαρουφάκης: Εάν υπήρχε η πολιτική θέληση, η ευρωπαϊκή κρίση θα μπορούσε να ξεπεραστεί μέσα σε έναν μήνα. Γι αυτό είναι απαραίτητα τρία πράγματα: πρώτον, η «ομπρέλα διάσωσης» του EFSF δεν πρέπει να ενισχύει τα κράτη με δάνεια, τα οποία η καπιταλιστική αγορά έχει κόψει, αλλά πρέπει να ανακεφαλοποιήσει τις τράπεζες. Δεύτερον, πρέπει να λυθεί το πρόβλημα του χρέους. Αυτό γίνεται με τα ευρωομόλογα, τα οποία εκδίδει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Με αυτό τον τρόπο θα πέσουν τα επιτόκια, κάτω από 3%. Τρίτον πρέπει να προωθηθεί η ανάπτυξη. Όχι όμως από κρατικές δαπάνες, αλλά από απευθείας δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Θα μπορούσε να βγάλει ένα πανευρωπαϊκό επενδυτικό πρόγραμμα.
Sueddeutsche: Για μια τέτοια αλλαγή της «ευρω-αρχιτεκτονικής» γράφετε εδώ και μήνες στο blog σας. Γιατί ξεκινήσατε να γράφετε για αυτό;
Γιάννης Βαρουφάκης: Με έχει συγκλονίσει η ευρωπαϊκή κρίση, γιατί στις συζητήσεις υπερέχει η ανοησία έναντι των λογικών επιχειρημάτων. Η κρίση συνεχίζεται, γιατί η πολιτική αποτυγχάνει. Κάτω από αυτό υποφέρει όλη η Ευρώπη. Οι έλληνες γίνονται αντί-γερμανοί και οι γερμανοί αντί- έλληνες. Ειδικά τώρα όμως, η Ευρώπη έπρεπε να κρατάει γερά με όλους μαζί ενωμένους.
Τρίτη 10 Μαΐου 2011
Η νεκρανάσταση του Εδουάρδου Λω.
Αντ. Καρακούσης
Η χώρα κινείται στο όριο. Μετά τη μυστική σύσκεψη του Λουξεμβούργου, όπου ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου δέχθηκε τρομακτική πίεση από τους εταίρους οι εξελίξεις επιταχύνονται.
Οι ισχυροί της Ευρώπης απαίτησαν αποφάσεις με διευρυμένη πλειοψηφία και νέο μνημόνιο πολύ δυναμικότερο από το σημερινό, με αυξημένη εποπτεία και συστηματικότερη παρακολούθηση, η οποία θα παραπέμπει σε εκείνη του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου μετά την πτώχευση 1893, όταν εγκαταστάθηκε στην Αθήνα ως εκπρόσωπος των πιστωτών ο Εδουάρδος Λω.
Η εντεινόμενη πίεση των εταίρων συνδυαζόμενη με τις νέες υποβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης, δημιουργεί ισχυρή βάση οικονομικών και ιδιαιτέρως πολιτικών εξελίξεων. Οσο η πολιτική αδρανεί το ατύχημα στην οικονομία μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Και η νεκρανάσταη του Εδουάρδου Λω μπορεί να επιβεβαιωθεί τον Μάιο του 2011.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι παράγοντες της οικονομίας εύχονται και διεκδικούν πολιτικές αποφάσεις το ταχύτερο. Κάτι που όλα τα στοιχεία βεβαιώνουν ότι επιταχύνονται. Η παρέμβαση Λοβέρδου έδρασε καταλυτικά και κατά τα φαινόμενα μέχρι την προσεχή Παρασκευή θα έχει ξεκαθαρισθεί η κατάσταση.
Με άλλα λόγια ο κόμπος έφτασε στο χτένι. Ο κ. Παπανδρέου αντιλαμβάνεται πια ότι δεν έχει χρόνο για αναβολές και αναστολές. 'Η θα ανασυγκροτήσει την κυβέρνησή του με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι γρήγορη στις αποφάσεις και αποτελεσματική στο έργο της ή θα πάει σε εκλογές παρουσιάζοντας χωρίς φόβο και πάθος στον ελληνικό λαό τόσο το πρόβλημα όσο και την επώδυνη λύση του και απαιτώντας από τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις και ιδαιτέρως από τη Νέα Δημοκρατία να τοποθετηθούν αν είναι διατεθειμένοι να σηκώσουν το βάρος μιας επώδυνης διάσωσης ή προτιμούν την κατάρρευση και τη χρεοκοπία.
Τα ψέματα τελειώνουν και ο κάθε κατεργάρης στον πάγκο του. Δεν υπάρχει πια χρόνος για επικοινωνία και παραμύθια. Το ξεκαθάρισμα πρέπει να γίνει το ταχύτερο, γιατί απλούστατα όσο παρατείνεται η πολιτική αβεβαιότητα τόσο η οικονομία προσεγγίζει το ατύχημα. Για να μην συμβεί λοιπόν το ατύχημα η πολιτική ηγεσία οφείλει να λάβει αποφάσεις. Και να το κάνει τώρα, πριν να είναι αργά. Αλλιώς άπαντες θα καταγραφούν στην Ιστορία ως μοιραίοι και άβουλοι όπως θα έλεγε και ο ποιητής
Η χώρα κινείται στο όριο. Μετά τη μυστική σύσκεψη του Λουξεμβούργου, όπου ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου δέχθηκε τρομακτική πίεση από τους εταίρους οι εξελίξεις επιταχύνονται.
Οι ισχυροί της Ευρώπης απαίτησαν αποφάσεις με διευρυμένη πλειοψηφία και νέο μνημόνιο πολύ δυναμικότερο από το σημερινό, με αυξημένη εποπτεία και συστηματικότερη παρακολούθηση, η οποία θα παραπέμπει σε εκείνη του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου μετά την πτώχευση 1893, όταν εγκαταστάθηκε στην Αθήνα ως εκπρόσωπος των πιστωτών ο Εδουάρδος Λω.
Η εντεινόμενη πίεση των εταίρων συνδυαζόμενη με τις νέες υποβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης, δημιουργεί ισχυρή βάση οικονομικών και ιδιαιτέρως πολιτικών εξελίξεων. Οσο η πολιτική αδρανεί το ατύχημα στην οικονομία μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Και η νεκρανάσταη του Εδουάρδου Λω μπορεί να επιβεβαιωθεί τον Μάιο του 2011.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι παράγοντες της οικονομίας εύχονται και διεκδικούν πολιτικές αποφάσεις το ταχύτερο. Κάτι που όλα τα στοιχεία βεβαιώνουν ότι επιταχύνονται. Η παρέμβαση Λοβέρδου έδρασε καταλυτικά και κατά τα φαινόμενα μέχρι την προσεχή Παρασκευή θα έχει ξεκαθαρισθεί η κατάσταση.
Με άλλα λόγια ο κόμπος έφτασε στο χτένι. Ο κ. Παπανδρέου αντιλαμβάνεται πια ότι δεν έχει χρόνο για αναβολές και αναστολές. 'Η θα ανασυγκροτήσει την κυβέρνησή του με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι γρήγορη στις αποφάσεις και αποτελεσματική στο έργο της ή θα πάει σε εκλογές παρουσιάζοντας χωρίς φόβο και πάθος στον ελληνικό λαό τόσο το πρόβλημα όσο και την επώδυνη λύση του και απαιτώντας από τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις και ιδαιτέρως από τη Νέα Δημοκρατία να τοποθετηθούν αν είναι διατεθειμένοι να σηκώσουν το βάρος μιας επώδυνης διάσωσης ή προτιμούν την κατάρρευση και τη χρεοκοπία.
Τα ψέματα τελειώνουν και ο κάθε κατεργάρης στον πάγκο του. Δεν υπάρχει πια χρόνος για επικοινωνία και παραμύθια. Το ξεκαθάρισμα πρέπει να γίνει το ταχύτερο, γιατί απλούστατα όσο παρατείνεται η πολιτική αβεβαιότητα τόσο η οικονομία προσεγγίζει το ατύχημα. Για να μην συμβεί λοιπόν το ατύχημα η πολιτική ηγεσία οφείλει να λάβει αποφάσεις. Και να το κάνει τώρα, πριν να είναι αργά. Αλλιώς άπαντες θα καταγραφούν στην Ιστορία ως μοιραίοι και άβουλοι όπως θα έλεγε και ο ποιητής
Σοβαρευτείτε πριν ...υποδουλωθούμε.
Γρηγόρης Νικολόπουλος
Πολύ πρίν την ένταξη μας στην ΟΝΕ, απο την εποχή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, βλέπαμε την Ευρώπη – ΕΟΚ τότε- ώς μια πηγή χρηματοδότησης που θα βελτίωνε το βιοτικό μας επίπεδο. Με αυτήν τη λογική κινηθήκαμε ώς έθνος, με αυτή τη λογική αλλάξαμε άποψη και απο πολέμιοι της ΕΟΚ (που ήταν το ίδιο συνδικάτο με το ΝΑΤΟ) γίναμε οι πιστότεροι και φαντικότεροι ευρωπαίοι σύμφωνα με τις έρευνες του Ευρωβαρόμετρου.
Πώς δηλαδή;
Η ΕΟΚ στην αρχή και η ΕΕ στη συνέχεια, μας εξαγόραζαν. Εξαγόραζαν συνειδήσεις. Εξαγόραζαν την αφοσίωση μας και τη συμμετοχή μας με τα πακέτα Ντελόρ, τα ΜΟΠ, τα ΕΣΠΑ και στη συνέχεια με τα δανεικά.
Αυτό που πέτυχε η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα με τη διατήρηση των επιτοκίων στα πολύ χαμηλά επίπεδα του 2% και 3% δεν το πετύχαιναν οι μεγαλύτεροι κοινωνικοί και πολιτικοί οραματιστές ούτε στο πιο τρελό τους όνειρο. Ο πλούσιος δεν έπαιρνε απόδοση στις αποταμιεύσεις του και ο απλός εργαζόμενος δανειζόταν με ασήμαντο τόκο και αποκτούσε σπίτι, εξοχικό, αυτοκίνητο, βάρκα, έκανε διακοπές και ταξίδια στο εξωτερικό και ζούσε ...σχεδόν σαν πλούσιος.
Αυτό κάναμε και οι Έλληνες. Και το κάναμε στο έπακρο. Μέχρι που παρατήσαμε την παραγωγή και τις δουλειές μας, και το ρίξαμε στην κατανάλωση – με τη βοήθεια κάποιων ντόπιων εμπνευσμένων γκουρού του life style. Και η μεγάλη ψευδαίσθηση είναι οτι θεωρούσαμε την ακατάσχετη κατανάλωση εισαγομένων, υγιή ανάπτυξη.
Αυτή ήταν μέχρι σήμερα η Ευρώπη για τους Έλληνες, μια πηγή πλουσιοπάροχης χρηματοδότησης, μια ευκαιρία να αυξήσουν το επίπεδο ζωής τους απο την «ψωροκώσταινα» σε ενα «μικρό Παρίσι» στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαικής Ένωσης.
Όπως αποδεικνύεται τώρα η πηγή αυτή δεν ήταν ανεξάντλητη. Ή μάλλον συνεχίζει να μας χρηματοδοτεί, αλλά θέτει για πρώτη φορά κάποιους όρους. Και τους εννοεί. Όρους που απλώς σημαίνουν οτι εφόσον θέλουμε να συμμετέχουμε στην «παρέα» πρέπει να ζούμε με τους κανόνες της παρέας.
Οι κανόνες μας κακοφαίνονται. Όχι στους περισσότερους Έλληνες – νομίζω – αλλά σίγουρα στους πολιτικούς μας ηγέτες και στη δημόσια διοίκηση. Δηλαδή στην ομάδα των ανθρώπων που «μαζί τα φάγαΝε».
Όλοι αυτοί μαζί, έχουν βαλθεί να μπλοκάρουν τις μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η Ευρωπαική Ένωση. Μεταρρυθμίσεις ( τότε τις λέγαμε Κοινοτικές ή Ευρωπαικές Οδηγίες) που μας τις έχουνε ζητήσει πρίν απο χρόνια, ίσως και απο δεκαετίες και συνεχώς αναβάλαμε. Μεταρρυθμίσεις που ξέραμε οτι είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε, γιατί τις είχαμε συμφωνήσει. Μεταρρυθμίσεις που γίνονται ταυτόχρονα σε όλες τις ευρωπαικές χώρες, αλλά και πέρα απο αυτές, σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Ακόμη και σε χώρες της Άπω Ανατολής, ακόμη και στην Κίνα που παίζει πλέον με τους κανόνες του παιχνιδιού που επικρατούν σήμερα διεθνώς.
Οι δικοί μας πολιτικοί και συνδικαλιστές δεν θέλουν να ζούν με τους κανόνες αυτούς. Θέλουν τα οφέλη – τα οποία ονομάζουν κεκτημένα, ίσως γιατί τα κατέκτησε η υπόλοιπη Ευρώπη μέσα απο διαδικασίες που κράτησαν αιώνες και απο μάχες που κράτησαν δεκαετίες – αλλά δεν θέλουν τους κανόνες.
Η Ευρώπη τελικά όμως, όπως αποδεικνύεται, όταν θέλει μπορεί. Και επειδή δεν ανέχεται να διαλυθεί, επειδή μια χούφτα κακομαθημένων Ελλήνων πολιτικών (που εξευτελίζουν τον λαό προσδίδοντας του συμπεριφορές ζητιάνου και λαμόγιου) συνεχίζει ακόμη και την υστάτη στιγμή να προσπαθεί να διατηρήσει τη νοσηρή νοοτροπία του παρελθόντος, η Ευρώπη αποφάσισε να παρέμβει και στις πολιτικές εξελίξεις.
Η πίεση που ασκεί στη χώρα μας για να προσαρμοστεί, διευρύνεται και στρέφεται και προς την Αξιωματική Αντιπολίτευση. Ξεκινώντας απο τον πρόεδρο της ΝΔ κ. Αντώνη Σαμαρά ο οποίος μέχρι στιγμής σίει την παντιέρα της αστικής μπλέ επανάστασης χωρίς να προτείνει τίποτα και χωρίς να του κοστίζει και τίποτα, η Ευρώπη θα οδηγήσει τον ελληνικό πολιτικό κόσμο σε συναίνεση. Ή μάλλον, για να μην λέμε μεγάλα λόγια, θα επιχειρήσει να τον οδηγήσει σε συναίνεση.
Σε λίγο, αν οι πολιτικοί μας (και μιλάω για τα αστικά κόμματα) συνεχίσουν να αντιδρούν και να φέρονται τόσο επιπόλαια, θα αναγκαστεί η Ευρώπη ή να μας στείλει πίσω στη δραχμή και στη Μέση Ανατολή ή να αναλάβει «αυτοπροσώπως» και τη διακυβέρνηση της χώρας.
Και τότε πράγματι θα επιβεβαιωθεί η άποψη οτι η Γερμανία επιχειρεί μέσω των δανείων να πετύχει αυτό που δεν πέτυχε στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, δηλαδή να ελέγξει την Ευρώπη ( ή τουλάχιστον την Ελλάδα). Ποιός θα φταίει όμως τότε; Οι Γερμανοί ή η ελληνική Βουλή και τα ελληνικά κόμματα;
Πολύ πρίν την ένταξη μας στην ΟΝΕ, απο την εποχή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, βλέπαμε την Ευρώπη – ΕΟΚ τότε- ώς μια πηγή χρηματοδότησης που θα βελτίωνε το βιοτικό μας επίπεδο. Με αυτήν τη λογική κινηθήκαμε ώς έθνος, με αυτή τη λογική αλλάξαμε άποψη και απο πολέμιοι της ΕΟΚ (που ήταν το ίδιο συνδικάτο με το ΝΑΤΟ) γίναμε οι πιστότεροι και φαντικότεροι ευρωπαίοι σύμφωνα με τις έρευνες του Ευρωβαρόμετρου.
Πώς δηλαδή;
Η ΕΟΚ στην αρχή και η ΕΕ στη συνέχεια, μας εξαγόραζαν. Εξαγόραζαν συνειδήσεις. Εξαγόραζαν την αφοσίωση μας και τη συμμετοχή μας με τα πακέτα Ντελόρ, τα ΜΟΠ, τα ΕΣΠΑ και στη συνέχεια με τα δανεικά.
Αυτό που πέτυχε η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα με τη διατήρηση των επιτοκίων στα πολύ χαμηλά επίπεδα του 2% και 3% δεν το πετύχαιναν οι μεγαλύτεροι κοινωνικοί και πολιτικοί οραματιστές ούτε στο πιο τρελό τους όνειρο. Ο πλούσιος δεν έπαιρνε απόδοση στις αποταμιεύσεις του και ο απλός εργαζόμενος δανειζόταν με ασήμαντο τόκο και αποκτούσε σπίτι, εξοχικό, αυτοκίνητο, βάρκα, έκανε διακοπές και ταξίδια στο εξωτερικό και ζούσε ...σχεδόν σαν πλούσιος.
Αυτό κάναμε και οι Έλληνες. Και το κάναμε στο έπακρο. Μέχρι που παρατήσαμε την παραγωγή και τις δουλειές μας, και το ρίξαμε στην κατανάλωση – με τη βοήθεια κάποιων ντόπιων εμπνευσμένων γκουρού του life style. Και η μεγάλη ψευδαίσθηση είναι οτι θεωρούσαμε την ακατάσχετη κατανάλωση εισαγομένων, υγιή ανάπτυξη.
Αυτή ήταν μέχρι σήμερα η Ευρώπη για τους Έλληνες, μια πηγή πλουσιοπάροχης χρηματοδότησης, μια ευκαιρία να αυξήσουν το επίπεδο ζωής τους απο την «ψωροκώσταινα» σε ενα «μικρό Παρίσι» στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαικής Ένωσης.
Όπως αποδεικνύεται τώρα η πηγή αυτή δεν ήταν ανεξάντλητη. Ή μάλλον συνεχίζει να μας χρηματοδοτεί, αλλά θέτει για πρώτη φορά κάποιους όρους. Και τους εννοεί. Όρους που απλώς σημαίνουν οτι εφόσον θέλουμε να συμμετέχουμε στην «παρέα» πρέπει να ζούμε με τους κανόνες της παρέας.
Οι κανόνες μας κακοφαίνονται. Όχι στους περισσότερους Έλληνες – νομίζω – αλλά σίγουρα στους πολιτικούς μας ηγέτες και στη δημόσια διοίκηση. Δηλαδή στην ομάδα των ανθρώπων που «μαζί τα φάγαΝε».
Όλοι αυτοί μαζί, έχουν βαλθεί να μπλοκάρουν τις μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η Ευρωπαική Ένωση. Μεταρρυθμίσεις ( τότε τις λέγαμε Κοινοτικές ή Ευρωπαικές Οδηγίες) που μας τις έχουνε ζητήσει πρίν απο χρόνια, ίσως και απο δεκαετίες και συνεχώς αναβάλαμε. Μεταρρυθμίσεις που ξέραμε οτι είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε, γιατί τις είχαμε συμφωνήσει. Μεταρρυθμίσεις που γίνονται ταυτόχρονα σε όλες τις ευρωπαικές χώρες, αλλά και πέρα απο αυτές, σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Ακόμη και σε χώρες της Άπω Ανατολής, ακόμη και στην Κίνα που παίζει πλέον με τους κανόνες του παιχνιδιού που επικρατούν σήμερα διεθνώς.
Οι δικοί μας πολιτικοί και συνδικαλιστές δεν θέλουν να ζούν με τους κανόνες αυτούς. Θέλουν τα οφέλη – τα οποία ονομάζουν κεκτημένα, ίσως γιατί τα κατέκτησε η υπόλοιπη Ευρώπη μέσα απο διαδικασίες που κράτησαν αιώνες και απο μάχες που κράτησαν δεκαετίες – αλλά δεν θέλουν τους κανόνες.
Η Ευρώπη τελικά όμως, όπως αποδεικνύεται, όταν θέλει μπορεί. Και επειδή δεν ανέχεται να διαλυθεί, επειδή μια χούφτα κακομαθημένων Ελλήνων πολιτικών (που εξευτελίζουν τον λαό προσδίδοντας του συμπεριφορές ζητιάνου και λαμόγιου) συνεχίζει ακόμη και την υστάτη στιγμή να προσπαθεί να διατηρήσει τη νοσηρή νοοτροπία του παρελθόντος, η Ευρώπη αποφάσισε να παρέμβει και στις πολιτικές εξελίξεις.
Η πίεση που ασκεί στη χώρα μας για να προσαρμοστεί, διευρύνεται και στρέφεται και προς την Αξιωματική Αντιπολίτευση. Ξεκινώντας απο τον πρόεδρο της ΝΔ κ. Αντώνη Σαμαρά ο οποίος μέχρι στιγμής σίει την παντιέρα της αστικής μπλέ επανάστασης χωρίς να προτείνει τίποτα και χωρίς να του κοστίζει και τίποτα, η Ευρώπη θα οδηγήσει τον ελληνικό πολιτικό κόσμο σε συναίνεση. Ή μάλλον, για να μην λέμε μεγάλα λόγια, θα επιχειρήσει να τον οδηγήσει σε συναίνεση.
Σε λίγο, αν οι πολιτικοί μας (και μιλάω για τα αστικά κόμματα) συνεχίσουν να αντιδρούν και να φέρονται τόσο επιπόλαια, θα αναγκαστεί η Ευρώπη ή να μας στείλει πίσω στη δραχμή και στη Μέση Ανατολή ή να αναλάβει «αυτοπροσώπως» και τη διακυβέρνηση της χώρας.
Και τότε πράγματι θα επιβεβαιωθεί η άποψη οτι η Γερμανία επιχειρεί μέσω των δανείων να πετύχει αυτό που δεν πέτυχε στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, δηλαδή να ελέγξει την Ευρώπη ( ή τουλάχιστον την Ελλάδα). Ποιός θα φταίει όμως τότε; Οι Γερμανοί ή η ελληνική Βουλή και τα ελληνικά κόμματα;
Δευτέρα 9 Μαΐου 2011
Aνταλλαγή ακινήτων - χρέους
Λύση στην κρίση με την ανταλλαγή ακινήτων - χρέους
Του Xαρη Mακκα*
Στη δραματική οικονομική κρίση που ζούμε, με την Ελλάδα να φαίνεται ότι θα χρειαστεί νέα δάνεια το 2013, δύο πρωτοβουλίες θα άλλαζαν άρδην το σκηνικό σε ουσιαστικό αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο. Η άμεση δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος μέσα από δραματικές περικοπές δαπανών που θα συμφωνούσαν από κοινού τα δύο μεγάλα κόμματα και η άμεση μείωση χρέους με αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας.
Ανάλυση της πρότασης
Η εξειδικευμένη πρόταση - λύση για άμεση δράση στη μείωση χρέους είναι: ανταλλαγή (swap) του χρέους που κρατούν οι ελληνικές τράπεζες (περίπου 35 δισ.) με περιουσιακά στοιχεία (equity) του κράτους. Οι τράπεζες ανταλλάσσουν τα ομόλογα του Δημοσίου που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους με την κυριότητα κρατικών ακινήτων (υπουργεία, νοσοκομεία, ΤΕΙ και ΑΕΙ, τελωνεία, φυλακές κ. λπ.) και εκτάσεων (στρατόπεδα, αεροδρόμια, μαρίνες, άλλα αξιοποιήσιμα ακίνητα από κληρονομιές κ. λπ.) για ένα διάστημα έως και 30 ετών. Το Δημόσιο διαγράφει το ισόποσο χρέος των ομολόγων που αποσύρονται από την αγορά και υπογράφει με τις τράπεζες σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης (leasing) των ακινήτων που θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί. Η διάρκεια και το ύψος των μισθωμάτων θα προσδιορίζονται από τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά των «αποσυρμένων» ομολόγων και την τιμή ανταλλαγής τους (που ιδεατά θα είναι 100, δηλαδή χωρίς κανένα «κούρεμα»).
Οι τεχνικές λεπτομέρειες της ανταλλαγής είναι σχετικά περίπλοκες, η διαδικασία μπορεί να είναι ανοιχτή και σε κοινοπραξίες μεταξύ τραπεζών (ελληνικών και ξένων) και η διαπραγμάτευση των όρων της ανταλλαγής με απόλυτη διαφάνεια. Τα αποτελέσματα για τα δύο μέρη είναι εξαιρετικά: το κράτος μειώνει το χρέος (350 δισ.) κατά 10% και δημιουργεί τρέχουσες δαπάνες για ενοίκια (περίπου 800 εκατ. ετησίως). Η κυριότητα των ακινήτων θα περιέλθει πάλι στο Δημόσιο έπειτα από μερικά χρόνια. Οι τράπεζες δεν έχουν πλέον κρατικά ομόλογα, αντικαθιστούν τις αποδόσεις από τα ομόλογα με αυτές από μισθώματα και μπορούν να επιστρέψουν στις διεθνείς χρηματαγορές. Η Ελλάδα παίρνει μια μεγάλη δημοσιονομική ανάσα.
Το κυριότερο όμως όφελος είναι στην ψυχολογία των αγορών, αλλά και στην τόνωση του αισθήματος αλληλεγγύης ανάμεσα στους Ευρωπαίους εταίρους μας που καλούνται εκ νέου να βοηθήσουν.
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης
Πιστεύω ότι και μόνο η ανακοίνωση μιας τέτοιας ανταλλαγής θα έφερνε νέους αγοραστές ελληνικών ομολόγων στις χαμηλές τιμές που τώρα βρίσκονται, βελτιώνοντας σημαντικά την προοπτική επανόδου της χώρας στις αγορές. Μαζί με την προοπτική δημιουργίας πρωτογενούς πλεονάσματος, θα μπορούσε να θέσει τέρμα στις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Οι μεγαλύτερες προκλήσεις για μια τέτοια ανταλλαγή είναι: η εξεύρεση αρκετών περιουσιακών στοιχείων με ανάλογη αξία, η ετοιμότητα δράσης του κρατικού μηχανισμού και νομικές λεπτομέρειες διαδικασιών που δεν θα αποκλείουν τη συμμετοχή και άλλων ομολογιούχων στην ανταλλαγή αυτή. Oμως, η κρισιμότητα των περιστάσεων ορίζει ότι, με διαδικασίες ανάλογες των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μια τέτοια ανταλλαγή μπορεί να επιτευχθεί σε διάστημα μόνο λίγων μηνών.
*Ο κ. Μάκκας είναι Senior Partner στην I. J. Partners S. A. και μέλος της Ε. Ε. της Δράσης.
Του Xαρη Mακκα*
Στη δραματική οικονομική κρίση που ζούμε, με την Ελλάδα να φαίνεται ότι θα χρειαστεί νέα δάνεια το 2013, δύο πρωτοβουλίες θα άλλαζαν άρδην το σκηνικό σε ουσιαστικό αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο. Η άμεση δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος μέσα από δραματικές περικοπές δαπανών που θα συμφωνούσαν από κοινού τα δύο μεγάλα κόμματα και η άμεση μείωση χρέους με αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας.
Ανάλυση της πρότασης
Η εξειδικευμένη πρόταση - λύση για άμεση δράση στη μείωση χρέους είναι: ανταλλαγή (swap) του χρέους που κρατούν οι ελληνικές τράπεζες (περίπου 35 δισ.) με περιουσιακά στοιχεία (equity) του κράτους. Οι τράπεζες ανταλλάσσουν τα ομόλογα του Δημοσίου που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους με την κυριότητα κρατικών ακινήτων (υπουργεία, νοσοκομεία, ΤΕΙ και ΑΕΙ, τελωνεία, φυλακές κ. λπ.) και εκτάσεων (στρατόπεδα, αεροδρόμια, μαρίνες, άλλα αξιοποιήσιμα ακίνητα από κληρονομιές κ. λπ.) για ένα διάστημα έως και 30 ετών. Το Δημόσιο διαγράφει το ισόποσο χρέος των ομολόγων που αποσύρονται από την αγορά και υπογράφει με τις τράπεζες σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης (leasing) των ακινήτων που θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί. Η διάρκεια και το ύψος των μισθωμάτων θα προσδιορίζονται από τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά των «αποσυρμένων» ομολόγων και την τιμή ανταλλαγής τους (που ιδεατά θα είναι 100, δηλαδή χωρίς κανένα «κούρεμα»).
Οι τεχνικές λεπτομέρειες της ανταλλαγής είναι σχετικά περίπλοκες, η διαδικασία μπορεί να είναι ανοιχτή και σε κοινοπραξίες μεταξύ τραπεζών (ελληνικών και ξένων) και η διαπραγμάτευση των όρων της ανταλλαγής με απόλυτη διαφάνεια. Τα αποτελέσματα για τα δύο μέρη είναι εξαιρετικά: το κράτος μειώνει το χρέος (350 δισ.) κατά 10% και δημιουργεί τρέχουσες δαπάνες για ενοίκια (περίπου 800 εκατ. ετησίως). Η κυριότητα των ακινήτων θα περιέλθει πάλι στο Δημόσιο έπειτα από μερικά χρόνια. Οι τράπεζες δεν έχουν πλέον κρατικά ομόλογα, αντικαθιστούν τις αποδόσεις από τα ομόλογα με αυτές από μισθώματα και μπορούν να επιστρέψουν στις διεθνείς χρηματαγορές. Η Ελλάδα παίρνει μια μεγάλη δημοσιονομική ανάσα.
Το κυριότερο όμως όφελος είναι στην ψυχολογία των αγορών, αλλά και στην τόνωση του αισθήματος αλληλεγγύης ανάμεσα στους Ευρωπαίους εταίρους μας που καλούνται εκ νέου να βοηθήσουν.
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης
Πιστεύω ότι και μόνο η ανακοίνωση μιας τέτοιας ανταλλαγής θα έφερνε νέους αγοραστές ελληνικών ομολόγων στις χαμηλές τιμές που τώρα βρίσκονται, βελτιώνοντας σημαντικά την προοπτική επανόδου της χώρας στις αγορές. Μαζί με την προοπτική δημιουργίας πρωτογενούς πλεονάσματος, θα μπορούσε να θέσει τέρμα στις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Οι μεγαλύτερες προκλήσεις για μια τέτοια ανταλλαγή είναι: η εξεύρεση αρκετών περιουσιακών στοιχείων με ανάλογη αξία, η ετοιμότητα δράσης του κρατικού μηχανισμού και νομικές λεπτομέρειες διαδικασιών που δεν θα αποκλείουν τη συμμετοχή και άλλων ομολογιούχων στην ανταλλαγή αυτή. Oμως, η κρισιμότητα των περιστάσεων ορίζει ότι, με διαδικασίες ανάλογες των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μια τέτοια ανταλλαγή μπορεί να επιτευχθεί σε διάστημα μόνο λίγων μηνών.
*Ο κ. Μάκκας είναι Senior Partner στην I. J. Partners S. A. και μέλος της Ε. Ε. της Δράσης.
Όλη η ντροπή, δική μας.
Γρηγόρης Νικολόπουλος
Προφανώς η αποτυχία στην εφαρμογή του μνημονίου, η διατήρηση του υψηλού ελλείμματος και η αύξηση του χρέους, είναι αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης. Χειρίστηκε το ζήτημα με απίστευτη επιπολαιότητα, αλλαζονεία, ανεπάρκεια και καιροσκοπισμό. Δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και το μόνο που κατάφερε είναι να συναγωνίζεται την κυβέρνηση Καραμανλή για το ποιά εκ των δύο είναι η χειρότερη.
Ο Πρωθυπουργός, το ελάχιστο που έχει να κάνει είναι ένας καραμπινάτος ανασχηματισμός και να πάρει τα αναγκαία μέτρα, ή αν -την υστάτη στιγμή, τώρα που και οι Ευρωπαίοι διαπίστωσαν οτι δεν κάναμε τίποτα - δεν καταφέρει να πάρει τα μέτρα που απαιτούνται, πρέπει να πάει σε εκλογές. Όχι επειδή πιστεύουμε οτι κάτι καλύτερο θα προκύψει – η αντιπολίτευση δεν μας πείθει για κάτι τέτοιο, το αντίθετο μάλιστα. Αλλά για να επιταχυνθούν οι πολιτικές εξελίξεις και να δούμε μήπως διαμορφωθεί κάποια άλλη ικανότερη ομάδα. Διότι αν δεν κάνει ούτε τώρα αυτά που πρέπει, η πίεση που θα ασκήσουν οι πιστωτές στη χώρα θα είναι πλέον εξαιρετικά προσβλητική.
Είναι όμως μόνο η κυβέρνηση υπεύθυνη για τον διεθνή εξευτελισμό μας; Δυσυχώς όχι.
Είναι αποτυχία και του συνόλου των πολιτικών κομμάτων – πρώτης της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης - τα οποία δεν κατάφεραν να οδηγήσουν τη χώρα σε μεταρρυθμίσεις. Είναι αποτυχία όλων των κομμάτων και όλων των βουλευτών. Είναι αποτυχία της ηγεσίας των συνδικαλιστών και των επιχειρηματιών. Είναι αποτυχία της αρτηριοσκληρωτικής Δημόσιας Διοίκησης. Είναι αποτυχία του Ακαδημαικού κόσμου που δεν πρότεινε τίποτα, και όλων των άλλων που δεν συνέβαλαν στη λύση.
Είναι όμως αποτυχία τελικά και όλων εμάς των υπολοίπων.
Διότι, όπως και να το κάνουμε, φτάσαμε να θεωρούμε επιτυχία και να πανηγυρίζουμε όταν παίρνουμε μια δόση δανεικών απο τους εταίρους μας.
Διότι δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις που όλοι έχουμε, τις ταμπέλες δεξιά και αριστερά, ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΣΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ, ΛΑΟΣ.
Είναι αποτυχία που δεν καταφέραμε να ξανασυζητήσουμε για τα κεκτημένα, λογικά και παράλογα, τα κεκτημένα που δεν μπορούμε να διατηρήσουμε αν δεν αλλάξουμε.
Είναι αποτυχία γιατί επιχειρήσαμε να κοροιδέψουμε τους εταίρους μας για μια ακόμη φορά.
Είναι αποτυχία όλων μας το οτι συζητάμε για επιστροφή στη δραχμή και το θεωρούμε αυτό «ενδεχομένως συμφέρουσα λύση».
Είναι αποτυχία μας όταν κανείς δεν μας εμπιστεύεται και δεν μας δανείζει και βρίσκουμε λεφτά μόνο απο την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα.
Είναι αποτυχία μας όταν οι εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών δεν γίνονται δεκτές σε διεθνείς συνεργασίες.
Είναι αποτυχία μας όταν κανένας ξένος δεν μας πουλά με πίστωση.
Είναι αποτυχία μας όταν το μεγαλύτερο κερδοσκοπικό παιχνίδι παγκοσμίως παίζεται στο αν και πότε θα πτωχεύσουμε.
Είναι αποτυχία μας όταν η διεθνής ισχύς της χώρας μας είναι στο μηδέν, κάτω και απο τις φτωχότερες αφρικανικές χώρες.
Είναι αποτυχία μας - και αυτή είναι η μεγαλύτερη - που δεν ντρεπόμαστε για την κατάσταση μας, αλλά συνεχίζουμε τους λεονταρισμούς και τις συνωμοσιολογίες που μας δίνουν την ψευδαίσθηση με την οποία ζούμε επι αιώνες: Ότι είμαστε οι καλύτεροι, ότι οι ξένοι μας φθονούν και οτι φταίνε όλοι οι άλλοι και όχι εμείς.
Προφανώς η αποτυχία στην εφαρμογή του μνημονίου, η διατήρηση του υψηλού ελλείμματος και η αύξηση του χρέους, είναι αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης. Χειρίστηκε το ζήτημα με απίστευτη επιπολαιότητα, αλλαζονεία, ανεπάρκεια και καιροσκοπισμό. Δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και το μόνο που κατάφερε είναι να συναγωνίζεται την κυβέρνηση Καραμανλή για το ποιά εκ των δύο είναι η χειρότερη.
Ο Πρωθυπουργός, το ελάχιστο που έχει να κάνει είναι ένας καραμπινάτος ανασχηματισμός και να πάρει τα αναγκαία μέτρα, ή αν -την υστάτη στιγμή, τώρα που και οι Ευρωπαίοι διαπίστωσαν οτι δεν κάναμε τίποτα - δεν καταφέρει να πάρει τα μέτρα που απαιτούνται, πρέπει να πάει σε εκλογές. Όχι επειδή πιστεύουμε οτι κάτι καλύτερο θα προκύψει – η αντιπολίτευση δεν μας πείθει για κάτι τέτοιο, το αντίθετο μάλιστα. Αλλά για να επιταχυνθούν οι πολιτικές εξελίξεις και να δούμε μήπως διαμορφωθεί κάποια άλλη ικανότερη ομάδα. Διότι αν δεν κάνει ούτε τώρα αυτά που πρέπει, η πίεση που θα ασκήσουν οι πιστωτές στη χώρα θα είναι πλέον εξαιρετικά προσβλητική.
Είναι όμως μόνο η κυβέρνηση υπεύθυνη για τον διεθνή εξευτελισμό μας; Δυσυχώς όχι.
Είναι αποτυχία και του συνόλου των πολιτικών κομμάτων – πρώτης της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης - τα οποία δεν κατάφεραν να οδηγήσουν τη χώρα σε μεταρρυθμίσεις. Είναι αποτυχία όλων των κομμάτων και όλων των βουλευτών. Είναι αποτυχία της ηγεσίας των συνδικαλιστών και των επιχειρηματιών. Είναι αποτυχία της αρτηριοσκληρωτικής Δημόσιας Διοίκησης. Είναι αποτυχία του Ακαδημαικού κόσμου που δεν πρότεινε τίποτα, και όλων των άλλων που δεν συνέβαλαν στη λύση.
Είναι όμως αποτυχία τελικά και όλων εμάς των υπολοίπων.
Διότι, όπως και να το κάνουμε, φτάσαμε να θεωρούμε επιτυχία και να πανηγυρίζουμε όταν παίρνουμε μια δόση δανεικών απο τους εταίρους μας.
Διότι δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις που όλοι έχουμε, τις ταμπέλες δεξιά και αριστερά, ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΣΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ, ΛΑΟΣ.
Είναι αποτυχία που δεν καταφέραμε να ξανασυζητήσουμε για τα κεκτημένα, λογικά και παράλογα, τα κεκτημένα που δεν μπορούμε να διατηρήσουμε αν δεν αλλάξουμε.
Είναι αποτυχία γιατί επιχειρήσαμε να κοροιδέψουμε τους εταίρους μας για μια ακόμη φορά.
Είναι αποτυχία όλων μας το οτι συζητάμε για επιστροφή στη δραχμή και το θεωρούμε αυτό «ενδεχομένως συμφέρουσα λύση».
Είναι αποτυχία μας όταν κανείς δεν μας εμπιστεύεται και δεν μας δανείζει και βρίσκουμε λεφτά μόνο απο την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα.
Είναι αποτυχία μας όταν οι εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών δεν γίνονται δεκτές σε διεθνείς συνεργασίες.
Είναι αποτυχία μας όταν κανένας ξένος δεν μας πουλά με πίστωση.
Είναι αποτυχία μας όταν το μεγαλύτερο κερδοσκοπικό παιχνίδι παγκοσμίως παίζεται στο αν και πότε θα πτωχεύσουμε.
Είναι αποτυχία μας όταν η διεθνής ισχύς της χώρας μας είναι στο μηδέν, κάτω και απο τις φτωχότερες αφρικανικές χώρες.
Είναι αποτυχία μας - και αυτή είναι η μεγαλύτερη - που δεν ντρεπόμαστε για την κατάσταση μας, αλλά συνεχίζουμε τους λεονταρισμούς και τις συνωμοσιολογίες που μας δίνουν την ψευδαίσθηση με την οποία ζούμε επι αιώνες: Ότι είμαστε οι καλύτεροι, ότι οι ξένοι μας φθονούν και οτι φταίνε όλοι οι άλλοι και όχι εμείς.
Εξάστερος Παναθηναικός
Για άλλη μία φορά ο Παναθηναϊκός απέδειξε ότι είναι η καλύτερη ομάδα που διαθέτει ο ελληνικός επαγγελματικός αθλητισμός. Ίσως τελικά να είναι και το καλύτερο συλλογικό σχήμα που διαθέτει αυτή η χώρα. Και ασφαλώς είναι η καλύτερη ομάδα στην Ευρώπη. Η ομάδα του Ομπράντοβιτς νίησε τη Μακάμπι με 70-78, κατέκτησε το έκτο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα της ιστορίας της και έχει πλέον μόνο τη Ρεάλ Μαδρίτης να κρατάει το ρεκόρ των περισσότερων τίτλων.
Οσο για τον Ομπράντοβιτς, δικαίως οι επιδόσεις του κατατάσσονται στη σφαίρα του θρύλου. Δύσκολα θα ξεπεραστούν τα επιτεύγματα του, πιθανότατα αυτό να μη συμβεί ποτέ.
Μόνο μία φορά σε όλη τη διάρκεια του αγώνα ο Παναθηναϊκός βρέθηκε πίσω στο σκορ. Σε όλο το παιχνίδι κατάφερε να διατηρεί το προβάδισμα, ακόμα και στο σημείο όπου η Μακάμπι φαινόταν ικανή να πάρει προβάδισμα με τα εύστοχα σουτ τριών πόντων. Εν τέλει ήταν ένα σκληρό, ίσως και κακό παιχνίδι, αλλά αυτά είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους περισσότερους τελικούς. Ποιος θα τα θυμάται άλλωστε;
Και για ακόμα ένα παιχνίδι η προσωπικότητα του Δημήτρη Διαμαντίδη θύμισε ποιος είναι ο καλύτερος καλαθοσφαιριστής στην Ευρώπη. Πήρε το παιχνίδι επάνω του και «καθάρισε» στο τέλος, όταν ο Παναθηναϊκός εκδήλωσε τάσεις αυτοκτονίας. Ο Δημήτρης Διαμαντίδης κατάφερε κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν. Κατέκτησε μετά από τα βραβεία του καλύτερου αμυντικού και του ΜVP της σεζόν και αυτό του MVP του Final 4 της Βαρκελώνης! Ο Ντέιβιντ Μπλατ, ο προπονητής της Μακάμπι, είπε ότι ο Διαμαντίδης είναι ο καλύτερος παίκτης όλων των εποχών στην Ευρωλίγκα. Ο ίδιος αργότερα επέδειξε τη γνωστή συστολή του: «είναι μεγάλη τιμή, αλλά το μπάσκετ είναι ομαδικό άθλημα.»
Αλλά και η εικόνα του Παναθηναϊκού μετά το παιχνίδι ήταν εξίσου εντυπωσιακή με την αγωνιστική: μεγάλα χαμόγελα, πανηγυρισμοί, αλλά ούτε μία στιγμή δεν ξέφυγαν προς την υπερβολή. Λες και έβλεπες παίκτη του γκολφ να πανηγυρίζει τη νίκη του. Λογικό. Είναι τόσο μεγάλη ομάδα ώστε ακόμα και η χαρά του θριάμβου ελέγχεται, μπαίνει και αυτή κάτω από το μέτρο. Για τον Παναθηναϊκό οι τίτλοι είναι ρουτίνα, η ομάδα αυτή πρέπει πλέον να εφευρίσκει προκλήσεις. Και φέτος η πρόκληση ίσως ήταν ο αποκλεισμός της Μπαρτσελόνα από το final four που έγινε στην πόλη της.
Οσο για τον Ομπράντοβιτς, δικαίως οι επιδόσεις του κατατάσσονται στη σφαίρα του θρύλου. Δύσκολα θα ξεπεραστούν τα επιτεύγματα του, πιθανότατα αυτό να μη συμβεί ποτέ.
Μόνο μία φορά σε όλη τη διάρκεια του αγώνα ο Παναθηναϊκός βρέθηκε πίσω στο σκορ. Σε όλο το παιχνίδι κατάφερε να διατηρεί το προβάδισμα, ακόμα και στο σημείο όπου η Μακάμπι φαινόταν ικανή να πάρει προβάδισμα με τα εύστοχα σουτ τριών πόντων. Εν τέλει ήταν ένα σκληρό, ίσως και κακό παιχνίδι, αλλά αυτά είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους περισσότερους τελικούς. Ποιος θα τα θυμάται άλλωστε;
Και για ακόμα ένα παιχνίδι η προσωπικότητα του Δημήτρη Διαμαντίδη θύμισε ποιος είναι ο καλύτερος καλαθοσφαιριστής στην Ευρώπη. Πήρε το παιχνίδι επάνω του και «καθάρισε» στο τέλος, όταν ο Παναθηναϊκός εκδήλωσε τάσεις αυτοκτονίας. Ο Δημήτρης Διαμαντίδης κατάφερε κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν. Κατέκτησε μετά από τα βραβεία του καλύτερου αμυντικού και του ΜVP της σεζόν και αυτό του MVP του Final 4 της Βαρκελώνης! Ο Ντέιβιντ Μπλατ, ο προπονητής της Μακάμπι, είπε ότι ο Διαμαντίδης είναι ο καλύτερος παίκτης όλων των εποχών στην Ευρωλίγκα. Ο ίδιος αργότερα επέδειξε τη γνωστή συστολή του: «είναι μεγάλη τιμή, αλλά το μπάσκετ είναι ομαδικό άθλημα.»
Αλλά και η εικόνα του Παναθηναϊκού μετά το παιχνίδι ήταν εξίσου εντυπωσιακή με την αγωνιστική: μεγάλα χαμόγελα, πανηγυρισμοί, αλλά ούτε μία στιγμή δεν ξέφυγαν προς την υπερβολή. Λες και έβλεπες παίκτη του γκολφ να πανηγυρίζει τη νίκη του. Λογικό. Είναι τόσο μεγάλη ομάδα ώστε ακόμα και η χαρά του θριάμβου ελέγχεται, μπαίνει και αυτή κάτω από το μέτρο. Για τον Παναθηναϊκό οι τίτλοι είναι ρουτίνα, η ομάδα αυτή πρέπει πλέον να εφευρίσκει προκλήσεις. Και φέτος η πρόκληση ίσως ήταν ο αποκλεισμός της Μπαρτσελόνα από το final four που έγινε στην πόλη της.
Πίσω απο τη βόμβα-Spiegel
του Γιάνη Βαρουφάκη
"Η κυβέρνηση Παπανδρέου εξετάζει το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ και δημιουργίας δικού της νομίσματος." Όπως ήταν λογικό δεν πρόλαβε να αναρτηθεί το άρθρο που περιείχε αυτή την βόμβα στο διαδικτυακό Spiegel και άρχισαν οι διαψεύσεις της κυβέρνησης, των ευρωπαίων ιθυνόντων κλπ.
Ότι η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από την ευρωζώνη είναι δεδομένο. Από την άλλη, η τιμωρία όσων κατ´ εξακολούθηση διαψεύδονται διαψεύδοντας (αυτά που είναι σίγουρο ότι θα συμβούν μετά από πολύ λίγο) είναι το να μην λαμβάνει κανείς σοβαρά τις διαψεύσεις τους. Όταν μάλιστα η συνήθης διάψευση συνοδεύεται από την συνήθη κατηγορία ότι πίσω από την δημοσίευση κρύβεται συνομωσία καιροσκόπων, η αξιοπιστία της διάψευσης καταποντίζεται ακόμα περισσότερο.
Τι συνέβη λοιπόν; Ακολουθεί η ερμηνεία μου.
Όπως είπα ήδη, η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από το ευρώ. Ούτε καν ως διαπραγματευτικό ατού. (Έτσι κι αλλιώς η κυβέρνησή μας δεν έχει διακριθεί για τις διαπραγματευτικές της επιδόσεις. Αν ξεκινούσε τώρα με αυτή την απειλή θα θύμιζε το ποντίκι που απειλεί τον ελέφαντα ότι αν δεν του κάνει το χατίρι θα κρατήσει την αναπνοή του μέχρι να σκάσει.) Σημαίνει όμως αυτό ότι το Spiegel δημοσιεύει ψέματα παίζοντας το παιχνίδι κάποιων καιροσκόπων;
Ας σοβαρευτούμε. Πρόκειται για σοβαρό περιοδικό, μέρος κατά κάποιον τρόπο του γερμανικού συστήματος εξουσίας. Ποτέ δεν θα δημοσίευε μια τέτοια βόμβα χωρίς να έχει κάποιο πάτημα μόνο και μόνο για να κάνει το χατίρι κάποιων καιροσκόπων. Αυτό που έκανε ήταν να πάρει μια μικρή αλήθεια, να την σερβίρει χωρίς τις επεξηγήσεις που θα απέτρεπαν την δημιουργία κλίματος πανικού σε όλα τα μήκη και πλάτη, και να περιμένει να δει τι θα γίνει καθώς ο πανικός εξαπλώνεται. Γιατί; Για να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα, εκ μέρους ισχυρών κύκλων του Γερμανικού Υπουργείου Οικονομικών κυρίως στην κα. Μέρκελ και, σε κάποιο βαθμό, στον κ. Παπανδρέου.
Ποια ήταν η μικρή αλήθεια στην οποία το γερμανικό περιοδικό στήριξε το μήνυμά του; Ότι (και αυτό είναι κοινώς γνωστό) ο Γιώργος Παπανδρέου έχει ζητήσει από συνεργάτες του, εδώ και καιρό, να επεξεργαστούν λογιών-λογιών σενάρια, ακόμα και αυτό μιας (απίθανης) αποχώρησης από το ευρώ. Υπό αυτή την έννοια όντως η ελληνική κυβέρνηση έχει εξετάσει και αυτό το ενδεχόμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διανοήθηκε καν να το ενστερνιστεί.
Έτσι λοιπόν "έχτισε" το Spiegel το θέμα του: Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι μια (απίθανη) έξοδος από το ευρώ έχει μελετηθεί, δεν αναφέρθηκε καθόλου (παραβιάζοντας την δημοσιογραφική δεοντολογία) στο ότι η έξοδος από το ευρώ δεν συζητείται καν και, κατόπιν, αναφέρθηκε στην χτεσινή συνάντηση στο Λουξεμβούργο όπου κεντρικό θέμα συζήτησης είναι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (και όχι μόνο). Έτσι, εξ επί τούτου, ξεκίνησε μια φιλολογία περί συζήτησης στο eurogroup εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ.
Γιατί διέπραξε αυτή την δημοσιογραφική παρασπονδία το Spiegel; Για να ενισχύσει καιροσκοπικά παιχνίδια (όπως λέει η κυβέρνησή μας, η οποία με αυτούς τους ισχυρισμούς έχει χάσει το επικοινωνιακό παίγνιο οριστικά); Όχι, βέβαια. Το διέπραξε γιατί (όπως γράφουν και οι Financial Times) το Spiegel είναι ταγμένο στον αγώνα των συμβούλων του γερμανού υπουργού οικονομικών, του κ. Schauble, να πείσουν την γερμανίδα καγκελάριο να σταματήσει να κωλυσιεργεί, να δηλώσει ευθαρσώς ότι το Μνημόνιο απέτυχε, ότι και τα αντίστοιχα μνημόνια της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας δεν θα έχουν καλό τέλος, ότι ήρθε η ώρα της αναδιάρθρωσης του χρέους της περιφέρειας με παράλληλη αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσης όλης της ευρωζώνης.
Και γιατί προχώρησε στην χρήση της πυρηνικής βόμβας (δηλαδή της απειλής ότι ένα κράτος-μέλος μπορεί να τεθεί εκτός ευρωζώνης); Η απλή απάντηση είναι: Για να δώσει ένα απτό παράδειγμα στην κα Μέρκελ, και λιγότερο στον κ. Παπανδρέου, ότι υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από την αναδιάρθρωση του χρέους μιας ή περισσότερων χωρών. Υπάρχει η αποδόμηση του ευρώ. Υπάρχει η προοπτική μιας νέας σειράς στοιχημάτων όχι για το ποια χώρα θα χρεοκοπήσει εντός της ευρωζώνης αλλά πόσο γρήγορα θα αρχίσει η σταδιακή διάλυση της νομισματικής ένωσης. Να τους δώσει να καταλάβουν ότι ήρθε η ώρα να τελειώσουν τα ψέματα, τα θαλασσοδάνεια σε πτωχευμένα κράτη, η άρνηση με την οποία αντιμετωπίζεται η τραπεζική Κρίση κλπ κλπ. Να τους εξαναγκάσει να αρχίσουν να συζητούν για αυτά τα οποία έπρεπε να μιλούν ένα χρόνο τώρα.
Περιληπτικά, λοιπόν, ερμηνεύω το δημοσίευμα του Spiegel ως ένα ημι-ψεύδος το οποίο μάλλον ευεργετικό θα είναι για την Ευρώπη γενικά και την Ελλάδα ειδικότερα. Το γερμανικό περιοδικό δεν έγραψε ακριβώς ψέματα. Απλά δεν έγραψε όλη την αλήθεια με σκοπό να τρομάξει τους αρχηγούς των κρατών μας εμφανίζοντας τον μπαμπούλα του σταδιακού ξηλώματος του ευρώ. Γιατί; Με στόχο (α) να δείξει στην κα Μέρκελ το απαίσιο πρόσωπο της πραγματικής απειλής που ελλοχεύει αν συνεχιστεί η σημερινή πορεία, και (β) να αναγκάσει τον κ. Παπανδρέου να σταματήσει να λέει αυτό που έβαλε τον κ. Πεταλωτή να επαναλάβει ρο βράδυ της Παρασκευής: "Η ελληνική κυβέρνηση έχει ένα πρόγραμμα που τηρεί με επιτυχία, ήδη καταρτίζουμε και σε λίγο θα καταθέσουμε ένα στρατηγικό σχέδιο της χώρας μας για την οριστική έξοδο από την κρίση, τον οδικό χάρτη."
Για να πω το ίδιο πράγμα λίγο διαφορετικά, το δημοσίευμα του Spiegel αποτελεί ένα απλό μήνυμα από κύκλους του γερμανικού υπουργείου οικονομικών: Το Μνημόνιο, κυρίες και κύριοι, απέτυχε. Θα ακολουθήσει μια γενναία αναδιάρθρωση, την οποία πρέπει να φοβόμαστε λιγότερο από την κατάρρευση που θα φέρει η εμμονή στην μη αναδιάρθρωση, και πολλές σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Ένα χρόνο μετά, εισερχόμαστε στην μετα-Μνημονιακή εποχή.
"Η κυβέρνηση Παπανδρέου εξετάζει το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ και δημιουργίας δικού της νομίσματος." Όπως ήταν λογικό δεν πρόλαβε να αναρτηθεί το άρθρο που περιείχε αυτή την βόμβα στο διαδικτυακό Spiegel και άρχισαν οι διαψεύσεις της κυβέρνησης, των ευρωπαίων ιθυνόντων κλπ.
Ότι η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από την ευρωζώνη είναι δεδομένο. Από την άλλη, η τιμωρία όσων κατ´ εξακολούθηση διαψεύδονται διαψεύδοντας (αυτά που είναι σίγουρο ότι θα συμβούν μετά από πολύ λίγο) είναι το να μην λαμβάνει κανείς σοβαρά τις διαψεύσεις τους. Όταν μάλιστα η συνήθης διάψευση συνοδεύεται από την συνήθη κατηγορία ότι πίσω από την δημοσίευση κρύβεται συνομωσία καιροσκόπων, η αξιοπιστία της διάψευσης καταποντίζεται ακόμα περισσότερο.
Τι συνέβη λοιπόν; Ακολουθεί η ερμηνεία μου.
Όπως είπα ήδη, η κυβέρνηση ποτέ δεν σκέφτηκε να θέσει θέμα εξόδου από το ευρώ. Ούτε καν ως διαπραγματευτικό ατού. (Έτσι κι αλλιώς η κυβέρνησή μας δεν έχει διακριθεί για τις διαπραγματευτικές της επιδόσεις. Αν ξεκινούσε τώρα με αυτή την απειλή θα θύμιζε το ποντίκι που απειλεί τον ελέφαντα ότι αν δεν του κάνει το χατίρι θα κρατήσει την αναπνοή του μέχρι να σκάσει.) Σημαίνει όμως αυτό ότι το Spiegel δημοσιεύει ψέματα παίζοντας το παιχνίδι κάποιων καιροσκόπων;
Ας σοβαρευτούμε. Πρόκειται για σοβαρό περιοδικό, μέρος κατά κάποιον τρόπο του γερμανικού συστήματος εξουσίας. Ποτέ δεν θα δημοσίευε μια τέτοια βόμβα χωρίς να έχει κάποιο πάτημα μόνο και μόνο για να κάνει το χατίρι κάποιων καιροσκόπων. Αυτό που έκανε ήταν να πάρει μια μικρή αλήθεια, να την σερβίρει χωρίς τις επεξηγήσεις που θα απέτρεπαν την δημιουργία κλίματος πανικού σε όλα τα μήκη και πλάτη, και να περιμένει να δει τι θα γίνει καθώς ο πανικός εξαπλώνεται. Γιατί; Για να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα, εκ μέρους ισχυρών κύκλων του Γερμανικού Υπουργείου Οικονομικών κυρίως στην κα. Μέρκελ και, σε κάποιο βαθμό, στον κ. Παπανδρέου.
Ποια ήταν η μικρή αλήθεια στην οποία το γερμανικό περιοδικό στήριξε το μήνυμά του; Ότι (και αυτό είναι κοινώς γνωστό) ο Γιώργος Παπανδρέου έχει ζητήσει από συνεργάτες του, εδώ και καιρό, να επεξεργαστούν λογιών-λογιών σενάρια, ακόμα και αυτό μιας (απίθανης) αποχώρησης από το ευρώ. Υπό αυτή την έννοια όντως η ελληνική κυβέρνηση έχει εξετάσει και αυτό το ενδεχόμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διανοήθηκε καν να το ενστερνιστεί.
Έτσι λοιπόν "έχτισε" το Spiegel το θέμα του: Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι μια (απίθανη) έξοδος από το ευρώ έχει μελετηθεί, δεν αναφέρθηκε καθόλου (παραβιάζοντας την δημοσιογραφική δεοντολογία) στο ότι η έξοδος από το ευρώ δεν συζητείται καν και, κατόπιν, αναφέρθηκε στην χτεσινή συνάντηση στο Λουξεμβούργο όπου κεντρικό θέμα συζήτησης είναι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (και όχι μόνο). Έτσι, εξ επί τούτου, ξεκίνησε μια φιλολογία περί συζήτησης στο eurogroup εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ.
Γιατί διέπραξε αυτή την δημοσιογραφική παρασπονδία το Spiegel; Για να ενισχύσει καιροσκοπικά παιχνίδια (όπως λέει η κυβέρνησή μας, η οποία με αυτούς τους ισχυρισμούς έχει χάσει το επικοινωνιακό παίγνιο οριστικά); Όχι, βέβαια. Το διέπραξε γιατί (όπως γράφουν και οι Financial Times) το Spiegel είναι ταγμένο στον αγώνα των συμβούλων του γερμανού υπουργού οικονομικών, του κ. Schauble, να πείσουν την γερμανίδα καγκελάριο να σταματήσει να κωλυσιεργεί, να δηλώσει ευθαρσώς ότι το Μνημόνιο απέτυχε, ότι και τα αντίστοιχα μνημόνια της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας δεν θα έχουν καλό τέλος, ότι ήρθε η ώρα της αναδιάρθρωσης του χρέους της περιφέρειας με παράλληλη αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσης όλης της ευρωζώνης.
Και γιατί προχώρησε στην χρήση της πυρηνικής βόμβας (δηλαδή της απειλής ότι ένα κράτος-μέλος μπορεί να τεθεί εκτός ευρωζώνης); Η απλή απάντηση είναι: Για να δώσει ένα απτό παράδειγμα στην κα Μέρκελ, και λιγότερο στον κ. Παπανδρέου, ότι υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από την αναδιάρθρωση του χρέους μιας ή περισσότερων χωρών. Υπάρχει η αποδόμηση του ευρώ. Υπάρχει η προοπτική μιας νέας σειράς στοιχημάτων όχι για το ποια χώρα θα χρεοκοπήσει εντός της ευρωζώνης αλλά πόσο γρήγορα θα αρχίσει η σταδιακή διάλυση της νομισματικής ένωσης. Να τους δώσει να καταλάβουν ότι ήρθε η ώρα να τελειώσουν τα ψέματα, τα θαλασσοδάνεια σε πτωχευμένα κράτη, η άρνηση με την οποία αντιμετωπίζεται η τραπεζική Κρίση κλπ κλπ. Να τους εξαναγκάσει να αρχίσουν να συζητούν για αυτά τα οποία έπρεπε να μιλούν ένα χρόνο τώρα.
Περιληπτικά, λοιπόν, ερμηνεύω το δημοσίευμα του Spiegel ως ένα ημι-ψεύδος το οποίο μάλλον ευεργετικό θα είναι για την Ευρώπη γενικά και την Ελλάδα ειδικότερα. Το γερμανικό περιοδικό δεν έγραψε ακριβώς ψέματα. Απλά δεν έγραψε όλη την αλήθεια με σκοπό να τρομάξει τους αρχηγούς των κρατών μας εμφανίζοντας τον μπαμπούλα του σταδιακού ξηλώματος του ευρώ. Γιατί; Με στόχο (α) να δείξει στην κα Μέρκελ το απαίσιο πρόσωπο της πραγματικής απειλής που ελλοχεύει αν συνεχιστεί η σημερινή πορεία, και (β) να αναγκάσει τον κ. Παπανδρέου να σταματήσει να λέει αυτό που έβαλε τον κ. Πεταλωτή να επαναλάβει ρο βράδυ της Παρασκευής: "Η ελληνική κυβέρνηση έχει ένα πρόγραμμα που τηρεί με επιτυχία, ήδη καταρτίζουμε και σε λίγο θα καταθέσουμε ένα στρατηγικό σχέδιο της χώρας μας για την οριστική έξοδο από την κρίση, τον οδικό χάρτη."
Για να πω το ίδιο πράγμα λίγο διαφορετικά, το δημοσίευμα του Spiegel αποτελεί ένα απλό μήνυμα από κύκλους του γερμανικού υπουργείου οικονομικών: Το Μνημόνιο, κυρίες και κύριοι, απέτυχε. Θα ακολουθήσει μια γενναία αναδιάρθρωση, την οποία πρέπει να φοβόμαστε λιγότερο από την κατάρρευση που θα φέρει η εμμονή στην μη αναδιάρθρωση, και πολλές σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Ένα χρόνο μετά, εισερχόμαστε στην μετα-Μνημονιακή εποχή.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)