Του Σταμάτη Μαλέλη.
Ρώτησε η Πόπη Τσαπανίδου τον Αδαμάντιο Πεπελάση:
- «Τι θα σήμαινε για τη χώρα μία επιστροφή στη δραχμή;»
- «Κάτι ανάλογο με τη Μικρασιατική καταστροφή», της απάντησε ο γνωστός οικονομολόγος.
- «Δηλαδή πλήρης καταστροφή;» ξαναρώτησε η δημοσιογράφος!
- «Ναι», της απάντησε ο κ. Πεπελάσης. «Αλλά μην ξεχνάτε ότι λόγω αυτής της καταστροφής έφτασαν στην Ελλάδα δυο εκατομμύρια πρόσφυγες, που ουσιαστικά συνέβαλαν αποφασιστικά στη ανάπτυξη της χώρας».
Είπε, λοιπόν, ο καθηγητής μια πολύ μεγάλη αλήθεια! Όπως είναι σήμερα η χώρα, με τις συγκεκριμένες δομές δεν μπορεί να σωθεί. Μπορεί, όμως, να ξαναχτιστεί. Κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο από την αρχή.
Το ελληνικό κράτος χτίστηκε από την αρχή της ανεξαρτησίας του σε λάθος βάσεις. Ίσως να μην μπορούσε να γίνει κι αλλιώς. Μετά τη απελευθέρωση μόνο το Κράτος διέθετε χρήματα. Άρα, ήταν και το μόνο που μπορούσε να προσφέρει εργασία. Ντόπια αστική τάξη δεν υπήρχε και οι λίγοι Κοτζαμπάσηδες χρησιμοποίησαν το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους στον αγώνα. Μην ξεχνάτε ότι ακόμη και ο άλλοτε κραταιός Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ζούσε, τα τελευταία χρόνια της ζωής του, με τον πενιχρό μισθό του γερουσιαστή.
Το Κράτος, λοιπόν, έγινε ο βασικός εργοδότης δημιουργώντας, όπως λεει ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, το μισθοδοτικό Κράτος. Αυτό το μισθοδοτικό Κράτος έπεσε αμέσως στα χέρια των ανεπτυγμένων δυτικών Κρατών της εποχής, και κυρίως της Αγγλίας και της Γαλλίας. Τρεις φορές αυτό το Κράτος δεν άντεξε από τα χρέη του, που τα περισσότερα ήταν τοκογλυφικά, και κατέρρευσε.
Ξεκίναγε πάλι από την αρχή, αλλά πάντα έκανε το ίδιο λάθος. Υπερδιογκωμένο Κράτος και εξάρτηση από τις κυρίαρχες καπιταλιστικές χώρες.
Η Ελλάδα, μια πλούσια χώρα σε υπέδαφος, έδινε κοψοχρονιά τον πλούτο της στις ανεπτυγμένες χώρες.
Η ανάπτυξη που επιχειρήθηκε με την πρώτη εισροή κεφαλαίων στη χώρα στα τέλη του 18ου αιώνα, οδήγησε σε μια ανάπτυξη της υπανάπτυξης, όπως λεει ο Μουζέλης, ή σε μια απολύτως στρεβλή ανάπτυξη της χώρας, υποταγμένης στον μονοπωλιακό καπιταλισμό, όπως τονίζει στο ομώνυμο βιβλίο του ο Πωλ Σουήζυ.
Αν, λοιπόν, ήταν ανάγκη να καταστραφούμε και να χτίσουμε μια νέα κοινωνική δομή πάνω στην οποία θα στηριχθεί η εθνική οικονομία, πολλοί οικονομολόγοι, ανάμεσά τους και ο Σαμίρ Αμίν, υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να είναι εσωστρεφής. Να βασισθεί η χώρα, κυρίως, στον πλούτο της. Η εξάρτηση που εκπορεύεται μέσα από τους μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα επιτρέψει στην Ελλάδα να ορθοποδήσει και θα την οδηγήσει μοιραία σε μια νέα ακόμη καταστροφή.
Θυμάμαι σε ένα σοσιαλιστικό συνέδριο το 1987 ο τότε πρωθυπουργός, Ανδρέας Παπανδρέου, είχε προειδοποιήσει ότι αν συνεχιζόταν η άνιση ανάπτυξη Βορρά, – Νότου τότε η Ελλάδα, αλλά και άλλες μεσογειακές χώρες, θα βρισκόταν εκτός Ευρώπης. Ο Ανδρέας άργησε να επιβεβαιωθεί γιατί ο παγκοσμιοποιημένος και άγριος καπιταλισμός έζησε τη μεγάλη ανάπτυξή του, που όμως στην πραγματικότητα ήταν μια λογιστική φούσκα.
Το κοκαλάκι από αυτή την ανάπτυξη το πήρε και η Ελλάδα. Τώρα, όμως, τα πράγματα άλλαξαν. Οι κυρίαρχες χώρες δεν έχουν κανένα κοκαλάκι για να σπρώξουν προς τον Νότο και όσοι ακόμη πιστεύουν ότι οι εταίροι μας θα φτιάξουν μηχανισμούς στήριξης πλανώνται πλάνην οικτράν. Εκείνοι μας θέλουν στην περιφέρεια της Ευρώπης και το μόνο που ενδιαφέρονται είναι να μειωθούν οι μισθοί και να μειωθούν οι φόροι των επιχειρήσεων. Αυτό που οι ίδιοι αποκαλούν «ανταγωνιστική οικονομία».
Δεν ξέρω τι θα έγραφε σήμερα αν ζούσε ο Ανδρέας, αλλά ξέρω τι έγραψε στο βιβλίο του «Oικονομική ανάπτυξη και Ιμπεριαλισμός». Αν δεν ανεξαρτητοποιηθεί η χώρα από τα καπιταλιστικά κέντρα, η οποιαδήποτε ανάπτυξη θα είναι αδύνατη.
Αν είναι, λοιπόν, να καταστραφεί και πάλι η χώρα, ας μην χάσουμε την ευκαιρία να τη χτίσουμε σε στέρεη βάση. Εξάλλου, όχι μόνο οι οικονομολόγοι αλλά και οι φιλόσοφοι το επισημαίνουν. Δεν γίνεται να ξαναγεννηθείς χωρίς να πεθάνεις. Ας το κάνουμε αυτή τη φορά σωστά.
Πέμπτη 10 Μαρτίου 2011
Το Μέλλον Ανήκει στους Ριψοκίνδυνους.
του Brian Tracy
Το μέλλον ανήκει στους ριψοκίνδυνους, όχι σ' αυτούς που αναζητούν την ασφάλεια. Η ζωή είναι διεστραμμένη με την έννοια ότι όσο περισσότερο ψάχνεις την ασφάλεια, τόση λιγότερη έχεις. Αλλά όσο περισσότερο ψάχνεις ευκαιρίες, τόσο πιο πιθανόν είναι να πετύχεις την ασφάλεια που επιθυμείς.
Η Δράση είναι το Παν
Αν η μάθηση για την επιτυχία ήταν το μόνο που χρειαζόταν για να κάνετε σπουδαία πράγματα με τη ζωή σας, τότε η επιτυχία σας θα ήταν εγγυημένη. Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα με βιβλία αυτοβοήθειας, κάθε ένα από τα οποία είναι φορτωμένο με ιδέες που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να πετύχετε περισσότερο. Το γεγονός είναι, ωστόσο, ότι η καλύτερη συμβουλή στον κόσμο θα σας βοηθήσει μόνο αν παρακινήσετε τον εαυτό σας να αναλάβετε διαρκή και επίμονη δράση προς την κατεύθυνση των στόχων σας μέχρι να πετύχετε.
Η Αυτοπειθαρχία είναι η Βασική Ικανότητα
Η πιο σημαντική ικανότητα για την επιτυχία είναι η αυτοπειθαρχία. Αυτοπειθαρχία σημαίνει ότι έχετε την ικανότητα, μέσα σας, βάσει της δύναμης του χαρακτήρα σας και της δύναμης της θέλησης, να κάνετε αυτό που πρέπει να κάνετε, όταν πρέπει να το κάνετε, είτε έχετε όρεξη να το κάνετε είτε όχι. Χαρακτήρας είναι η ικανότητα να εμμείνετε σε μία απόφαση όταν ο ενθουσιασμός με τον οποίο πήρατε την απόφαση έχει περάσει. Δεν είναι αυτό που μαθαίνετε που είναι καθοριστικό για το μέλλον σας. Είναι το αν θα πειθαρχήσετε τον εαυτό σας ή όχι να πληρώσει το τίμημα, ξανά και ξανά, μέχρι τελικά να πετύχετε τον σκοπό σας.
Η Επιμονή είναι Αυτοπειθαρχία σε Δράση
Ίσως η πιο σημαντική επίδειξη αυτοπειθαρχίας είναι το επίπεδο επιμονής σας όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Η επιμονή είναι αυτοπειθαρχία σε δράση. Η επιμονή είναι ένα πραγματικό μέτρο του χαρακτήρα του ανθρώπου. Η επιμονή σας είναι, στην πραγματικότητα, το αληθινό μέτρο της πίστης σας στον εαυτό σας και στην ικανότητά σας να πετύχετε.
Η Κοινή Ικανότητα Επιτυχίας στην Ιστορία
Η ιστορία της ανθρώπινης φυλής είναι μία ιστορία θριάμβων και επιμονής. Κάθε σπουδαίος άντρας ή γύναια έπρεπε να υπομένει τεράστιες δοκιμασίες και ταλαιπωρίες πριν φτάσει στα ύψη της επιτυχίας. Η αντοχή και η επιμονή είναι αυτά που τους έκαναν σπουδαίους.
Η Εγγύηση για την Επιτυχία Σας
Ο Calvin Coolidge, ένας πρόεδρος των ΗΠΑ που ήταν τόσο απρόθυμος να μιλήσει δημόσια που του έδωσαν το παρατσούκλι "Σιωπηλός Cal", θα περάσει στην ιστορία για τα απλά αλλά αθάνατα λόγια του για την επιτυχία. Έγραψε, "Πιέστε. Τίποτα στον κόσμο δεν μπορεί να πάρει τη θέση τις επιμονής. Ούτε το ταλέντο· τίποτα δεν είναι πιο συνηθισμένο από αποτυχημένους ανθρώπους με ταλέντο. Ούτε η ευφυΐα· υπάρχουν πολλοί ιδιοφυείς άνθρωποι χωρίς ανταμοιβές. Ούτε η μόρφωση από μόνη της· ο κόσμος είναι γεμάτος με μορφωμένους που είναι εγκαταλειμμένοι. Η επιμονή και η αποφασιστικότητα μόνο είναι παντοδύναμες."
Άσκηση Δράσης
Προσδιορίστε τη μεγαλύτερη πρόκληση ή πρόβλημα που αντιμετωπίζετε σήμερα στο δρόμο σας για να πετύχετε το μεγαλύτερο στόχο σας. Φανταστείτε ότι έχει σταλεί για να δοκιμάσει την απόφαση και την επιθυμία σας. Αποφασίστε ότι δε θα τα παρατήσετε ποτέ.
Το μέλλον ανήκει στους ριψοκίνδυνους, όχι σ' αυτούς που αναζητούν την ασφάλεια. Η ζωή είναι διεστραμμένη με την έννοια ότι όσο περισσότερο ψάχνεις την ασφάλεια, τόση λιγότερη έχεις. Αλλά όσο περισσότερο ψάχνεις ευκαιρίες, τόσο πιο πιθανόν είναι να πετύχεις την ασφάλεια που επιθυμείς.
Η Δράση είναι το Παν
Αν η μάθηση για την επιτυχία ήταν το μόνο που χρειαζόταν για να κάνετε σπουδαία πράγματα με τη ζωή σας, τότε η επιτυχία σας θα ήταν εγγυημένη. Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα με βιβλία αυτοβοήθειας, κάθε ένα από τα οποία είναι φορτωμένο με ιδέες που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να πετύχετε περισσότερο. Το γεγονός είναι, ωστόσο, ότι η καλύτερη συμβουλή στον κόσμο θα σας βοηθήσει μόνο αν παρακινήσετε τον εαυτό σας να αναλάβετε διαρκή και επίμονη δράση προς την κατεύθυνση των στόχων σας μέχρι να πετύχετε.
Η Αυτοπειθαρχία είναι η Βασική Ικανότητα
Η πιο σημαντική ικανότητα για την επιτυχία είναι η αυτοπειθαρχία. Αυτοπειθαρχία σημαίνει ότι έχετε την ικανότητα, μέσα σας, βάσει της δύναμης του χαρακτήρα σας και της δύναμης της θέλησης, να κάνετε αυτό που πρέπει να κάνετε, όταν πρέπει να το κάνετε, είτε έχετε όρεξη να το κάνετε είτε όχι. Χαρακτήρας είναι η ικανότητα να εμμείνετε σε μία απόφαση όταν ο ενθουσιασμός με τον οποίο πήρατε την απόφαση έχει περάσει. Δεν είναι αυτό που μαθαίνετε που είναι καθοριστικό για το μέλλον σας. Είναι το αν θα πειθαρχήσετε τον εαυτό σας ή όχι να πληρώσει το τίμημα, ξανά και ξανά, μέχρι τελικά να πετύχετε τον σκοπό σας.
Η Επιμονή είναι Αυτοπειθαρχία σε Δράση
Ίσως η πιο σημαντική επίδειξη αυτοπειθαρχίας είναι το επίπεδο επιμονής σας όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Η επιμονή είναι αυτοπειθαρχία σε δράση. Η επιμονή είναι ένα πραγματικό μέτρο του χαρακτήρα του ανθρώπου. Η επιμονή σας είναι, στην πραγματικότητα, το αληθινό μέτρο της πίστης σας στον εαυτό σας και στην ικανότητά σας να πετύχετε.
Η Κοινή Ικανότητα Επιτυχίας στην Ιστορία
Η ιστορία της ανθρώπινης φυλής είναι μία ιστορία θριάμβων και επιμονής. Κάθε σπουδαίος άντρας ή γύναια έπρεπε να υπομένει τεράστιες δοκιμασίες και ταλαιπωρίες πριν φτάσει στα ύψη της επιτυχίας. Η αντοχή και η επιμονή είναι αυτά που τους έκαναν σπουδαίους.
Η Εγγύηση για την Επιτυχία Σας
Ο Calvin Coolidge, ένας πρόεδρος των ΗΠΑ που ήταν τόσο απρόθυμος να μιλήσει δημόσια που του έδωσαν το παρατσούκλι "Σιωπηλός Cal", θα περάσει στην ιστορία για τα απλά αλλά αθάνατα λόγια του για την επιτυχία. Έγραψε, "Πιέστε. Τίποτα στον κόσμο δεν μπορεί να πάρει τη θέση τις επιμονής. Ούτε το ταλέντο· τίποτα δεν είναι πιο συνηθισμένο από αποτυχημένους ανθρώπους με ταλέντο. Ούτε η ευφυΐα· υπάρχουν πολλοί ιδιοφυείς άνθρωποι χωρίς ανταμοιβές. Ούτε η μόρφωση από μόνη της· ο κόσμος είναι γεμάτος με μορφωμένους που είναι εγκαταλειμμένοι. Η επιμονή και η αποφασιστικότητα μόνο είναι παντοδύναμες."
Άσκηση Δράσης
Προσδιορίστε τη μεγαλύτερη πρόκληση ή πρόβλημα που αντιμετωπίζετε σήμερα στο δρόμο σας για να πετύχετε το μεγαλύτερο στόχο σας. Φανταστείτε ότι έχει σταλεί για να δοκιμάσει την απόφαση και την επιθυμία σας. Αποφασίστε ότι δε θα τα παρατήσετε ποτέ.
Τετάρτη 9 Μαρτίου 2011
Άντε να χρεοκοπήσουμε να σωθούμε.
Άντε να χρεοκοπήσουμε να σωθούμε
Τετάρτη, 9 Μαρτίου 2011 - 07:15
Του Γιώργου Καισάριου
Στην Ελλάδα δυστυχώς συνηθίζουμε να υπερβάλουμε και ακόμα χειρότερο, έχουμε μπλέξει τις ορολογίες. Για κακή μας τύχη και παρά την πλουσιότητα της γλώσσας μας, πολλές φόρες δεν υπάρχει αντίστοιχη μετάφραση από την αγγλοσαξονική, ειδικά για οικονομικούς όρους.
Για παράδειγμα, επακριβής μετάφραση στο τι σημαίνει speculation δεν υπάρχει. Αποτέλεσμα είναι ότι χρησιμοποιούμε τον λανθασμένο ορό “κερδοσκόπος”. Ο όρος κερδοσκόπος είναι εξ ορισμού λάθος, διότι άπαντες έχουν σκοπό το κέρδος. Δεν υπάρχει στην αγγλοσαξονική ο όρος κερδοσκόπος όπως τον χρησιμοποιούμε εμείς.
Αποτέλεσμα είναι ότι πολλές φορές μπλέκουμε τους όρους και τις έννοιες και δυστυχώς μπερδεύουμε τους εαυτούς μας. Για παράδειγμα, όλοι κάνουν λόγο για μια ελληνική πτώχευση, αλλά λίγοι κατανοούν τι μπορεί να σημαίνει. Όλοι φοβούνται την πτώχευση, αλλά δεν ξέρουν το γιατί και γενικά, όποιον πολιτικό και να ακούσεις, μάλλον θα ακούσεις τα λάθος πράγματα.
Σε αντίθεση με το τι συμβαίνει επιχειρηματικά, όταν ένα κράτος δηλώνει αδυναμία πληρωμών, δεν έρχεται ο σερίφης να σου κάνει κατάσχεση ή να σε βγάλει από το σπίτι σου, διότι η δικαστική απόφαση λέει ότι το σπίτι σου πλέον ανήκει στην τράπεζα. Δεν γίνονται αυτά σε επίπεδο κρατών.
Όταν ένα κράτος έχει αδυναμία στο να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, τότε απλά τις αθετεί. Είναι τόσο απλό. Δεν υπάρχει κάποιος να έρθει να σου κάνει κατάσχεση κτλ. Το πάνω χέρι το έχει πάντοτε η κρατική οντότητα και όχι ο πιστωτής. Ο πιστωτής δεν έχει άλλη επιλογή από το να κάτσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να διαπραγματευτεί στο τι μπορεί να σώσει.
Σας έχω εξηγήσει ότι όλα αυτά που σκαρώνουν με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης (EFSF) δεν έχουν κανένα νόημα. Επίσης σας έχω πει ότι η επιμήκυνση δεν θα μας σώσει. Σας έχω επίσης πει πολλά και διάφορα, αλλά πάνω από όλα έχω ξεκαθαρίσει ότι δεν βλέπω άλλη λύση εκτός από ένα γενναιόδωρο κούρεμα.
Όσον αφορά το αν έχουμε πτωχεύσει ή όχι, η προσωπική μου άποψη είναι ότι έχουμε πτωχεύσει. Το ότι μας κρατάει ζωντανούς το αόρατο χέρι βοηθείας της τρόικας δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε πτωχεύσει. Η στάση πληρωμών στο εσωτερικό και η παντελής αδυναμία να εξυπηρετήσουμε τους πιστωτές μας σημαίνει ότι έχουμε πτωχεύει. Ας μην κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας… τουλάχιστον για μια φορά.
Και αν δεν το έχετε καταλάβει, αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι ο ορισμός της πτώχευσης! Έχουμε πιάσει πάτο!. Δεν υπάρχει πιο κάτω από εδώ που είμαστε. Άρα για όσους ανησυχούν ότι υπάρχει πιο κάτω, δεν υπάρχει (οικονομικά όχι χρηματιστηριακά - αν και πλησιάζει και ο χρηματιστηριακός πάτος).
When you have nothing, you have nothing to lose. Εμείς πλέον δεν έχουμε τίποτα άλλο να χάσουμε. Δεν υπάρχει κάτι που μπορούν να μας κάνουν. Τα περί του ότι θα μας πάρουν την Κέρκυρα είναι αστεία.
Άρα μια επίσημη χρεοκοπία δεν μπορεί να μας κάνει τίποτα περισσότερο από ό,τι έχουμε ήδη πάθει (οι κρατικές δαπάνες πρέπει αν μειωθούν άσχετα από μια πτώχευση ή όχι). Μια επίσημη χρεοκοπία, η καλύτερα, η επισημοποίηση του ότι αδυνατούμε να εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας, απλά θα φέρουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τους πιστωτές μας.
Βέβαια όπως έχω εξηγήσει, αυτό είναι καλό να γίνει σε ένα φιλικό περιβάλλον και όχι με τον τσαμπουκά. Διότι αν γίνει με την πολιτική συναίνεση της ΕΕ, τότε και πιο εύκολο θα είναι να γίνει και θα έχουμε λιγότερα νομικά προβλήματα.
Αυτοί που νομίζουν ότι η Ελλάδα θα αφεθεί στην τύχη της κάνουν λάθος. Η ΕΕ έχει πολλά να χάσει από μια οικονομική κατάρρευση της Ελλάδος. Είναι σαν να λέμε ότι οι ΗΠΑ θα αφήσουν την California να καταρρεύσει.
Ειλικρινά (και το ξαναγράψει) δεν έχω ιδέα τι λύση μπορεί να μας προσφέρει η ΕΕ στη σύνοδο κορυφής στις 25 του μηνός. Έχω προσπαθήσει πολλές φορές να σκεφτώ τι θα μπορούσε να είναι αυτό, το οποίο θα μπορούσαν να μας προσφέρουν για να μας βοηθήσει. Επίσης, πολλές φορές έχω προσπαθήσει να μπω στο μυαλό της ελληνικής κυβέρνησης, για να καταλάβω τι θέλει από την ΕΕ και πάλι δεν μπορώ να καταλάβω. Χτες ο Γ. Παπανδρέου είπε: "Η μόνη λύση είναι η λύση-πακέτο και ο,τιδήποτε άλλο δεν αποτελεί λύση". Το ερώτημα είναι, τι εστί αυτή η συνολική λύσει, έχει καταλάβει κανείς;;
Όπως έχω ξαναπεί, η λύση για την Ελλάδα δεν είναι η αποπληρωμή. Είναι αδύνατον να εξυπηρετηθεί αυτό το χρέος, πόσο μάλιστα να αποπληρωθεί. Όταν μια χώρα φτάσει στο σημείο που είμαστε εμείς, δυο λύσεις υπάρχουν. Η να κάνει monetize το χρέος η κεντρική τράπεζα, ή να διαγραφεί το χρέος. Δεν υπάρχει ενδιάμεση λύση.
Η μόνη λύση για την Ελλάδα σε αυτό το σημείο που είμαστε είναι η αθέτηση υποσχέσεων προς τους πιστωτές μας. Η αγορά αυτό το ξέρει, η ΕΕ επίσης το ξέρει (αλλά κάνει πως δεν καταλαβαίνει) και η ελληνική κυβέρνηση μάλλον δεν το κατανοεί και μάλλον τα έχει παντελώς χαμένα και δεν ξέρει τι θέλει.
Αδυνατώ να κατανοήσω όλα τα σενάρια καταστροφολογίας που κυκλοφορούν. Θα καταστραφεί η ΕΕ, θα καταστραφεί το ευρώ, θα καταστραφεί ο πλανήτης!! Τίποτα από όλα αυτά δεν θα γίνουν. Αν ήταν να καταστραφεί η ΕΕ με ένα ελληνικό default, τι να πουν οι Αμερικανοί που από την εποχή του S&L σκανδάλου της δεκαετίας του ΄80 έχουν πτωχεύσει εκατοντάδες τράπεζες και μερικές εκατοντάδες ακόμα στην τελευταία κρίση. Να μην κάνουμε αναφορά στην Lehman και πολλά άλλα.
Οι διαγραφές δεν είναι το τέλος του κόσμου. Οι διαγραφές είναι η αυτοκάθαρση του συστήματος που απαιτείται για να γίνει μια νέα αρχή.
Το πρόβλημα της Ελλάδος λύνεται μόνο με διαγραφές. Οι επιπτώσεις του να βάλουμε το κεφάλι μας στην άμμο και να προσποιούμαστε ότι αντέχουμε αυτό το χρέος είναι πολύ χειρότερο από την επιλογή της διαγραφής μέρος του χρέους μας. Καμία λύση δεν είναι πανάκια και όλες οι λύσεις θα είναι επίπονες.
Μόνο όμως μέσω μιας διαγραφής μέρος του χρέους μας (κατά προτίμηση 50% ++) θα δώσει καινούργια προοπτική στην Ελλάδα και θα μας δώσει ανάσα. Όλα τα άλλα είναι για να έχουμε να λέμε. Μας το λένε οι αγορές, μας τι λένε αμέτρητοι ειδικοί και μας το λέει και η κοινή λογική.
Εμπρός λοιπόν να πτωχεύσουμε για να σωθούμε.
Τετάρτη, 9 Μαρτίου 2011 - 07:15
Του Γιώργου Καισάριου
Στην Ελλάδα δυστυχώς συνηθίζουμε να υπερβάλουμε και ακόμα χειρότερο, έχουμε μπλέξει τις ορολογίες. Για κακή μας τύχη και παρά την πλουσιότητα της γλώσσας μας, πολλές φόρες δεν υπάρχει αντίστοιχη μετάφραση από την αγγλοσαξονική, ειδικά για οικονομικούς όρους.
Για παράδειγμα, επακριβής μετάφραση στο τι σημαίνει speculation δεν υπάρχει. Αποτέλεσμα είναι ότι χρησιμοποιούμε τον λανθασμένο ορό “κερδοσκόπος”. Ο όρος κερδοσκόπος είναι εξ ορισμού λάθος, διότι άπαντες έχουν σκοπό το κέρδος. Δεν υπάρχει στην αγγλοσαξονική ο όρος κερδοσκόπος όπως τον χρησιμοποιούμε εμείς.
Αποτέλεσμα είναι ότι πολλές φορές μπλέκουμε τους όρους και τις έννοιες και δυστυχώς μπερδεύουμε τους εαυτούς μας. Για παράδειγμα, όλοι κάνουν λόγο για μια ελληνική πτώχευση, αλλά λίγοι κατανοούν τι μπορεί να σημαίνει. Όλοι φοβούνται την πτώχευση, αλλά δεν ξέρουν το γιατί και γενικά, όποιον πολιτικό και να ακούσεις, μάλλον θα ακούσεις τα λάθος πράγματα.
Σε αντίθεση με το τι συμβαίνει επιχειρηματικά, όταν ένα κράτος δηλώνει αδυναμία πληρωμών, δεν έρχεται ο σερίφης να σου κάνει κατάσχεση ή να σε βγάλει από το σπίτι σου, διότι η δικαστική απόφαση λέει ότι το σπίτι σου πλέον ανήκει στην τράπεζα. Δεν γίνονται αυτά σε επίπεδο κρατών.
Όταν ένα κράτος έχει αδυναμία στο να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, τότε απλά τις αθετεί. Είναι τόσο απλό. Δεν υπάρχει κάποιος να έρθει να σου κάνει κατάσχεση κτλ. Το πάνω χέρι το έχει πάντοτε η κρατική οντότητα και όχι ο πιστωτής. Ο πιστωτής δεν έχει άλλη επιλογή από το να κάτσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να διαπραγματευτεί στο τι μπορεί να σώσει.
Σας έχω εξηγήσει ότι όλα αυτά που σκαρώνουν με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης (EFSF) δεν έχουν κανένα νόημα. Επίσης σας έχω πει ότι η επιμήκυνση δεν θα μας σώσει. Σας έχω επίσης πει πολλά και διάφορα, αλλά πάνω από όλα έχω ξεκαθαρίσει ότι δεν βλέπω άλλη λύση εκτός από ένα γενναιόδωρο κούρεμα.
Όσον αφορά το αν έχουμε πτωχεύσει ή όχι, η προσωπική μου άποψη είναι ότι έχουμε πτωχεύσει. Το ότι μας κρατάει ζωντανούς το αόρατο χέρι βοηθείας της τρόικας δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε πτωχεύσει. Η στάση πληρωμών στο εσωτερικό και η παντελής αδυναμία να εξυπηρετήσουμε τους πιστωτές μας σημαίνει ότι έχουμε πτωχεύει. Ας μην κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας… τουλάχιστον για μια φορά.
Και αν δεν το έχετε καταλάβει, αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι ο ορισμός της πτώχευσης! Έχουμε πιάσει πάτο!. Δεν υπάρχει πιο κάτω από εδώ που είμαστε. Άρα για όσους ανησυχούν ότι υπάρχει πιο κάτω, δεν υπάρχει (οικονομικά όχι χρηματιστηριακά - αν και πλησιάζει και ο χρηματιστηριακός πάτος).
When you have nothing, you have nothing to lose. Εμείς πλέον δεν έχουμε τίποτα άλλο να χάσουμε. Δεν υπάρχει κάτι που μπορούν να μας κάνουν. Τα περί του ότι θα μας πάρουν την Κέρκυρα είναι αστεία.
Άρα μια επίσημη χρεοκοπία δεν μπορεί να μας κάνει τίποτα περισσότερο από ό,τι έχουμε ήδη πάθει (οι κρατικές δαπάνες πρέπει αν μειωθούν άσχετα από μια πτώχευση ή όχι). Μια επίσημη χρεοκοπία, η καλύτερα, η επισημοποίηση του ότι αδυνατούμε να εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας, απλά θα φέρουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τους πιστωτές μας.
Βέβαια όπως έχω εξηγήσει, αυτό είναι καλό να γίνει σε ένα φιλικό περιβάλλον και όχι με τον τσαμπουκά. Διότι αν γίνει με την πολιτική συναίνεση της ΕΕ, τότε και πιο εύκολο θα είναι να γίνει και θα έχουμε λιγότερα νομικά προβλήματα.
Αυτοί που νομίζουν ότι η Ελλάδα θα αφεθεί στην τύχη της κάνουν λάθος. Η ΕΕ έχει πολλά να χάσει από μια οικονομική κατάρρευση της Ελλάδος. Είναι σαν να λέμε ότι οι ΗΠΑ θα αφήσουν την California να καταρρεύσει.
Ειλικρινά (και το ξαναγράψει) δεν έχω ιδέα τι λύση μπορεί να μας προσφέρει η ΕΕ στη σύνοδο κορυφής στις 25 του μηνός. Έχω προσπαθήσει πολλές φορές να σκεφτώ τι θα μπορούσε να είναι αυτό, το οποίο θα μπορούσαν να μας προσφέρουν για να μας βοηθήσει. Επίσης, πολλές φορές έχω προσπαθήσει να μπω στο μυαλό της ελληνικής κυβέρνησης, για να καταλάβω τι θέλει από την ΕΕ και πάλι δεν μπορώ να καταλάβω. Χτες ο Γ. Παπανδρέου είπε: "Η μόνη λύση είναι η λύση-πακέτο και ο,τιδήποτε άλλο δεν αποτελεί λύση". Το ερώτημα είναι, τι εστί αυτή η συνολική λύσει, έχει καταλάβει κανείς;;
Όπως έχω ξαναπεί, η λύση για την Ελλάδα δεν είναι η αποπληρωμή. Είναι αδύνατον να εξυπηρετηθεί αυτό το χρέος, πόσο μάλιστα να αποπληρωθεί. Όταν μια χώρα φτάσει στο σημείο που είμαστε εμείς, δυο λύσεις υπάρχουν. Η να κάνει monetize το χρέος η κεντρική τράπεζα, ή να διαγραφεί το χρέος. Δεν υπάρχει ενδιάμεση λύση.
Η μόνη λύση για την Ελλάδα σε αυτό το σημείο που είμαστε είναι η αθέτηση υποσχέσεων προς τους πιστωτές μας. Η αγορά αυτό το ξέρει, η ΕΕ επίσης το ξέρει (αλλά κάνει πως δεν καταλαβαίνει) και η ελληνική κυβέρνηση μάλλον δεν το κατανοεί και μάλλον τα έχει παντελώς χαμένα και δεν ξέρει τι θέλει.
Αδυνατώ να κατανοήσω όλα τα σενάρια καταστροφολογίας που κυκλοφορούν. Θα καταστραφεί η ΕΕ, θα καταστραφεί το ευρώ, θα καταστραφεί ο πλανήτης!! Τίποτα από όλα αυτά δεν θα γίνουν. Αν ήταν να καταστραφεί η ΕΕ με ένα ελληνικό default, τι να πουν οι Αμερικανοί που από την εποχή του S&L σκανδάλου της δεκαετίας του ΄80 έχουν πτωχεύσει εκατοντάδες τράπεζες και μερικές εκατοντάδες ακόμα στην τελευταία κρίση. Να μην κάνουμε αναφορά στην Lehman και πολλά άλλα.
Οι διαγραφές δεν είναι το τέλος του κόσμου. Οι διαγραφές είναι η αυτοκάθαρση του συστήματος που απαιτείται για να γίνει μια νέα αρχή.
Το πρόβλημα της Ελλάδος λύνεται μόνο με διαγραφές. Οι επιπτώσεις του να βάλουμε το κεφάλι μας στην άμμο και να προσποιούμαστε ότι αντέχουμε αυτό το χρέος είναι πολύ χειρότερο από την επιλογή της διαγραφής μέρος του χρέους μας. Καμία λύση δεν είναι πανάκια και όλες οι λύσεις θα είναι επίπονες.
Μόνο όμως μέσω μιας διαγραφής μέρος του χρέους μας (κατά προτίμηση 50% ++) θα δώσει καινούργια προοπτική στην Ελλάδα και θα μας δώσει ανάσα. Όλα τα άλλα είναι για να έχουμε να λέμε. Μας το λένε οι αγορές, μας τι λένε αμέτρητοι ειδικοί και μας το λέει και η κοινή λογική.
Εμπρός λοιπόν να πτωχεύσουμε για να σωθούμε.
Κυριακή 6 Μαρτίου 2011
Μεταρρυθμίσεις μόνο στα... χαρτιά.
Οι δανειστές διαπιστώνουν ότι οι νόμοι έχουν εφαρμοστεί σε ποσοστό μόλις 60%, ενώ η αποτελεσματικότητά τους φτάνει στο 20% «E» 5/3
Κόκκινος συναγερμός σήμανε σε Μέγαρο Μαξίμου και υπουργείο Οικονομικών μόλις έλαβαν γνώση απόρρητης έκθεσης της τρόικας για την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων στη χώρα μας.
Αν και η ύπαρξή της, για ευνόητους λόγους, δεν επιβεβαιώνεται από τις Βρυξέλλες (σ.σ.: τα σχετικά στοιχεία αποδίδονται σε ανεπίσημες εκτιμήσεις), η ουσία είναι πως οι δανειστές διαπιστώνουν ότι οι νόμοι έχουν εφαρμοστεί σε ποσοστό μόλις 60%, ενώ την οικονομική αποτελεσματικότητά τους την περιορίζουν στο 20%.
Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά ότι πολλές μεταρρυθμίσεις έχουν μείνει στα χαρτιά και ότι η επίτευξη των στόχων από την οποία θα εξαρτηθεί η καταβολή της πέμπτης δόσης τον Ιούνιο είναι στον αέρα. «Αν η κυβέρνηση δεν θέλει να ζήσει ένα θρίλερ στον έλεγχο του Μαΐου, πρέπει να βελτιώσει τις επιδόσεις της» επισημαίνουν στο «Εθνος της Κυριακής» πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα. Οι ίδιοι άνθρωποι αποκαλύπτουν πως «με δυσκολία κράτησαν τα στόματά τους κλειστά στην τελευταία συνέντευξη Τύπου οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και της ΕΕ».
Σε αυτή τη γνώση αποδίδουν και το «χτύπημα» με τη δημόσια περιουσία. «Ηθελαν να χτυπήσουν καμπανάκι και να βγάλουν την κυβέρνηση από την ευφορία και την ψευδαίσθηση πως ό,τι νομοθετεί εφαρμόζεται» λένε χαρακτηριστικά. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης προαναγγέλλουν δεύτερους γύρους σε: συγχωνεύσεις οργανισμών, αποκρατικοποιήσεις, Ασφαλιστικό, Εργασιακό, σχέδια εξυγίανσης, κλειστά επαγγέλματα, φορολογικό κ.ά.
Οι εκπρόσωποι των δανειστών σημειώνουν με μεγάλη ανησυχία και τη δραματική υστέρηση της κυβέρνησης σε ό,τι έχει να κάνει με τη λεγόμενη αναθέρμανση της οικονομίας. Οι τράπεζες κρατούν τις στρόφιγγες κλειστές, το υπουργείο Ανάπτυξης δεν έχει καταφέρει να ανοίξει τους κρουνούς του ΕΣΠΑ, ενώ οι κρατικοί περιφερειάρχες συναντούν την αντίδραση των αιρετών σε κάθε εκταμίευση που προωθούν.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο έχει να κάνει με την ανεργία. Οι δανειστές μας προειδοποιούν πως αν σύντομα δεν δοθεί έμφαση στα έργα και στον τουρισμό, τομείς που μπορούν να προσφέρουν αμέσως μερικές μονάδες του ΑΕΠ ανάπτυξης, σύντομα το 20% του εργατικού δυναμικού θα βρεθεί εκτός αγοράς εργασίας.
Ανοιγμα μεταφορών
1 Στα χαρτιά έχει μείνει μέχρι σήμερα η απελευθέρωση στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές. Εξι, σχεδόν, μήνες μετά την ψήφιση του νόμου 3887/2010, ελάχιστοι είναι οι ιδιοκτήτες φορτηγών ΔΧ που σπεύδουν να συστήσουν κοινοπρακτικά σχήματα, κάνοντας χρήση της «άυλης υπεραξίας» των υφιστάμενων αδειών, οι οποίες αποκτούν μηδενική ισχύ το 2013. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αιτήσεις για νέες εταιρείες δεν έχουν ξεπεράσει πανελλαδικά τις 100-200, αριθμός ιδιαίτερα μικρός, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι υφιστάμενες άδειες ξεπερνούν τις 33.000 (για διεθνείς, εθνικές και νομαρχιακές μεταφορές, αλλά και για βυτία υγρών καυσίμων).
Μετατάξεις υπαλλήλων
2 Μπορεί τα διοικητικά συμβούλια του ΟΣΕ και της ΤΡΑΙΝΟΣΕ να άναψαν το πράσινο φως για τις μετατάξεις των περίπου 2.500 εργαζομένων, ωστόσο κανείς εκ των υπαλλήλων δεν έχει ακόμη αποχωρήσει από τον προβληματικό οργανισμό. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, το πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει το υπουργείο Μεταφορών έχει να κάνει με τις ενστάσεις κάποιων άλλων υπουργείων, στα οποία πρόκειται να μεταταγούν υπάλληλοι του ΟΣΕ, με την αιτιολογία ότι δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο των υπηρεσιών για τις οποίες προορίζονται. Οι υπό μετάταξη υπάλληλοι παραμένουν στη μισθοδοσία του οργανισμού.
Απελευθέρωση ενέργειας
3 Μπορεί η τρόικα να πιέζει για άμεση απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας στη χώρα μας, ωστόσο η πρόθεση του ΥΠΕΚΑ να επιλέξει για το Σύστημα Μεταφοράς το μοντέλο ITO, δηλαδή θυγατρική της ΔΕΗ, ως «Ανεξάρτητο Διαχειριστή», προκαλεί την έντονη αντίδραση των ιδιωτών ανεξάρτητων παραγωγών (ΕΣΑΗ), οι οποίοι θεωρούν ότι με αυτήν τη λύση η αγορά ουσιαστικά δεν πρόκειται να ανοίξει. Το συγκεκριμένο μοντέλο, το οποίο, σύμφωνα με τους ιδιώτες επενδυτές, επιλέχθηκε από την κυβέρνηση ώστε να αποφύγει τις αντιδράσεις των εργαζομένων της ΔΕΗ, εκτιμάται ότι θα έχει πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής, ενώ εκφράζονται αμφιβολίες και για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Μάλιστα, ο ΕΣΑΗ θεωρεί άσκοπη και βλαπτική για την εθνική οικονομία τη δημιουργία ενός «προσχηματικού» λειτουργού της αγοράς, ο οποίος, για να δικαιολογήσει την επίφαση του «ανεξάρτητου», θα απαιτήσει δυσανάλογη διοικητική δομή και υπέρμετρες δαπάνες άνευ ουσίας.
Ανίκητη... γραφειοκρατία
4 Η κυβέρνηση μπορεί να κήρυξε τον πόλεμο κατά της γραφειοκρατίας στο όνομα της άρσης των εμποδίων στην επιχειρηματικότητα, ωστόσο μέχρι στιγμής η μάχη μοιάζει να έχει χαθεί. Οι παρεμβάσεις για την απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης και αδειοδότησης εταιρειών έχουν μέχρι στιγμής πέσει στο κενό. Οι όποιες αλλαγές έχουν θεσμοθετηθεί παραμένουν μέχρι σήμερα απλώς ασκήσεις επί χάρτου.
Κλειστά επαγγέλματα
5 Στα χαρτιά μένει μέχρι σήμερα η μεγάλη μεταρρύθμιση για το πολυδιαφημισμένο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, με την κυβέρνηση να δείχνει αδύναμη να προωθήσει τις εξαγγελθείσες διαρθρωτικές αλλαγές. Ο νόμος για τα κλειστά επαγγέλματα μπορεί να ψηφίστηκε, ωστόσο σε κάποιες περιπτώσεις η έννοια της απελευθέρωσης μοιάζει να είναι κάπως σχετική. Η έλλειψη αποφασιστικότητας εκ μέρους της κυβέρνησης αποτυπώνεται στη διατήρηση αρκετών περιορισμών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των φαρμακοποιών, για τους οποίους διατηρήθηκαν τελικά τα καθορισμένα περιθώρια κέρδους. Απέδωσε όμως και η πίεση των δικηγόρων και των μηχανικών, με την κυβέρνηση να κάνει ένα βήμα πίσω και να διατηρεί τις κατώτατες αμοιβές.
Συγχωνεύσεις οργανισμών
6 Το εγχείρημα των συγχωνεύσεων ξεκίνησε με ορμή και θόρυβο πολύ, αλλά μέχρι στιγμής έχει εξαντληθεί σε λίγες δεκάδες οργανισμούς και υπηρεσίες-φαντάσματα. Η σχετική διυπουργική επιτροπή, που συνεδριάζει υπό τον Θ. Πάγκαλο, αδυνατεί να μπει στα μεγάλα θέματα, που έχουν να κάνουν με τους οργανισμούς των υπουργείων και τους εκατοντάδες εποπτευόμενους από αυτά αυτόνομους οργανισμούς ειδικού έργου. Μια καθυστέρηση που κοστίζει χρόνο και χρήμα, αφού η διατήρηση της γραφειοκρατίας δεν συντηρεί απλώς το κόστος της κρατικής μηχανής, αλλά και όλες τις αδυναμίες της. Και η τρόικα το επισημαίνει αυτό, ζητώντας περισσότερη τόλμη απ' όλους τους υπουργούς. Πάντως, για το θέμα θα συνεδριάσει τις ερχόμενες εβδομάδες το υπουργικό συμβούλιο.
Κόκκινος συναγερμός σήμανε σε Μέγαρο Μαξίμου και υπουργείο Οικονομικών μόλις έλαβαν γνώση απόρρητης έκθεσης της τρόικας για την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων στη χώρα μας.
Αν και η ύπαρξή της, για ευνόητους λόγους, δεν επιβεβαιώνεται από τις Βρυξέλλες (σ.σ.: τα σχετικά στοιχεία αποδίδονται σε ανεπίσημες εκτιμήσεις), η ουσία είναι πως οι δανειστές διαπιστώνουν ότι οι νόμοι έχουν εφαρμοστεί σε ποσοστό μόλις 60%, ενώ την οικονομική αποτελεσματικότητά τους την περιορίζουν στο 20%.
Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά ότι πολλές μεταρρυθμίσεις έχουν μείνει στα χαρτιά και ότι η επίτευξη των στόχων από την οποία θα εξαρτηθεί η καταβολή της πέμπτης δόσης τον Ιούνιο είναι στον αέρα. «Αν η κυβέρνηση δεν θέλει να ζήσει ένα θρίλερ στον έλεγχο του Μαΐου, πρέπει να βελτιώσει τις επιδόσεις της» επισημαίνουν στο «Εθνος της Κυριακής» πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα. Οι ίδιοι άνθρωποι αποκαλύπτουν πως «με δυσκολία κράτησαν τα στόματά τους κλειστά στην τελευταία συνέντευξη Τύπου οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και της ΕΕ».
Σε αυτή τη γνώση αποδίδουν και το «χτύπημα» με τη δημόσια περιουσία. «Ηθελαν να χτυπήσουν καμπανάκι και να βγάλουν την κυβέρνηση από την ευφορία και την ψευδαίσθηση πως ό,τι νομοθετεί εφαρμόζεται» λένε χαρακτηριστικά. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης προαναγγέλλουν δεύτερους γύρους σε: συγχωνεύσεις οργανισμών, αποκρατικοποιήσεις, Ασφαλιστικό, Εργασιακό, σχέδια εξυγίανσης, κλειστά επαγγέλματα, φορολογικό κ.ά.
Οι εκπρόσωποι των δανειστών σημειώνουν με μεγάλη ανησυχία και τη δραματική υστέρηση της κυβέρνησης σε ό,τι έχει να κάνει με τη λεγόμενη αναθέρμανση της οικονομίας. Οι τράπεζες κρατούν τις στρόφιγγες κλειστές, το υπουργείο Ανάπτυξης δεν έχει καταφέρει να ανοίξει τους κρουνούς του ΕΣΠΑ, ενώ οι κρατικοί περιφερειάρχες συναντούν την αντίδραση των αιρετών σε κάθε εκταμίευση που προωθούν.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο έχει να κάνει με την ανεργία. Οι δανειστές μας προειδοποιούν πως αν σύντομα δεν δοθεί έμφαση στα έργα και στον τουρισμό, τομείς που μπορούν να προσφέρουν αμέσως μερικές μονάδες του ΑΕΠ ανάπτυξης, σύντομα το 20% του εργατικού δυναμικού θα βρεθεί εκτός αγοράς εργασίας.
Ανοιγμα μεταφορών
1 Στα χαρτιά έχει μείνει μέχρι σήμερα η απελευθέρωση στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές. Εξι, σχεδόν, μήνες μετά την ψήφιση του νόμου 3887/2010, ελάχιστοι είναι οι ιδιοκτήτες φορτηγών ΔΧ που σπεύδουν να συστήσουν κοινοπρακτικά σχήματα, κάνοντας χρήση της «άυλης υπεραξίας» των υφιστάμενων αδειών, οι οποίες αποκτούν μηδενική ισχύ το 2013. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αιτήσεις για νέες εταιρείες δεν έχουν ξεπεράσει πανελλαδικά τις 100-200, αριθμός ιδιαίτερα μικρός, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι υφιστάμενες άδειες ξεπερνούν τις 33.000 (για διεθνείς, εθνικές και νομαρχιακές μεταφορές, αλλά και για βυτία υγρών καυσίμων).
Μετατάξεις υπαλλήλων
2 Μπορεί τα διοικητικά συμβούλια του ΟΣΕ και της ΤΡΑΙΝΟΣΕ να άναψαν το πράσινο φως για τις μετατάξεις των περίπου 2.500 εργαζομένων, ωστόσο κανείς εκ των υπαλλήλων δεν έχει ακόμη αποχωρήσει από τον προβληματικό οργανισμό. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, το πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει το υπουργείο Μεταφορών έχει να κάνει με τις ενστάσεις κάποιων άλλων υπουργείων, στα οποία πρόκειται να μεταταγούν υπάλληλοι του ΟΣΕ, με την αιτιολογία ότι δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο των υπηρεσιών για τις οποίες προορίζονται. Οι υπό μετάταξη υπάλληλοι παραμένουν στη μισθοδοσία του οργανισμού.
Απελευθέρωση ενέργειας
3 Μπορεί η τρόικα να πιέζει για άμεση απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας στη χώρα μας, ωστόσο η πρόθεση του ΥΠΕΚΑ να επιλέξει για το Σύστημα Μεταφοράς το μοντέλο ITO, δηλαδή θυγατρική της ΔΕΗ, ως «Ανεξάρτητο Διαχειριστή», προκαλεί την έντονη αντίδραση των ιδιωτών ανεξάρτητων παραγωγών (ΕΣΑΗ), οι οποίοι θεωρούν ότι με αυτήν τη λύση η αγορά ουσιαστικά δεν πρόκειται να ανοίξει. Το συγκεκριμένο μοντέλο, το οποίο, σύμφωνα με τους ιδιώτες επενδυτές, επιλέχθηκε από την κυβέρνηση ώστε να αποφύγει τις αντιδράσεις των εργαζομένων της ΔΕΗ, εκτιμάται ότι θα έχει πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής, ενώ εκφράζονται αμφιβολίες και για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Μάλιστα, ο ΕΣΑΗ θεωρεί άσκοπη και βλαπτική για την εθνική οικονομία τη δημιουργία ενός «προσχηματικού» λειτουργού της αγοράς, ο οποίος, για να δικαιολογήσει την επίφαση του «ανεξάρτητου», θα απαιτήσει δυσανάλογη διοικητική δομή και υπέρμετρες δαπάνες άνευ ουσίας.
Ανίκητη... γραφειοκρατία
4 Η κυβέρνηση μπορεί να κήρυξε τον πόλεμο κατά της γραφειοκρατίας στο όνομα της άρσης των εμποδίων στην επιχειρηματικότητα, ωστόσο μέχρι στιγμής η μάχη μοιάζει να έχει χαθεί. Οι παρεμβάσεις για την απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης και αδειοδότησης εταιρειών έχουν μέχρι στιγμής πέσει στο κενό. Οι όποιες αλλαγές έχουν θεσμοθετηθεί παραμένουν μέχρι σήμερα απλώς ασκήσεις επί χάρτου.
Κλειστά επαγγέλματα
5 Στα χαρτιά μένει μέχρι σήμερα η μεγάλη μεταρρύθμιση για το πολυδιαφημισμένο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, με την κυβέρνηση να δείχνει αδύναμη να προωθήσει τις εξαγγελθείσες διαρθρωτικές αλλαγές. Ο νόμος για τα κλειστά επαγγέλματα μπορεί να ψηφίστηκε, ωστόσο σε κάποιες περιπτώσεις η έννοια της απελευθέρωσης μοιάζει να είναι κάπως σχετική. Η έλλειψη αποφασιστικότητας εκ μέρους της κυβέρνησης αποτυπώνεται στη διατήρηση αρκετών περιορισμών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των φαρμακοποιών, για τους οποίους διατηρήθηκαν τελικά τα καθορισμένα περιθώρια κέρδους. Απέδωσε όμως και η πίεση των δικηγόρων και των μηχανικών, με την κυβέρνηση να κάνει ένα βήμα πίσω και να διατηρεί τις κατώτατες αμοιβές.
Συγχωνεύσεις οργανισμών
6 Το εγχείρημα των συγχωνεύσεων ξεκίνησε με ορμή και θόρυβο πολύ, αλλά μέχρι στιγμής έχει εξαντληθεί σε λίγες δεκάδες οργανισμούς και υπηρεσίες-φαντάσματα. Η σχετική διυπουργική επιτροπή, που συνεδριάζει υπό τον Θ. Πάγκαλο, αδυνατεί να μπει στα μεγάλα θέματα, που έχουν να κάνουν με τους οργανισμούς των υπουργείων και τους εκατοντάδες εποπτευόμενους από αυτά αυτόνομους οργανισμούς ειδικού έργου. Μια καθυστέρηση που κοστίζει χρόνο και χρήμα, αφού η διατήρηση της γραφειοκρατίας δεν συντηρεί απλώς το κόστος της κρατικής μηχανής, αλλά και όλες τις αδυναμίες της. Και η τρόικα το επισημαίνει αυτό, ζητώντας περισσότερη τόλμη απ' όλους τους υπουργούς. Πάντως, για το θέμα θα συνεδριάσει τις ερχόμενες εβδομάδες το υπουργικό συμβούλιο.
Πάμε για χρεοκοπία;
Παντελής Καψής (ΤΟ ΒΗΜΑ)
Για πρώτη ίσως φορά από τότε που συμφωνήθηκε το μνημόνιο υπάρχει διάχυτη ανησυχία ότι τελικά μπορεί και να μην τα καταφέρουμε, ότι δεν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε τη χρεοκοπία. Την εκφράζουν οι πολίτες, τη συμμερίζονται όμως και πολιτικοί, ακόμα και ορισμένοι υπουργοί. Και είναι αλήθεια ότι η ύφεση αποδεικνύεται πολύ σοβαρότερη από ό,τι ορισμένοι τουλάχιστον περιμέναμε.
Το ότι υπάρχουν κυβερνητικές ευθύνες είναι αυταπόδεικτο. Παντού παρουσιάζονται καθυστερήσεις. Παρά τη μείωση του ελλείμματος, η φοροδιαφυγή δεν αντιμετωπίστηκε, οι σπατάλες συνεχίζονται, ο συντονισμός είναι ανύπαρκτος, οι πρωτοβουλίες για επενδύσεις μένουν στα χαρτιά, μέτρα κοινωνικής προστασίας δεν λαμβάνονται, ενώ πολλοί υπουργοί μοιάζει να κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου.
Αυτή ωστόσο είναι η μία όψη του νομίσματος. Η άλλη έχει να κάνει με εμάς. Γιατί βέβαια οι μεταρρυθμίσεις έχουν να αντιμετωπίσουν μια διοίκηση αρτηριοσκληρωτική, η οποία αντιστέκεται σε κάθε ιδέα αλλαγής, μια κοινωνία εχθρική, η οποία αγωνίζεται με κάθε τρόπο να προστατέψει τα κεκτημένα, και ένα πολιτικό σύστημα μαθημένο να τρώει τις σάρκες του, ανίκανο να δίνει λύσεις στα προβλήματα.
Ως έναν βαθμό όλα αυτά είναι ή θα έπρεπε να είναι αναμενόμενα. Από τη στιγμή που δεν είχαμε το όπλο της υποτίμησης, γνωρίζαμε ότι θα έπρεπε να μπούμε σε μια επώδυνη και παρατεταμένη περίοδο «εσωτερικής υποτίμησης»- μείωσης δηλαδή των μισθών και των εισοδημάτων-, ώστε να ανακτηθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Εκείνο που δεν είχε ίσως προβλεφθεί είναι η μεγάλη διαρροή κεφαλαίων από τις τράπεζες που πνίγει την αγορά και επιδεινώνει την ύφεση. Η Ελλάδα, πιστεύαμε, είναι αρκετά πλούσια για να αντιμετωπίσει την κρίση. Ο πλούτος αυτός όμως διέρρευσε στο εξωτερικό! Και είναι για αυτόν ακριβώς τον λόγο που η «αξιοποίηση» της δημόσιας περιουσίας- βλέπε ιδιωτικοποιήσεις- εμφανίζεται πλέον ως η μοναδική λύση για την κινητοποίηση κεφαλαίων που θα χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη.
Ολα αυτά ωστόσο ανήκουν στο παρελθόν. Το ερώτημα σήμερα είναι: Προχωράμε ή τα παρατάμε; Το μόνο βέβαιο είναι ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Ακόμα και αν μπορούμε θεωρητικά να περιορίσουμε το χρέος ως το... 2023, αν δεν ληφθούν γενναίες αποφάσεις και πρωτοβουλίες, δεν θα αντέξει το πολιτικό μας σύστημα. Ηδη μοιάζει να μπάζει από παντού. Στην πραγματικότητα η απόφαση που θα πρέπει να πάρουμε είναι αν θέλουμε να παραμείνουμε στην ευρωζώνη. Για τους περισσότερους εξ ημών το δίλημμα δεν τίθεται καν. Για την Ελλάδα άλλωστε θα ήταν μια τραγική υποχώρηση, μια στρατηγική ήττα- ίσως ταιριάζει ο όρος οικονομική καταστροφή- που θα καθόριζε την πορεία της χώρας για πολλές δεκαετίες.
Δεν αξίζει μια τέτοια κατάληξη στο ευρωπαϊκό μας εγχείρημα. Αλλά για να την αποφύγουμε θα πρέπει να πάρουμε καθαρές αποφάσεις είτε αποφασιστεί νέα βοήθεια από την κυρία Μέρκελ είτε όχι. Είναι καιρός και ίσως η τελευταία ευκαιρία για τους πολιτικούς αρχηγούς να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Αν δεν μπορούν, να τις αναλάβουμε εμείς οι πολίτες. Γιατί πόλεμος σε ημιανάπαυση δεν γίνεται!
Για πρώτη ίσως φορά από τότε που συμφωνήθηκε το μνημόνιο υπάρχει διάχυτη ανησυχία ότι τελικά μπορεί και να μην τα καταφέρουμε, ότι δεν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε τη χρεοκοπία. Την εκφράζουν οι πολίτες, τη συμμερίζονται όμως και πολιτικοί, ακόμα και ορισμένοι υπουργοί. Και είναι αλήθεια ότι η ύφεση αποδεικνύεται πολύ σοβαρότερη από ό,τι ορισμένοι τουλάχιστον περιμέναμε.
Το ότι υπάρχουν κυβερνητικές ευθύνες είναι αυταπόδεικτο. Παντού παρουσιάζονται καθυστερήσεις. Παρά τη μείωση του ελλείμματος, η φοροδιαφυγή δεν αντιμετωπίστηκε, οι σπατάλες συνεχίζονται, ο συντονισμός είναι ανύπαρκτος, οι πρωτοβουλίες για επενδύσεις μένουν στα χαρτιά, μέτρα κοινωνικής προστασίας δεν λαμβάνονται, ενώ πολλοί υπουργοί μοιάζει να κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου.
Αυτή ωστόσο είναι η μία όψη του νομίσματος. Η άλλη έχει να κάνει με εμάς. Γιατί βέβαια οι μεταρρυθμίσεις έχουν να αντιμετωπίσουν μια διοίκηση αρτηριοσκληρωτική, η οποία αντιστέκεται σε κάθε ιδέα αλλαγής, μια κοινωνία εχθρική, η οποία αγωνίζεται με κάθε τρόπο να προστατέψει τα κεκτημένα, και ένα πολιτικό σύστημα μαθημένο να τρώει τις σάρκες του, ανίκανο να δίνει λύσεις στα προβλήματα.
Ως έναν βαθμό όλα αυτά είναι ή θα έπρεπε να είναι αναμενόμενα. Από τη στιγμή που δεν είχαμε το όπλο της υποτίμησης, γνωρίζαμε ότι θα έπρεπε να μπούμε σε μια επώδυνη και παρατεταμένη περίοδο «εσωτερικής υποτίμησης»- μείωσης δηλαδή των μισθών και των εισοδημάτων-, ώστε να ανακτηθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Εκείνο που δεν είχε ίσως προβλεφθεί είναι η μεγάλη διαρροή κεφαλαίων από τις τράπεζες που πνίγει την αγορά και επιδεινώνει την ύφεση. Η Ελλάδα, πιστεύαμε, είναι αρκετά πλούσια για να αντιμετωπίσει την κρίση. Ο πλούτος αυτός όμως διέρρευσε στο εξωτερικό! Και είναι για αυτόν ακριβώς τον λόγο που η «αξιοποίηση» της δημόσιας περιουσίας- βλέπε ιδιωτικοποιήσεις- εμφανίζεται πλέον ως η μοναδική λύση για την κινητοποίηση κεφαλαίων που θα χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη.
Ολα αυτά ωστόσο ανήκουν στο παρελθόν. Το ερώτημα σήμερα είναι: Προχωράμε ή τα παρατάμε; Το μόνο βέβαιο είναι ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Ακόμα και αν μπορούμε θεωρητικά να περιορίσουμε το χρέος ως το... 2023, αν δεν ληφθούν γενναίες αποφάσεις και πρωτοβουλίες, δεν θα αντέξει το πολιτικό μας σύστημα. Ηδη μοιάζει να μπάζει από παντού. Στην πραγματικότητα η απόφαση που θα πρέπει να πάρουμε είναι αν θέλουμε να παραμείνουμε στην ευρωζώνη. Για τους περισσότερους εξ ημών το δίλημμα δεν τίθεται καν. Για την Ελλάδα άλλωστε θα ήταν μια τραγική υποχώρηση, μια στρατηγική ήττα- ίσως ταιριάζει ο όρος οικονομική καταστροφή- που θα καθόριζε την πορεία της χώρας για πολλές δεκαετίες.
Δεν αξίζει μια τέτοια κατάληξη στο ευρωπαϊκό μας εγχείρημα. Αλλά για να την αποφύγουμε θα πρέπει να πάρουμε καθαρές αποφάσεις είτε αποφασιστεί νέα βοήθεια από την κυρία Μέρκελ είτε όχι. Είναι καιρός και ίσως η τελευταία ευκαιρία για τους πολιτικούς αρχηγούς να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Αν δεν μπορούν, να τις αναλάβουμε εμείς οι πολίτες. Γιατί πόλεμος σε ημιανάπαυση δεν γίνεται!
"Ναι" με 120 δις περιορισμό του χρέους
Συνέντευξη στον Βασίλη Σκουρή για τη RealNews της 5/3/11
Πως πρέπει να τοποθετηθεί η Ελλάδα ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 25ης Μαρτίου κ. Ανδρουλάκη;
Έχω υποστηρίξει με αναλυτική δημόσια πρόταση εδώ και μήνες ότι έπρεπε έγκαιρα να επανατοποθετηθεί το Ελληνικό Ζήτημα στο πλαίσιο μιας συνολικής επαναδιαπραγμάτευσης στην ευρωζώνη. Το ταχύτερο δυνατό πρέπει να ανοίξει ο δρόμος για τον συνολικό αναπρογραμματισμό του ελληνικού χρέους ώστε να γίνει βιώσιμο, καθώς και για την de facto αναμόρφωση του μνημονίου με αναπτυξιακά κριτήρια. Η αναμονή για το 2013 θα αποδειχτεί ολέθρια.
Είχατε μάλιστα προειδοποιήσει τον Πρωθυπουργό στη Βουλή με μια ιστορική φράση του Λένιν «στις 24 είναι πολύ νωρίς, στις 26 είναι πολύ αργά». Πέσατε μέσα κατά σύμπτωση και στην κρίσιμη ημερομηνία. Το ερώτημα είναι γιατί επιμένετε στο «εδώ και τώρα»;
Πρώτον, οι αγορές και οι σοβαροί επενδυτές προτιμούν το υπολογισμένο ρίσκο μιας συντεταγμένης «αναδιάρθρωσης» του χρέους από την ασάφεια στις προοπτικές. Η αβεβαιότητα παραλύει την ανάπτυξη μας. Δεύτερον, η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων το 2012 και ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού στη διεθνή οικονομία θα κάνουν δυσκολότερο τον διακανονισμό του χρέους. Τρίτον, θα βυθιστούμε οριστικά στην «Παγίδα Χρέους» (Debt Trap) όπου όσο αγωνίζεσαι να το μειώσεις, αυτό θα αυξάνει και θα υποχρεωθούμε να προχωρήσουμε σε ρύθμιση του αφού θα έχει εξαντληθεί η οικονομία και η κοινωνία από τη «χημειοθεραπεία». Τέταρτον, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος στα επόμενα δυο χρόνια να διαχωριστεί η μοίρα μας από τις άλλες περιφερειακές χώρες, να απομονωθούμε σε μια «υγειονομική ζώνη ασφαλείας» και να σπρωχτούμε ακόμα και προς την έξοδο. Τώρα μας κρατούν και τους κρατάμε γερά και ακριβώς τώρα πρέπει να «βιάσουμε» τις εξελίξεις.
Ακόμα και προκαλώντας μια «δημιουργική κρίση» στην ευρωζώνη είχατε συστήσει στον Πρωθυπουργό;
Είναι προτιμότερη τώρα μια ενδεχόμενη κρίση, όχι με δική μας υπαιτιότητα, παρά μια κακή ή ανούσια απόφαση που προοιωνίζει μια πολύ χειρότερη κρίση υπό πολύ χειρότερους όρους για μας σε ενάμισι χρόνο, αν υπάρχει τόσος χρόνος. Αμφιβάλλω. Τώρα, στις 25 του Μάρτη, μια κρίση θα έχει βαρύ τίμημα και για άλλους και η απειλή της πρέπει να αιωρείται πάνω από τη Σύνοδο. Οι Ιρλανδοί ζητούν επαναδιαπραγμάτευση των όρων του Μνημονίου. Οι Πορτογάλοι θέτουν ζήτημα για το μέγεθος και τις αρμοδιότητες του «Ταμείου Διάσωσης». Συνεπώς ας μη μας διακατέχει το ενοχικό σύνδρομο της «βρεγμένης γάτας».
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να συνυπογράψουμε το «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας» αν δεν ικανοποιηθούν ορισμένες προϋποθέσεις;
Είχα πει «προσκύνα και το διάολο ώσπου να περάσεις το γιοφύρι», αλλά εδώ μέχρι στιγμής δεν προσφέρεται γεφύρι. Μας ζητούν να συζητήσουμε για τα «μετά την κρίση», για τα μετά του 2014, ενώ εμείς βρισκόμαστε στο χειρότερο σημείο της καταιγίδας και δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει αύριο. Χρειάζεται ασφαλώς ευλυγισία, κάθε μας κίνηση έχει ρίσκο και στην κατάσταση που έχουμε βρεθεί τα πάντα έχουν και μια τιμή.
Δηλαδή αν υποθέσουμε ότι ήσασταν ο Παπανδρέου, τι θα λέγατε στη Μέρκελ;
Σας λέω μεταφορικά αλλά ωμά ότι στη χαρτοπετσέτα του καφέ της θα έγραφα την εξίσωση: «5» επί €18 δις + €30 δις = «6». Το κάθε σημείο από τα πέντε του «Συμφώνου» τιμολογείται με €18 δις ενώ το έκτο το ανόητο, το παράλογο από οικονομική και πολιτική άποψη, το «συνταγματικό φρένο», κοστίζει €30 δις. Δηλαδή ζητάμε τη μείωση, άμεση και έμμεση, του συνολικού χρέους μας κατά €120 δις μέσω αναπρογραμματισμού του, με την εγγύηση του «Ταμείου Διάσωσης». Στην περίπτωση αυτή και μόνο θα βάζαμε στο προοίμιο του Συντάγματος μια γενική αρχή περί χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης για να σώσει η Μέρκελ τα προσχήματα στην κοινή της γνώμη.
Δηλαδή δεν αρκεί η επιμήκυνση των €110 δις ακόμα και η επαναγορά μέρους του χρέους; Μήπως πρέπει, έστω στο παρασκήνιο, η κυβέρνηση να διαπραγματευτεί την αναδιάρθρωση του χρέους;
Μα η λεγόμενη «επαναγορά χρέους», που φαίνεται ότι ζητάμε απέξω – απέξω, είναι μια μορφή αναδιάρθρωσης χρέους και μάλιστα περιλαμβάνει και σχετικό «κούρεμα» το οποίο κατά τα άλλα το δαιμονοποιούμε. Υπάρχουν πιο πρόσφορες μορφές από αυτήν αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να προσφέρουμε δύο τουλάχιστον επιλογές στους δανειστές μας, ανάλογα με την ιδιαιτερότητα τους. Κάποιοι θα βιάζονται να απεμπλακούν και να πάρουν τα λεφτά τους με ένα εύλογο κούρεμα κι άλλοι θα προτιμούν να πάρουν ομόλογα ίδιας ονομαστικής αξίας αλλά με μεγαλύτερα διάρκεια όπως φαντάζομαι ότι θα επιλέξουν οι τράπεζες μας για να μην έχουν πρόβλημα. Στην περίπτωση μας ο διακανονισμός του χρέους είναι έντονα πολιτικός αφού θα συντελείται σε μεγάλο βαθμό μεταξύ επίσημων θεσμών της ευρωζώνης και θα ικανοποιεί ισορροπημένα τα συμφέροντα των «επίσημων» και των ιδιωτών δανειστών.
Μα η κυβέρνηση καταδικάζει την αναδιάρθρωση;
Το 1909 ρωτήθηκε στα Χανιά ο Ελευθέριος Βενιζέλος αν θα ανταποκριθεί σε κάλεσμα της Ελλάδας. «Ούτε το εσκέφθην ποτέ, ούτε θα το επιχειρήσω ποτέ», δήλωσε. Την επομένη οι αθηναϊκές εφημερίδες είχαν πρωτοσέλιδο ένα γιγάντιο «Έρχεται!».
Αναπόφευκτα;
Αναπόφευκτο είναι ότι το χρέος μας κλιμακώνεται σαν φούσκα και είναι αδύνατο να πληρωθεί στο σύνολο του με τους σημερινούς όρους και τον προβλεπόμενο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης. Υπάρχει εδώ κάτι που μας ξεπερνά και έχει σχέση με τη συστημική κρίση της ευρωζώνης και τις εγγενείς ανισορροπίες της.
Η επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου τι θα περιλαμβάνει;
Πρέπει να διορθωθούν οι εξωπραγματικές προβλέψεις του και οι ανελαστικότητες και να εξαιρεθούν από τη δημοσιονομική προσαρμογή οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις με υψηλό πολλαπλασιαστή για το νέο μας αναπτυξιακό πρότυπο. Η αποδέσμευση των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων δίχως εθνική συμμετοχή για μια περίοδο και η γρήγορη ενεργοποίηση του ευρωομολόγου ειδικού αναπτυξιακού σκοπού για δίκτυα και υποδομές μπορεί να βάλουν ένα πάτο στην ελεύθερη πτώση της οικονομίας. Η νέα συμφωνία με τους δανειστές πρέπει να δώσει ένα τέλος στην εκ του σύνεγγυς υψηλού προφίλ εποπτεία της τρόικας.
Η κυβέρνηση πάντως, δείχνει να φοβάται να πει την αλήθεια στον ελληνικό λαό. Μήπως ήρθε η ώρα να μιλήσει ξεκάθαρα;
Συμφωνώ. Η επαναδιαπραγμάτευση μπορεί να συνοδευτεί από μια νέα αφήγηση της κυβέρνησης που θα λέει όλη την αλήθεια πέρα από το σημερινό «επίσημο σενάριο». Επίσης από την ανασύνταξη της με νέα πυξίδα και ισχυρό κέντρο διεύθυνσης. Από εμπνευσμένες πολιτικές πρωτοβουλίες που καλύπτουν το έλλειμμα δικαιοσύνης και εμπιστοσύνης, προκαλούν στην κοινωνία την τραγική συναίσθηση μιας κοινής μοίρας ενώπιον των μεγάλων κινδύνων και υπερβαίνουν τη ψυχολογία της ερήμου στο λαό.
Είχατε προτείνει με το Ε, Πρόεδρε! σε συνθήκες που το μέγεθος της κρίσης δεν είχε καν καταστεί αντιληπτό, κυβέρνηση έκτακτης εθνικής ανάγκης. Τώρα;
Οι δυνάμεις της αμεριμνησίας, της αδράνειας και της ανεπάρκειας αποδείχθηκαν ισχυρότερες στο πολιτικό σύστημα. Δεν έχει γίνει αντιληπτό στην πράξη, ακόμα και σήμερα, ότι η τύχη της χώρας για μια ολόκληρη γενιά κρέμεται από μια κλωστή. Τίποτα δεν είναι εύκολο πια, η κυβέρνηση έχει ξοδέψει αρκετό πολιτικό κεφάλαιο, η αντιπολίτευση διεκδικεί μερικά από τα τελευταία ιμάτια μιας υπό πτώχευσης χώρας και οι λοιπές ελίτ της χώρας, σε όλους τους τομείς, αποδεικνύονται κατώτερες των περιστάσεων. Κι όμως κάτι δυνατό πρέπει να συμβεί για να ανακόψουμε την πτώση. Όποιος φιλοδοξεί να έχει δημόσιο λόγο αντί να χτυπά τα στήθη του, πρέπει να απαντά στο κλασσικό «τι να κάνουμε;».
Μήπως λύση για οποιοδήποτε νέο ξεκίνημα είναι οι εκλογές; Ώστε να εκφράσουν και οι πολίτες το τι θέλουν;
Δεν είναι θέμα ταμπού, αλλά υπάρχει μεγάλο ρίσκο. Ίσως ναι αν δημιουργούσαν ισχυρή νομιμοποίηση πάνω σε μια ξεκάθαρη ατζέντα για την επαναδιαπραγμάτευση – επανατοποθέτηση του Ελληνικού Ζητήματος. Ίσως όχι αν ενισχύσουν το αίσθημα εγκατάλειψης, παράλυσης και κοινωνικής αποδιάρθρωσης και οδηγήσουν σε αναλώσιμες μεσοβασιλείες που θα επιταχύνουν τη χρεοκοπία. Ο λαός ψήφισε τον Παπανδρέου για να κυβερνήσει αποτελεσματικά ώστε να ξεκολλήσουμε από τη λάσπη και σε αυτό το ζήτημα δε δίνουν αυτόματα απάντηση οι εκλογές.
Η αξιωματική αντιπολίτευση πάντως με τον Σαμαρά δείχνει να έχει τη λύση.
«Όταν αποκαεί το σπίτι, όλοι φέρνουν νερό» λέμε στην Κρήτη. Ξέρουν πολύ καλά ότι δεν μπορούν να δώσουν λύση αλλά ωστόσο θα ήταν «έμπρακτη μετάνοια» να βάλουν πλάτη υπό προϋποθέσεις για να αποτραπούν τα χειρότερα. Η εναλλαγή των δύο κομμάτων όπως την ξέραμε έχει φάει τα ψωμιά της μέσα σε αυτή την κρίση.
Όπου εισέρχεται το ΔΝΤ το πολιτικό σύστημα αναδιατάσσεται ή αντικαθίσταται. Στη χώρα μας τι προβλέπεις ότι θα συμβεί;
Όχι αυτό δε συμβαίνει πάντα, ούτε αυτόματα. Υπάρχει η δύναμη της ανατροπής και γι’ αυτό είχα ευχηθεί ένα νέο 1909, αλλά υπάρχει και η δύναμη της εξέλιξης υπό πίεση, της προσαρμογής, του μετασχηματισμού. Μακάρι να εμφανιστούν νέες φωνές και να αναδυθούν νέες ζωντανές δυνάμεις που θα ανασχηματίσουν το πολιτικό σύστημα. Αλλά το ζήτημα που αντιμετωπίζουμε ξεπερνά κατά πολύ το πολιτικό οικοδόμημα.
Ξεπερνά και το ζήτημα της «αυτοκάθαρσης»;
Πέστε ότι μας χαρίζουν τα χρέη, πέστε ότι δημεύεται η περιουσία πολιτικών προσώπων ή υπηρεσιακών παραγόντων, πρωταίτιων τουλάχιστον των μεσαίων υποθέσεων διαφθοράς όπως πιστεύω ότι πρέπει να γίνει. Και πάλι όμως καταλήγουμε στο θεμελιώδες ζήτημα της κακοδαιμονίας μας που είναι η στενή παραγωγική βάση πάνω στην οποία έχει χτιστεί μια αντεστραμμένη κρατική πυραμίδα με δανεικά. Και οι καλύτεροι και πιο ηθικοί πολιτικοί έχουν ένα ελάττωμα: δεν παράγουν κοινωνικό πλούτο.
Την έως τώρα στάση των επιχειρηματικών δυνάμεων πως την κρίνετε;
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ στην εφημερίδα σας την προηγούμενη Κυριακή μιλούσε σαν ο τελευταίος οργισμένος μικροαστός, που σκίζει τα ρούχα του με κραυγές « δε γίνεται τίποτα», δίχως να αναλαμβάνει καμία ευθύνη. Δεν υπάρχει συγκροτημένη εθνική αστική τάξη, ούτε βέβαια εργατική τάξη σαν τάξη.
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, πάντως, δείχνει υπονομευμένο. Μήπως θα ήταν καλύτερα και για τον Παπακωνσταντίνου να μετατεθεί σε άλλο πόστο;
Είναι αντικειμενικά λίγο πελαγωμένο αλλά ας μη μετατρέπουμε τον Παπακωνσταντίνου σε αποδιοπομπαίο τράγο κι άλλοι να βγάζουν απέξω την ουρά τους. Η κυβέρνηση έχει γενικότερα προβλήματα στρατηγικής, λειτουργίας, σύνθεσης και διεύθυνσης και ενώ κάνει πάρα πολλά σωστά επί της αρχής, υστερεί στο crisis management, δηλαδή στα τελικά αποτελέσματα και στις προτεραιότητες για να κρατήσουμε το κεφάλι έξω από το νερό. «Λιγότερα και καλύτερα» φώναζα αλλά υπάρχει ροπή να φτιάχνονται εγκεφαλικά κουστούμια για να τα φορέσουν απέξω και από πάνω σε περίπλοκες δομές.
Τι εννοείτε;
Δεν πας κατευθείαν στο Ωμέγα. Δεν το ξέρεις προκαταβολικά. Ξεκινάς με μια αφετηριακή κίνηση Άλφα. Τραβάς έναν ευαίσθητο κρίκο. Με υποστηρικτικές ενέργειες προκύπτει το Βήτα και ύστερα το Γάμα. Αφήνεις να δουλέψει η εξέλιξη, η προσαρμογή, η μορφογενετική ικανότητα των συστημάτων, η διαφοροποίηση. Όχι όλα τα πόδια στο ίδιο παπούτσι.
Πως πρέπει να τοποθετηθεί η Ελλάδα ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 25ης Μαρτίου κ. Ανδρουλάκη;
Έχω υποστηρίξει με αναλυτική δημόσια πρόταση εδώ και μήνες ότι έπρεπε έγκαιρα να επανατοποθετηθεί το Ελληνικό Ζήτημα στο πλαίσιο μιας συνολικής επαναδιαπραγμάτευσης στην ευρωζώνη. Το ταχύτερο δυνατό πρέπει να ανοίξει ο δρόμος για τον συνολικό αναπρογραμματισμό του ελληνικού χρέους ώστε να γίνει βιώσιμο, καθώς και για την de facto αναμόρφωση του μνημονίου με αναπτυξιακά κριτήρια. Η αναμονή για το 2013 θα αποδειχτεί ολέθρια.
Είχατε μάλιστα προειδοποιήσει τον Πρωθυπουργό στη Βουλή με μια ιστορική φράση του Λένιν «στις 24 είναι πολύ νωρίς, στις 26 είναι πολύ αργά». Πέσατε μέσα κατά σύμπτωση και στην κρίσιμη ημερομηνία. Το ερώτημα είναι γιατί επιμένετε στο «εδώ και τώρα»;
Πρώτον, οι αγορές και οι σοβαροί επενδυτές προτιμούν το υπολογισμένο ρίσκο μιας συντεταγμένης «αναδιάρθρωσης» του χρέους από την ασάφεια στις προοπτικές. Η αβεβαιότητα παραλύει την ανάπτυξη μας. Δεύτερον, η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων το 2012 και ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού στη διεθνή οικονομία θα κάνουν δυσκολότερο τον διακανονισμό του χρέους. Τρίτον, θα βυθιστούμε οριστικά στην «Παγίδα Χρέους» (Debt Trap) όπου όσο αγωνίζεσαι να το μειώσεις, αυτό θα αυξάνει και θα υποχρεωθούμε να προχωρήσουμε σε ρύθμιση του αφού θα έχει εξαντληθεί η οικονομία και η κοινωνία από τη «χημειοθεραπεία». Τέταρτον, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος στα επόμενα δυο χρόνια να διαχωριστεί η μοίρα μας από τις άλλες περιφερειακές χώρες, να απομονωθούμε σε μια «υγειονομική ζώνη ασφαλείας» και να σπρωχτούμε ακόμα και προς την έξοδο. Τώρα μας κρατούν και τους κρατάμε γερά και ακριβώς τώρα πρέπει να «βιάσουμε» τις εξελίξεις.
Ακόμα και προκαλώντας μια «δημιουργική κρίση» στην ευρωζώνη είχατε συστήσει στον Πρωθυπουργό;
Είναι προτιμότερη τώρα μια ενδεχόμενη κρίση, όχι με δική μας υπαιτιότητα, παρά μια κακή ή ανούσια απόφαση που προοιωνίζει μια πολύ χειρότερη κρίση υπό πολύ χειρότερους όρους για μας σε ενάμισι χρόνο, αν υπάρχει τόσος χρόνος. Αμφιβάλλω. Τώρα, στις 25 του Μάρτη, μια κρίση θα έχει βαρύ τίμημα και για άλλους και η απειλή της πρέπει να αιωρείται πάνω από τη Σύνοδο. Οι Ιρλανδοί ζητούν επαναδιαπραγμάτευση των όρων του Μνημονίου. Οι Πορτογάλοι θέτουν ζήτημα για το μέγεθος και τις αρμοδιότητες του «Ταμείου Διάσωσης». Συνεπώς ας μη μας διακατέχει το ενοχικό σύνδρομο της «βρεγμένης γάτας».
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να συνυπογράψουμε το «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας» αν δεν ικανοποιηθούν ορισμένες προϋποθέσεις;
Είχα πει «προσκύνα και το διάολο ώσπου να περάσεις το γιοφύρι», αλλά εδώ μέχρι στιγμής δεν προσφέρεται γεφύρι. Μας ζητούν να συζητήσουμε για τα «μετά την κρίση», για τα μετά του 2014, ενώ εμείς βρισκόμαστε στο χειρότερο σημείο της καταιγίδας και δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει αύριο. Χρειάζεται ασφαλώς ευλυγισία, κάθε μας κίνηση έχει ρίσκο και στην κατάσταση που έχουμε βρεθεί τα πάντα έχουν και μια τιμή.
Δηλαδή αν υποθέσουμε ότι ήσασταν ο Παπανδρέου, τι θα λέγατε στη Μέρκελ;
Σας λέω μεταφορικά αλλά ωμά ότι στη χαρτοπετσέτα του καφέ της θα έγραφα την εξίσωση: «5» επί €18 δις + €30 δις = «6». Το κάθε σημείο από τα πέντε του «Συμφώνου» τιμολογείται με €18 δις ενώ το έκτο το ανόητο, το παράλογο από οικονομική και πολιτική άποψη, το «συνταγματικό φρένο», κοστίζει €30 δις. Δηλαδή ζητάμε τη μείωση, άμεση και έμμεση, του συνολικού χρέους μας κατά €120 δις μέσω αναπρογραμματισμού του, με την εγγύηση του «Ταμείου Διάσωσης». Στην περίπτωση αυτή και μόνο θα βάζαμε στο προοίμιο του Συντάγματος μια γενική αρχή περί χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης για να σώσει η Μέρκελ τα προσχήματα στην κοινή της γνώμη.
Δηλαδή δεν αρκεί η επιμήκυνση των €110 δις ακόμα και η επαναγορά μέρους του χρέους; Μήπως πρέπει, έστω στο παρασκήνιο, η κυβέρνηση να διαπραγματευτεί την αναδιάρθρωση του χρέους;
Μα η λεγόμενη «επαναγορά χρέους», που φαίνεται ότι ζητάμε απέξω – απέξω, είναι μια μορφή αναδιάρθρωσης χρέους και μάλιστα περιλαμβάνει και σχετικό «κούρεμα» το οποίο κατά τα άλλα το δαιμονοποιούμε. Υπάρχουν πιο πρόσφορες μορφές από αυτήν αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να προσφέρουμε δύο τουλάχιστον επιλογές στους δανειστές μας, ανάλογα με την ιδιαιτερότητα τους. Κάποιοι θα βιάζονται να απεμπλακούν και να πάρουν τα λεφτά τους με ένα εύλογο κούρεμα κι άλλοι θα προτιμούν να πάρουν ομόλογα ίδιας ονομαστικής αξίας αλλά με μεγαλύτερα διάρκεια όπως φαντάζομαι ότι θα επιλέξουν οι τράπεζες μας για να μην έχουν πρόβλημα. Στην περίπτωση μας ο διακανονισμός του χρέους είναι έντονα πολιτικός αφού θα συντελείται σε μεγάλο βαθμό μεταξύ επίσημων θεσμών της ευρωζώνης και θα ικανοποιεί ισορροπημένα τα συμφέροντα των «επίσημων» και των ιδιωτών δανειστών.
Μα η κυβέρνηση καταδικάζει την αναδιάρθρωση;
Το 1909 ρωτήθηκε στα Χανιά ο Ελευθέριος Βενιζέλος αν θα ανταποκριθεί σε κάλεσμα της Ελλάδας. «Ούτε το εσκέφθην ποτέ, ούτε θα το επιχειρήσω ποτέ», δήλωσε. Την επομένη οι αθηναϊκές εφημερίδες είχαν πρωτοσέλιδο ένα γιγάντιο «Έρχεται!».
Αναπόφευκτα;
Αναπόφευκτο είναι ότι το χρέος μας κλιμακώνεται σαν φούσκα και είναι αδύνατο να πληρωθεί στο σύνολο του με τους σημερινούς όρους και τον προβλεπόμενο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης. Υπάρχει εδώ κάτι που μας ξεπερνά και έχει σχέση με τη συστημική κρίση της ευρωζώνης και τις εγγενείς ανισορροπίες της.
Η επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου τι θα περιλαμβάνει;
Πρέπει να διορθωθούν οι εξωπραγματικές προβλέψεις του και οι ανελαστικότητες και να εξαιρεθούν από τη δημοσιονομική προσαρμογή οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις με υψηλό πολλαπλασιαστή για το νέο μας αναπτυξιακό πρότυπο. Η αποδέσμευση των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων δίχως εθνική συμμετοχή για μια περίοδο και η γρήγορη ενεργοποίηση του ευρωομολόγου ειδικού αναπτυξιακού σκοπού για δίκτυα και υποδομές μπορεί να βάλουν ένα πάτο στην ελεύθερη πτώση της οικονομίας. Η νέα συμφωνία με τους δανειστές πρέπει να δώσει ένα τέλος στην εκ του σύνεγγυς υψηλού προφίλ εποπτεία της τρόικας.
Η κυβέρνηση πάντως, δείχνει να φοβάται να πει την αλήθεια στον ελληνικό λαό. Μήπως ήρθε η ώρα να μιλήσει ξεκάθαρα;
Συμφωνώ. Η επαναδιαπραγμάτευση μπορεί να συνοδευτεί από μια νέα αφήγηση της κυβέρνησης που θα λέει όλη την αλήθεια πέρα από το σημερινό «επίσημο σενάριο». Επίσης από την ανασύνταξη της με νέα πυξίδα και ισχυρό κέντρο διεύθυνσης. Από εμπνευσμένες πολιτικές πρωτοβουλίες που καλύπτουν το έλλειμμα δικαιοσύνης και εμπιστοσύνης, προκαλούν στην κοινωνία την τραγική συναίσθηση μιας κοινής μοίρας ενώπιον των μεγάλων κινδύνων και υπερβαίνουν τη ψυχολογία της ερήμου στο λαό.
Είχατε προτείνει με το Ε, Πρόεδρε! σε συνθήκες που το μέγεθος της κρίσης δεν είχε καν καταστεί αντιληπτό, κυβέρνηση έκτακτης εθνικής ανάγκης. Τώρα;
Οι δυνάμεις της αμεριμνησίας, της αδράνειας και της ανεπάρκειας αποδείχθηκαν ισχυρότερες στο πολιτικό σύστημα. Δεν έχει γίνει αντιληπτό στην πράξη, ακόμα και σήμερα, ότι η τύχη της χώρας για μια ολόκληρη γενιά κρέμεται από μια κλωστή. Τίποτα δεν είναι εύκολο πια, η κυβέρνηση έχει ξοδέψει αρκετό πολιτικό κεφάλαιο, η αντιπολίτευση διεκδικεί μερικά από τα τελευταία ιμάτια μιας υπό πτώχευσης χώρας και οι λοιπές ελίτ της χώρας, σε όλους τους τομείς, αποδεικνύονται κατώτερες των περιστάσεων. Κι όμως κάτι δυνατό πρέπει να συμβεί για να ανακόψουμε την πτώση. Όποιος φιλοδοξεί να έχει δημόσιο λόγο αντί να χτυπά τα στήθη του, πρέπει να απαντά στο κλασσικό «τι να κάνουμε;».
Μήπως λύση για οποιοδήποτε νέο ξεκίνημα είναι οι εκλογές; Ώστε να εκφράσουν και οι πολίτες το τι θέλουν;
Δεν είναι θέμα ταμπού, αλλά υπάρχει μεγάλο ρίσκο. Ίσως ναι αν δημιουργούσαν ισχυρή νομιμοποίηση πάνω σε μια ξεκάθαρη ατζέντα για την επαναδιαπραγμάτευση – επανατοποθέτηση του Ελληνικού Ζητήματος. Ίσως όχι αν ενισχύσουν το αίσθημα εγκατάλειψης, παράλυσης και κοινωνικής αποδιάρθρωσης και οδηγήσουν σε αναλώσιμες μεσοβασιλείες που θα επιταχύνουν τη χρεοκοπία. Ο λαός ψήφισε τον Παπανδρέου για να κυβερνήσει αποτελεσματικά ώστε να ξεκολλήσουμε από τη λάσπη και σε αυτό το ζήτημα δε δίνουν αυτόματα απάντηση οι εκλογές.
Η αξιωματική αντιπολίτευση πάντως με τον Σαμαρά δείχνει να έχει τη λύση.
«Όταν αποκαεί το σπίτι, όλοι φέρνουν νερό» λέμε στην Κρήτη. Ξέρουν πολύ καλά ότι δεν μπορούν να δώσουν λύση αλλά ωστόσο θα ήταν «έμπρακτη μετάνοια» να βάλουν πλάτη υπό προϋποθέσεις για να αποτραπούν τα χειρότερα. Η εναλλαγή των δύο κομμάτων όπως την ξέραμε έχει φάει τα ψωμιά της μέσα σε αυτή την κρίση.
Όπου εισέρχεται το ΔΝΤ το πολιτικό σύστημα αναδιατάσσεται ή αντικαθίσταται. Στη χώρα μας τι προβλέπεις ότι θα συμβεί;
Όχι αυτό δε συμβαίνει πάντα, ούτε αυτόματα. Υπάρχει η δύναμη της ανατροπής και γι’ αυτό είχα ευχηθεί ένα νέο 1909, αλλά υπάρχει και η δύναμη της εξέλιξης υπό πίεση, της προσαρμογής, του μετασχηματισμού. Μακάρι να εμφανιστούν νέες φωνές και να αναδυθούν νέες ζωντανές δυνάμεις που θα ανασχηματίσουν το πολιτικό σύστημα. Αλλά το ζήτημα που αντιμετωπίζουμε ξεπερνά κατά πολύ το πολιτικό οικοδόμημα.
Ξεπερνά και το ζήτημα της «αυτοκάθαρσης»;
Πέστε ότι μας χαρίζουν τα χρέη, πέστε ότι δημεύεται η περιουσία πολιτικών προσώπων ή υπηρεσιακών παραγόντων, πρωταίτιων τουλάχιστον των μεσαίων υποθέσεων διαφθοράς όπως πιστεύω ότι πρέπει να γίνει. Και πάλι όμως καταλήγουμε στο θεμελιώδες ζήτημα της κακοδαιμονίας μας που είναι η στενή παραγωγική βάση πάνω στην οποία έχει χτιστεί μια αντεστραμμένη κρατική πυραμίδα με δανεικά. Και οι καλύτεροι και πιο ηθικοί πολιτικοί έχουν ένα ελάττωμα: δεν παράγουν κοινωνικό πλούτο.
Την έως τώρα στάση των επιχειρηματικών δυνάμεων πως την κρίνετε;
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ στην εφημερίδα σας την προηγούμενη Κυριακή μιλούσε σαν ο τελευταίος οργισμένος μικροαστός, που σκίζει τα ρούχα του με κραυγές « δε γίνεται τίποτα», δίχως να αναλαμβάνει καμία ευθύνη. Δεν υπάρχει συγκροτημένη εθνική αστική τάξη, ούτε βέβαια εργατική τάξη σαν τάξη.
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, πάντως, δείχνει υπονομευμένο. Μήπως θα ήταν καλύτερα και για τον Παπακωνσταντίνου να μετατεθεί σε άλλο πόστο;
Είναι αντικειμενικά λίγο πελαγωμένο αλλά ας μη μετατρέπουμε τον Παπακωνσταντίνου σε αποδιοπομπαίο τράγο κι άλλοι να βγάζουν απέξω την ουρά τους. Η κυβέρνηση έχει γενικότερα προβλήματα στρατηγικής, λειτουργίας, σύνθεσης και διεύθυνσης και ενώ κάνει πάρα πολλά σωστά επί της αρχής, υστερεί στο crisis management, δηλαδή στα τελικά αποτελέσματα και στις προτεραιότητες για να κρατήσουμε το κεφάλι έξω από το νερό. «Λιγότερα και καλύτερα» φώναζα αλλά υπάρχει ροπή να φτιάχνονται εγκεφαλικά κουστούμια για να τα φορέσουν απέξω και από πάνω σε περίπλοκες δομές.
Τι εννοείτε;
Δεν πας κατευθείαν στο Ωμέγα. Δεν το ξέρεις προκαταβολικά. Ξεκινάς με μια αφετηριακή κίνηση Άλφα. Τραβάς έναν ευαίσθητο κρίκο. Με υποστηρικτικές ενέργειες προκύπτει το Βήτα και ύστερα το Γάμα. Αφήνεις να δουλέψει η εξέλιξη, η προσαρμογή, η μορφογενετική ικανότητα των συστημάτων, η διαφοροποίηση. Όχι όλα τα πόδια στο ίδιο παπούτσι.
Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011
Άβολες αλήθειες.
Νικηφόρος Μαλεβίτης
Πολλοί είναι εκείνοι που διερωτώνται για ποιο λόγο η κυβέρνηση «δεν λέει τη μαύρη αλήθεια» στον ελληνικό λαό, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο τα μέτρα και οι μεταρρυθμίσεις που προβλέπει η δανειακή σύμβαση του Μνημονίου θα γίνουν πιο εύκολα αποδεκτά από την κοινωνία. Η απάντηση, νομίζω, είναι ότι η αλήθεια είναι άβολη, όχι τόσο για τους πολίτες, όσο για την ίδια την κυβέρνηση.
Η άβολη αλήθεια λοιπόν περιγράφεται με σαφείς όρους στη τελευταία επικαιροποίηση του Μνημονίου. Διαβάζοντας κανείς τις σελίδες της αξιολόγησης του κυβερνητικού έργου καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εφαρμόστηκαν μόνο τα μέτρα εκείνα που έπληξαν τις κοινωνικές ομάδες, οι οποίες δεν είχαν τα μέσα να προβάλλουν αποτελεσματική (δηλαδή εκβιαστική) αντίσταση, ενώ δεν εφαρμόστηκαν, ή καθυστερούν όλα σχεδόν τα μέτρα εναντίον των προνομιούχων κοινωνικών ομάδων, οι οποίες είχαν την ευχέρεια να τραβήξουν το αυτί των υπουργών. Επίσης, δεν εφαρμόζονται τα περισσότερα μέτρα που απαιτούν απαιτητικό follow up, επίβλεψη και οργανωτικές και διαχειριστικές ικανότητες, ενώ εφαρμόζονται οι εύκολες απαγορεύσεις (που στην πράξη καταστρατηγούνται) και οι αποφάσεις που απαιτούν μία μόνο υπογραφή.
Ειδικότερα, με την ένδειξη delayed (σε καθυστέρηση) ή not observed (δεν εφαρμόζονται) σημειώνονται -μεταξύ πολλών άλλων - τα εξής:
- η αναδιάρθρωση του ΟΑΣΑ και των αστικών συγκοινωνιών
- η μείωση των αμοιβών των υψηλόμισθων στις ΔΕΚΟ
- η νέα λίστα φαρμάκων που καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία
- η αλλαγή του νόμου για την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων και στις επιχειρήσεις που δεν συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις
- η άρση των περιορισμών στις συμβάσεις ορισμένου χρόνου
- η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας
- η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων
- η μελέτη αναδιάρθρωσης του δημοσίου
- η διευκόλυνση της ίδρυσης και λειτουργίας επιχειρήσεων
- το ενιαίο μισθολόγιο στο δημόσιο
- η ενιαία αρχή προμηθειών
- η μείωση της γραφειοκρατίας που καθυστερεί την υλοποίηση δημοσίων έργων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων
Με άλλα λόγια, προμηθευτές του δημοσίου, συντεχνίες κλειστών επαγγελμάτων, υψηλόμισθοι των ΔΕΚΟ, εργατοπατέρες, φαρμακευτικές εταιρείες, και «λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις» τη γλίτωσαν με αμυχές. Παράλληλα, ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων μειώνεται, χωρίς να μειώνεται η γραφειοκρατία, γεγονός που σημαίνει ότι η ζωή όσων θέλουν να δουλέψουν ή να επενδύσουν σε αυτή τη χώρα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. Επιπλέον, η ανισότητα στην εφαρμογή των μέτρων, απονομιμοποιεί την κυβέρνηση, καθώς αντίκειται στο κοινό περί δικαίου αίσθημα. Επίσης, όσα από τα μέτρα του Μνημονίου είναι «πολύπλοκα», η κυβέρνηση τα προσπερνάει, προφανώς όχι λόγω δόλου (δεν έχω στοιχεία να της τον καταλογίσω), αλλά λόγω ανεπάρκειας των αρμόδιων υπουργών. Και από τις δράσεις «σε κόκκινο», μπορούν όλοι (συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού) να καταλάβουν ποιοι υπουργοί κρίνονται ανεπαρκείς.
Θα αντιτείνει κανείς βέβαια ότι η επάρκεια, ή η ανεπάρκεια των υπουργών δεν εξαρτάται από το κατά πόσον εφαρμόζουν το Μνημόνιο. Για να απαντήσουμε αυτήν την παρατήρηση όμως, όμως, θα πρέπει να πούμε μερικές ακόμη άβολες αλήθειες: α) ότι το Μνημόνιο είναι κυρίως μία δανειακή σύμβαση, η οποία μας επιτρέπει να πληρώνουμε μισθούς και συντάξεις. Όσοι αντιτίθενται σε αυτό, από τους υπαλλήλους των αστικών συγκοινωνιών μέχρι τον κ. Τσίπρα, είναι κυρίως εκείνοι των οποίων η συνέχιση της μισθοδοσίας εξασφαλίζεται χάρη στο Μνημόνιο, β) όσοι προτείνουν την κήρυξη στάσης πληρωμών, ενώ η Ελλάδα έχει πρωτογενές έλλειμμα, προφανώς δεν ξέρουν πρόσθεση. Ειδάλλως, θα καταλάβαιναν ότι το έλλειμμα των 30 δισεκατομμυρίων που με το Μνημόνιο μειώνουμε σε ορίζοντα τετραετίας, θα έπρεπε να το μηδενίσουμε εν μία νυκτί. γ) όσοι προτείνουν ως λύση την επιστροφή σε μία υποτιμημένη δραχμή, θα πρέπει να μας πουν πόσα εκατομμύρια θα χρειάζεται μια οικογένεια, ούτως ώστε να αγοράζει τα απαραίτητα για την επιβίωσή της αγαθά, τα οποία παράγονται στο εξωτερικό και τιμολογούνται σε ευρώ και δολάρια. δ) όσοι υπουργοί και βουλευτές της κυβέρνησης αντιτίθενται στο μνημόνιο, θα πρέπει να μας πουν τι ψήφισαν τον περασμένο Μάιο.
Και τέλος, όλοι μαζί θα πρέπει να καταλάβουμε ότι εκτός από το Μνημόνιο, είναι αναγκαίες και δύο ακόμη προϋποθέσεις για να επιβιώσουμε οικονομικά ως χώρα: Η πρώτη είναι να πάνε όλα καλά σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο - από την επιμήκυνση και τη μείωση του επιτοκίου αποπληρωμής του δανείου μας, μέχρι τις τιμές του πετρελαίου. Η δεύτερη είναι είτε να επιστρέψουμε σε φρενήρεις ρυθμούς ανάπτυξης μετά από δύο χρόνια (κάτι που είναι εφικτό) ή/και να πουλήσουμε δημόσια γη και δημόσιες επιχειρήσεις αξίας τουλάχιστον 50 δισεκατομμυρίων ευρώ (κάτι που επίσης είναι εφικτό).
Προς το παρόν, πάντως, οι περισσότεροι βολεύονται με τα ψέματα και όχι με τις αλήθειες: Η μεν κυβέρνηση με την άδικη και τσάτρα-πάτρα εφαρμογή του Μνημονίου, αποκρύπτοντας ότι κάτι τέτοιο μπορεί να μας οδηγήσει στην άρνηση καταβολής της πέμπτης δόσης και την χρεοκοπία και η αντιπολίτευση με την άρνηση ότι το Μνημόνιο είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο η Ελλάδα δεν έχει ακόμη γυρίσει στη δεκαετία του 1950.
Πολλοί είναι εκείνοι που διερωτώνται για ποιο λόγο η κυβέρνηση «δεν λέει τη μαύρη αλήθεια» στον ελληνικό λαό, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο τα μέτρα και οι μεταρρυθμίσεις που προβλέπει η δανειακή σύμβαση του Μνημονίου θα γίνουν πιο εύκολα αποδεκτά από την κοινωνία. Η απάντηση, νομίζω, είναι ότι η αλήθεια είναι άβολη, όχι τόσο για τους πολίτες, όσο για την ίδια την κυβέρνηση.
Η άβολη αλήθεια λοιπόν περιγράφεται με σαφείς όρους στη τελευταία επικαιροποίηση του Μνημονίου. Διαβάζοντας κανείς τις σελίδες της αξιολόγησης του κυβερνητικού έργου καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εφαρμόστηκαν μόνο τα μέτρα εκείνα που έπληξαν τις κοινωνικές ομάδες, οι οποίες δεν είχαν τα μέσα να προβάλλουν αποτελεσματική (δηλαδή εκβιαστική) αντίσταση, ενώ δεν εφαρμόστηκαν, ή καθυστερούν όλα σχεδόν τα μέτρα εναντίον των προνομιούχων κοινωνικών ομάδων, οι οποίες είχαν την ευχέρεια να τραβήξουν το αυτί των υπουργών. Επίσης, δεν εφαρμόζονται τα περισσότερα μέτρα που απαιτούν απαιτητικό follow up, επίβλεψη και οργανωτικές και διαχειριστικές ικανότητες, ενώ εφαρμόζονται οι εύκολες απαγορεύσεις (που στην πράξη καταστρατηγούνται) και οι αποφάσεις που απαιτούν μία μόνο υπογραφή.
Ειδικότερα, με την ένδειξη delayed (σε καθυστέρηση) ή not observed (δεν εφαρμόζονται) σημειώνονται -μεταξύ πολλών άλλων - τα εξής:
- η αναδιάρθρωση του ΟΑΣΑ και των αστικών συγκοινωνιών
- η μείωση των αμοιβών των υψηλόμισθων στις ΔΕΚΟ
- η νέα λίστα φαρμάκων που καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία
- η αλλαγή του νόμου για την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων και στις επιχειρήσεις που δεν συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις
- η άρση των περιορισμών στις συμβάσεις ορισμένου χρόνου
- η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας
- η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων
- η μελέτη αναδιάρθρωσης του δημοσίου
- η διευκόλυνση της ίδρυσης και λειτουργίας επιχειρήσεων
- το ενιαίο μισθολόγιο στο δημόσιο
- η ενιαία αρχή προμηθειών
- η μείωση της γραφειοκρατίας που καθυστερεί την υλοποίηση δημοσίων έργων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων
Με άλλα λόγια, προμηθευτές του δημοσίου, συντεχνίες κλειστών επαγγελμάτων, υψηλόμισθοι των ΔΕΚΟ, εργατοπατέρες, φαρμακευτικές εταιρείες, και «λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις» τη γλίτωσαν με αμυχές. Παράλληλα, ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων μειώνεται, χωρίς να μειώνεται η γραφειοκρατία, γεγονός που σημαίνει ότι η ζωή όσων θέλουν να δουλέψουν ή να επενδύσουν σε αυτή τη χώρα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. Επιπλέον, η ανισότητα στην εφαρμογή των μέτρων, απονομιμοποιεί την κυβέρνηση, καθώς αντίκειται στο κοινό περί δικαίου αίσθημα. Επίσης, όσα από τα μέτρα του Μνημονίου είναι «πολύπλοκα», η κυβέρνηση τα προσπερνάει, προφανώς όχι λόγω δόλου (δεν έχω στοιχεία να της τον καταλογίσω), αλλά λόγω ανεπάρκειας των αρμόδιων υπουργών. Και από τις δράσεις «σε κόκκινο», μπορούν όλοι (συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού) να καταλάβουν ποιοι υπουργοί κρίνονται ανεπαρκείς.
Θα αντιτείνει κανείς βέβαια ότι η επάρκεια, ή η ανεπάρκεια των υπουργών δεν εξαρτάται από το κατά πόσον εφαρμόζουν το Μνημόνιο. Για να απαντήσουμε αυτήν την παρατήρηση όμως, όμως, θα πρέπει να πούμε μερικές ακόμη άβολες αλήθειες: α) ότι το Μνημόνιο είναι κυρίως μία δανειακή σύμβαση, η οποία μας επιτρέπει να πληρώνουμε μισθούς και συντάξεις. Όσοι αντιτίθενται σε αυτό, από τους υπαλλήλους των αστικών συγκοινωνιών μέχρι τον κ. Τσίπρα, είναι κυρίως εκείνοι των οποίων η συνέχιση της μισθοδοσίας εξασφαλίζεται χάρη στο Μνημόνιο, β) όσοι προτείνουν την κήρυξη στάσης πληρωμών, ενώ η Ελλάδα έχει πρωτογενές έλλειμμα, προφανώς δεν ξέρουν πρόσθεση. Ειδάλλως, θα καταλάβαιναν ότι το έλλειμμα των 30 δισεκατομμυρίων που με το Μνημόνιο μειώνουμε σε ορίζοντα τετραετίας, θα έπρεπε να το μηδενίσουμε εν μία νυκτί. γ) όσοι προτείνουν ως λύση την επιστροφή σε μία υποτιμημένη δραχμή, θα πρέπει να μας πουν πόσα εκατομμύρια θα χρειάζεται μια οικογένεια, ούτως ώστε να αγοράζει τα απαραίτητα για την επιβίωσή της αγαθά, τα οποία παράγονται στο εξωτερικό και τιμολογούνται σε ευρώ και δολάρια. δ) όσοι υπουργοί και βουλευτές της κυβέρνησης αντιτίθενται στο μνημόνιο, θα πρέπει να μας πουν τι ψήφισαν τον περασμένο Μάιο.
Και τέλος, όλοι μαζί θα πρέπει να καταλάβουμε ότι εκτός από το Μνημόνιο, είναι αναγκαίες και δύο ακόμη προϋποθέσεις για να επιβιώσουμε οικονομικά ως χώρα: Η πρώτη είναι να πάνε όλα καλά σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο - από την επιμήκυνση και τη μείωση του επιτοκίου αποπληρωμής του δανείου μας, μέχρι τις τιμές του πετρελαίου. Η δεύτερη είναι είτε να επιστρέψουμε σε φρενήρεις ρυθμούς ανάπτυξης μετά από δύο χρόνια (κάτι που είναι εφικτό) ή/και να πουλήσουμε δημόσια γη και δημόσιες επιχειρήσεις αξίας τουλάχιστον 50 δισεκατομμυρίων ευρώ (κάτι που επίσης είναι εφικτό).
Προς το παρόν, πάντως, οι περισσότεροι βολεύονται με τα ψέματα και όχι με τις αλήθειες: Η μεν κυβέρνηση με την άδικη και τσάτρα-πάτρα εφαρμογή του Μνημονίου, αποκρύπτοντας ότι κάτι τέτοιο μπορεί να μας οδηγήσει στην άρνηση καταβολής της πέμπτης δόσης και την χρεοκοπία και η αντιπολίτευση με την άρνηση ότι το Μνημόνιο είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο η Ελλάδα δεν έχει ακόμη γυρίσει στη δεκαετία του 1950.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)