Τρίτη 16 Φεβρουαρίου 2010

Ζητείται νέα Μεγάλη Ιδέα.

16/02/2010

του Σταύρου Θεοδωράκη


Είναι λίγο σκληρό αλλά θα σας το πω. Πριν μερικά χρόνια μια φίλη μου έμαθε ότι έχει καρκίνο. Πήγε ανέμελη στο γιατρό για μια εξέταση ρουτίνας και μετά από 2-3 εβδομάδες της είπαν ότι έχει καρκίνο του μαστού. Κατέρρευσε. Πίστευε - όπως πιστεύουμε όλοι μας - ότι οι αρρώστιες πλήττουν πάντα τους άλλους και όχι εμάς. Η πρώτη της αντίδραση ήταν… άρνηση. ‘’Ο γιατρός είναι βλάκας’’, ‘’δεν κάνω τίποτα’’, ‘’δεν θα κόψω το στήθος μου για κανένα λόγο’’. Ο πανικός συνεχίστηκε μέχρι που πέρασε την πόρτα του Άγιου Σάββα. Εκεί μια σπουδαία γιατρός της τα εξήγησε όλα. Από το πότε θα πεθάνει αν δεν κάνει όλα αυτά που πρέπει, μέχρι πώς θα είναι η ζωή της αν κάνει όλα αυτά που πρέπει. Για να μην σας τα πολυλογώ μέσα σε μισή ώρα η φίλη μου αποφάσισε να γίνει η καλύτερη ασθενής. Έκοψε το τσιγάρο και 2-3 άλλες ‘’παρεκτροπές’’, μπήκε σε θεραπεία, έκανε επεμβάσεις και σήμερα απολαμβάνει τη ζωή όπως όλοι μας, αυτή λίγο σοφότερη αφού έμαθε ότι δεν είμαστε αθάνατοι και ότι για να σωθούμε πρέπει κάποιες φορές να εμπιστευθούμε αυτούς που μπορούν να μας σώσουν.



Πήγα χθες σε ένα ξέφωτο για να πετάξω χαρταετό και μετά σε ένα σπίτι για να φάμε και άκουγα: ‘’γιατί να μου κόψουν τα επιδόματα’’, ‘’γιατί να με φορολογήσουν όταν όλοι οι μεγάλοι κλέβουν’’, ‘’γιατί να συνεργασθώ όταν οι πολιτικοί μπαίνουν φτωχοί και βγαίνουν πλούσιοι’’, ‘’στους δικαστές θα κόψουν;’’, ‘’οι αργόσχολοι θα απολυθούν’’, ‘’τα κομματικά λαμόγια θα εξαφανισθούν;’’. Σωστά είναι όλα αυτά αλλά τι σημασία έχουν αν η κατάσταση είναι όντως τόσο τραγική όσο λέει ο Παπανδρέου και οι ξένοι;

Το πρώτο λοιπόν είναι να δεχτούμε ότι έχουμε την ασθένεια. Μετά να σιγουρευτούμε ότι επιλέξαμε τον σωστό γιατρό (και αν κανείς έχει καμιά καλή ιδέα, να ξαναφέρουμε τον Καραμανλή ας πούμε ή να συγκυβερνήσουν η Αλέκα με τον Αλαβάνο, να το πει) και τέλος το σημαντικότερο όλων είναι να μάθουμε τι θα κερδίσουμε αν κάνουμε την θεραπεία. Πως θα είναι ‘’αύριο’’ η ζωή μας. Και επί αυτού η αλήθεια είναι ότι ο Παπανδρέου δεν έχει πει πολλά πράγματα. Και όμως πρέπει. Οι ασθενείς, τα μικρά παιδιά και οι λαοί πρέπει να ξέρουν τι θα κερδίσουν στο τέλος μιας προσπάθειας. Ας ξεκαθαριστεί λοιπόν για ποια χώρα προσπαθούμε. Ποια ‘’νέα Μεγάλη ιδέα’’ έχουν αυτοί που μας κυβερνούν. Γιατί αν είναι η παλιά και θέλουμε να σώσουμε τη χώρα για να τα τρώμε μετά στους εξοπλισμούς, στους διορισμούς ημετέρων, στα έργα μιας άνισης ανάπτυξης και στα ‘’πάρτι’’ της εξουσίας, ίσως όντως να μην αξίζει να υποβληθούμε σε θυσίες.

Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2010

μας αφαιρείται ένα κομμάτι της κυριαρχίας μας

Γ. Παπανδρέου: “μας αφαιρείται ένα κομμάτι της κυριαρχίας μας”..
Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου 2010

Για πρώτη φορά δημοσίως, ο πρωθυπουργός «ομολόγησε» ότι η Ελλάδα έχει απολέσει μέρος της εθνικής της κυριαρχίας. «Όπως χειριστήκαμε τα οικονομικά, μας αφαιρέθηκε και ένα κομμάτι της κυριαρχίας μας» ήταν η ακριβής φράση του κ.Παπανδρέου, που προκάλεσε έκπληξη.

Κληθείς να σχολιάσει σημερινά δημοσιεύματα του ελληνικού Τύπου σύμφωνα με τα οποία προκειμένου να αποκομίσει την πολιτική στήριξη της Ε.Ε. η ελληνική κυβέρνηση «προσφέρθηκε» να αγοράσει οπλικά συστήματα από τη Γαλλία και τη Γερμανία, σε αντάλλαγμα, σχεδόν χαρακτήρισε τις πληροφορίες αυτές, ανυπόστατες. «Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο» ξεκαθάρισε ο κ.Παπανδρέου και πρόσθεσε ότι «θα ήταν περίεργο, να κάνουμε προσπάθεια δημοσιονομικής εξοικονόμησης και την ίδια στιγμή να αγοράζουμε
οπλικά συστήματα

O κ. Παπανδρέου στην εισαγωγική του δήλωση τόνισε πως «όλοι γνωρίζουμε τη δύσκολη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Ελλάδα από καταστροφικές πολιτικές του πρόσφατου παρελθόντος. Βιώνουμε τα αποτελέσματα αυτής της ανεύθυνης πολιτικής στην καθημερινή ζωή. Μπήκαμε στην κρίση και απροστάτευτοι και θαλασσοδαρμένοι».

Και νέα μέτρα, αν χρειαστεί

Ο Πρωθυπουργός άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο λήψης νέων μέτρων, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης του ελλείμματος κατά 4% το 2010. «Πρώτα πρώτα πρέπει να πετύχουμε την εφαρμογή του Προγράμματος ώστε να μην χρειαστούν επιπλέον μέτρα. Και θα κριθεί η αξιοπιστία μας εκεί. Ο στόχος είναι να μπορούμε να προστατεύουμε τους αδύναμους, την ελληνική οικογένειας, που δεν έφταιξαν για την κρίση», υπογράμμισε.

«Αν κάνουμε καλά τη δουλειά μας θα πάμε καλά. Είμαστε αποφασισμένοι γραμμή – γραμμή να δούμε τους προϋπολογισμούς μας, τις σπατάλες, να δούμε τη διαφθορά», πρόσθεσε.

Τεχνική βοήθεια από το ΔΝΤ

Σε ερώτηση δημοσιογράφου για την εμπλοκή του ΔΝΤ ο κ. Παπανδρέου είπε τα εξής: «Σε παρόμοιες κρίσεις το ΔΝΤ εκτός ΕΕ έχει δείξει την τεχνογνωσία του. Η ΕΕ δεν έχει την τεχνογνωσία αυτή. Όπως να βοηθήσει στις διοικητικές αλλαγές, π.χ. για τη διαφανή λειτουργία του προϋπολογισμού. Θα είναι χρήσιμη η συνεργασία μας με το ΔΝΤ».

Ο Πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι ζήτησε από το ΔΝΤ την αρωγή του στην τεχνική βοήθεια, και όχι την οικονομική του στήριξη.

Σκληρή επιτήρηση

«Η διαδικασία στην οποία έχουμε μπει είναι μια διαδικασία επιτήρησης. Δεν το κρύβω και δεν πρέπει να το κρύβουμε», παραδέχθηκε ο Πρωθυπουργός.

Σημείωσε δε ότι «έτσι όπως χειριστήκαμε τα οικονομικά μας αφαιρείται και ένα κομμάτι τις κυριαρχίας μας», αλλά εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι «κάνοντας τη δουλειά μας θα μπορέσουμε το συντομότερο να πούμε ότι η Ελλάδα είναι κυρίαρχη της δικής της τύχης και δεν είναι κάτω από τη σκληρή αυτή επιτήρηση». Κάλεσε μάλιστα όλους να συμβάλουν για την πατρίδα με την εφαρμογή αυτού του Προγράμματος. «Είναι η στιγμή να δείξει κάθε πολίτης τη στήριξή του στο να φύγουμε από αυτήν την κρίση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2010

Λέτε η Ελλάδα να υποχρεώσει την Ευρώπη σε βήμα προς την ενοποίηση;

Λέτε η Ελλάδα να υποχρεώσει την Ευρώπη σε βήμα προς την ενοποίηση;

Άγγελος Στάγκος


Μεγάλες βεντέτες (celebrities, κατά μία άλλη έννοια) έχουμε γίνει. Όλη η Ευρώπη και μαζί της όλα τα διεθνή μήντια ασχολούνται με εμάς, χωρίς να υπολογίσουμε τις αγορές, τους κερδοσκόπους και φυσικά τους τριγμούς στο ευρώ. Στις Βρυξέλλες στενάζουν για χάρη μας και είμαστε στο επίκεντρο της έκτακτης συνόδου κορυφής. Δύο είναι τα ερωτήματα: θα τα καταφέρουμε με τα μέτρα που πήραμε ή πρέπει να σπεύσουν να μας στηρίξουν με κάποιο τρόπο, για να μη τρωθεί σοβαρά το ευρώ; Αναρωτιούνται, το συζητάνε, το υποστηρίζουν, το απορρίπτουν, το ξανασυζητάνε, θυμώνουν, λυπούνται και μάλιστα την επομένη της εξαγγελίας πολύ σοβαρών μέτρων στη φορολογία, στην εισοδηματική πολιτική και στο Ασφαλιστικό από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης.

Τα σενάρια που κυκλοφορούσαν χθες διεθνώς ήταν πολλά και διάφορα, καθώς μπερδεμένες, αμφιλεγόμενες και αντιφατικές ήταν οι δηλώσεις και οι πληροφορίες. Από το ότι η Μέρκελ και ο Σαρκοζί να έχουν αποφασίσει να στηρίξουν οικονομικά την Ελλάδα κατά κάποιο τρόπο, μέχρι τις εκτός Ευρωζώνης Βρετανία και Σουηδία να θέλουν να μας στείλουν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αν και δεν τους πέφτει πολύς λόγος. Και από το ότι υπάρχουν αντιδράσεις στη στήριξη μέσα στη Γερμανία ( «στον αλκοολικό δεν δίνεις ρακή», όπως είπε ένας Γερμανός βουλευτής), μέχρι ότι ο Παπαδήμος θα τοποθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Αθήνα για να επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων , την τήρηση του Σταθεροποιητικού Προγράμματος και του προϋπολογισμού. Το βέβαιο πάντως είναι ότι οποιαδήποτε βοήθεια πέρα από μία πολιτική υποστηρικτική δήλωση από πλευράς εταίρων και Βρυξελλών, θα δοθεί με ακόμα πιο βαρύ αντίτιμο και αυτό τρέμει η Αθήνα.

Κάποιος θα μπορούσε να αναφωνήσει το γνωστό «οι γερμανοί ξανάρχονται». Κάτι τέτοιο μπορεί να μην είναι αναγκαστικά κακό, αφού αποδειχθήκαμε ανίκανοι να διαχειριστούμε πρώτα την ένταξη στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση και μετά την ένταξη στην ΟΝΕ. Αν πάμε πιο μακριά, δεν αποκλείεται να κάναμε λάθος που διώξαμε κάποτε τους βαυαρούς από την Ελλάδα. Τώρα πλέον δεν έχει νόημα να μιλάμε για προσβολή της εθνικής κυριαρχίας και τα τοιαύτα, αφού με τη θέλησή μας εκχωρήσαμε «κυριαρχικά δικαιώματα» μπαίνοντας στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση. Άλλωστε δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι η μόνη πιθανότητα για να κρατηθούμε πάνω από την επιφάνεια του νερού είναι να επέλθει η πολιτική ένωση της Ευρώπης και η Ελλάδα να γίνει μία από τις Πολιτείες της, κάτι σαν την Φλώριδα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αναστάτωση που έχει προκληθεί με αφορμή την αφεντιά μας, οφείλεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωζώνης. Για το ευρώ ανησυχούν όσοι θέλουν να το υπερασπιστούν και το ευρώ θέλουν να αποδυναμώσουν όσοι θέλουν να δυναμιτίσουν το συγκεκριμένο νόμισμα και τις προοπτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως οι αναφορές μπορεί να γίνονται στην Ελλάδα, αλλά το διακύβευμα μας ξεπερνά. Εκείνο που δεν μας ξεπερνά όμως είναι η αμφισβήτηση. Οι εταίροι, τα μήντια, οι αγορές, όλοι όσοι είναι ανακατεμένοι στο παιχνίδι, αμφισβητούν σοβαρά τη δυνατότητα της χώρας μας να βγει γλυτώσει τη χρεοκοπία και να βγει σταδιακά από την κρίση. Αυτή τη φορά δεν αμφισβητούν τόσο την κυβέρνηση, που τελικά πήρε τα μέτρα που έπρεπε να πάρει και είναι φανερή η προσπάθειά της να ξεκουνήσει την ελληνική κοινωνία. Αυτή τη φορά αμφισβητούν κατά πόσο η ελληνική κοινωνία βλέπει την πραγματικότητα και ακόμη περισσότερο, κατά πόσο θέλει η ίδια να υποστεί θυσίες για να ξεφύγει από την πτώχευση. Φυσικά, αμφισβητούν επίσης ότι ο κρατικός μηχανισμός είναι σε θέση να ανταποκριθεί στα μέτρα.

Η αλήθεια είναι ότι τις ίδιες αμφιβολίες έχει και ο υπογράφων, βλέποντας τις αντιδράσεις από συνδικαλιστές, συντεχνίες, αριστερά κόμματα και πολλούς ανόητους. Από την άλλη πλευρά, θέλει να ελπίζει ότι η κρίση της Ελλάδας και η αναστάτωση που προκάλεσε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, θα οδηγήσει σε αποφάσεις που θα αποτελούν σημαντικό βήμα για την ενοποίηση της Ευρώπης. Σε αυτή την περίπτωση η προσφορά της…Ελλάδας θα είναι ανεκτίμητη!

Αγρότες, κάντε το όπως οι Ολλανδοί.

Αγρότες, κάντε το όπως οι Ολλανδοί;
Γιάννης Παναγιωτόπουλος , 10 Φεβ,

Τί θα μπορούσε να προσφέρει άλλη μια τηλεοπτική εκπομπή για τους αγρότες, ένα μήνα σχεδόν μετά την αρχή των αγροτικών κινητοποιήσεων; Η "Έρευνα" της Τρίτης ανέλυσε ως όφειλε τα ζητήματα των επιδοτήσεων, των τιμών, του κόστους παραγωγής, της πολιτικής εκμετάλλευσης των αγροτών και όλα τα άλλα που συνθέτουν το ελληνικό αγροτικό πρόβλημα αλλά έψαξε και το καλό παράδειγμα. Πέρα από κάποιες περιπτώσεις - εξαιρέσεις αγροτών ή συνεταιρισμών στην Ελλάδα που έχουν βρει τρόπους να προσαρμοστούν επιτυχώς στις νέες συνθήκες, ως παράδειγμα πετυχημένης εθνικής αγροτικής πολιτικής παρουσιάστηκε η περίπτωση της Ολλανδίας. Το συμπέρασμα που βγήκε από τις ιστορίες που αφηγήθηκε η εκπομπή ήταν πως οι Ολλανδοί αγρότες δραστηριοποιούνται αποκλειστικά με όρους ελεύθερης αγοράς, όροι που στα νούμερα τουλάχιστον αποδίδουν. Όπως μάθαμε από τον Παύλο Τσίμα, στη χώρα αυτή της βόρειας Ευρώπης υπάρχει το 1/10 των αγροτικών εκμεταλλεύσεων της Ελλάδας κι όμως παράγει 2 φορές περισσότερα προϊόντα από εμάς. Η πρώτη ιστορία, αυτή του Χενκ Γκέλιγκς, Ολλανδού παραγωγού σπόρου πατάτας, μας έμαθε ότι η επιδότηση που λαμβάνει είναι μόνο το 5% του συνολικού τζίρου του ενώ εκείνος ψεκάζει και θερίζει μόνο όταν ειδικά λογισμικά που έχει στον υπολογιστή του τον πληροφορήσουν ότι πρέπει να το κάνει(!!!) Και η δεύτερη, τα αδέλφια Μαντέλ που καλλιεργούν τουλίπες κι εμπορεύονται το προϊόν τους μέσω ενός συνεταιρισμού - δημοπρατηρίου που οργανώνει τη διάθεση των λουλουδιών στην Ολλανδία αλλά "δεν αγοράζει σοδειά, δεν του ανήκουν τα προϊόντα που δημοπρατούνται και δεν ανακατεύεται με τις επιδοτήσεις", όπως είπε στην κάμερα ο κος Γιος Κορνέλισεν. Κι όλα αυτά ενώ στην Ελλάδα πρώην υπουργοί Γεωργίας όπως ο Στέφανος Τζουμάκας και ο Σωτήρης Χατζηγάκης, μιλώντας στην "Έρευνα" περιορίστηκαν στην περιγραφή του προβλήματος και του τί πρέπει να γίνει, σαν να μην πέρασαν ποτέ από τη θέση του υπουργού...

Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2010

Οι Έλληνες πρέπει να αντιπαλέψουν τη νεοφιλελεύθερη Ευρωπαϊκή Ένωση

2/6/2010
Συντάκτης: Κώστας Δουζίνας
Οι Έλληνες πρέπει να αντιπαλέψουν τη νεοφιλελεύθερη Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ελλάδα καταδικάζεται στη γνωστή αντιδημοκρατική θεραπεία που είναι χειρότερη απ’ την ασθένεια — και οι εργαζόμενοι πληρώνουν για άλλη μια φορά

Ο Πολ Μπρέμερ, ο πρώτος μεταπολεμικός Αμερικανός διοικητής του Ιράκ, επέβαλε στο ρημαγμένο Ιράκ μια οικονομική πολιτική που ο Economist αποκάλεσε καθεστώς που “ονειρεύονται όλοι οι καπιταλιστές”. Δύσκολα θα μπορούσε να βρει κανείς μια καλύτερη φράση για να περιγράψει τα μέτρα του προγράμματος “σταθερότητας” που υποβλήθηκε από την Ελλάδα και εγκρίθηκε εχθές [3/2] από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της χώρας από το τρέχον 12,7% επί του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος στο 2,8% το 2012 και υπόσχεται άμεσες περικοπές στους προϋπολογισμούς των υπουργείων κατά 10%, πάγωμα των προσλήψεων στον δημόσιο τομέα, κατάργηση των ποικίλων φορολογικών εκπτώσεων και αύξηση της έμμεσης φορολογίας. Σαν να μην ήταν αρκετά όλα αυτά, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ανήγγειλε την Τρίτη, με ένα δραματικό διάγγελμα προς το έθνος, κι άλλα πρωτοφανή μέτρα λιτότητας, στα οποία περιλαμβάνονται άμεσες αυξήσεις του φόρου των καυσίμων, αύξηση του συντάξιμου ορίου ηλικίας και περικοπές των επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων που φτάνουν στο 10% του μισθού για τους περισσότερους και μέχρι 40% για τους ακαδημαϊκούς. Όπως στη Βρετανία, τα πανεπιστήμια είναι τα πρώτα που θα πληγούν, αφού τα θεωρούν μια δευτερεύουσα πολυτέλεια, παρά τη διατυμπανιζόμενη “οικονομία της γνώσης”.

Όλα αυτά θα εφαρμοστούν στην πιο φτωχή χώρα της παλιάς Ευρώπης που έχει ποσοστό ανεργίας των νέων της τάξης του 25%, οικονομική στασιμότητα και ενώ οι παραδοσιακοί κλάδοι της ναυτιλίας, του τουρισμού και της οικοδομής δέχονται τεράστιες πιέσεις. Αυτά τα μέτρα θα ολοκληρώσουν ένα φαύλο οικονομικό κύκλο αυξανόμενης ανεργίας, συρρικνούμενων φορολογικών εσόδων και κερδοσκοπικής αγοραίας αποτίμησης της οικονομικής πολιτικής. Θα βυθίσουν τη χώρα από την τρέχουσα κατάσταση βαθιάς κρίσης σε μια διαρκή ύφεση χωρίς ορατή διέξοδο.

“Η Ελλάδα είναι στο μάτι του κερδοσκοπικού κυκλώνα”, είπε ο Παπανδρέου στο διάγγελμά του. Αναφερόταν στη μείωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας εκ μέρους τριών ανεύθυνων ιδιωτικών εταιρειών και την επακόλουθη αγοραία κερδοσκοπία στα ελληνικά ομόλογα για τη χρηματοδότηση του ελλείμματος, που οδήγησαν τα επιτόκια κρατικού δανεισμού σε μια αύξηση άνω του 4% από την τιμή αναφοράς. Πρόκειται για μια επανάληψη, σε ακόμη μεγαλύτερη έκταση, της επίθεσης του Σόρος στο νόμισμα της Βρετανίας, το 1992, που το οδήγησε σε μια ταπεινωτική έξοδο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών και της κερδοσκοπικής επίθεσης στο βρετανικό τραπεζικό σύστημα το 2008. Σηματοδοτεί μια ζοφερή κατάσταση πραγμάτων που γίνεται αποδεκτή από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις κυβερνήσεις: ελάχιστα κερδοσκοπικά hegde funds έχοντας ισοπεδώσει μεγάλες τράπεζες στοιχηματίζουν τώρα στη χρεοκοπία μιας ολόκληρης χώρας, ελπίζοντας να το καταφέρουν μέσω των τοποθετήσεών τους στην υποτίμηση των ελληνικών ομολόγων.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι οικογένειες Παπανδρέου και Καραμανλή, οι άρχουσες δυναστείες της μεταπολεμικής Ελλάδας, έχουν αξιοποιήσει το σύστημα ευνοιοκρατίας και την απασχόληση στον δημόσιο τομέα για να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη, αυξάνοντας σε τεράστιο βαθμό τον δημόσιο τομέα και το χρέος του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η μεγάλη φοροδιαφυγή, η διαφθορά και οι πελατειακές σχέσεις έχουν συμβάλει ουσιαστικά στα σημερινά δεινά. Αλλά η θεραπεία είναι πολύ χειρότερη από την ασθένεια και θα γίνει εις βάρος των συνήθων θυμάτων: των μισθωτών, των στρωμάτων που έχουν χαμηλά εισοδήματα, των αγροτών που βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης και των ανέργων.

Γενικότερα, η Ελλάδα γίνεται το πειραματόζωο σε μια νέα φάση νεοφιλελεύθερου σωφρονισμού στον απόηχο της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Τα μέτρα δημοσιονομικής και φορολογικής “σταθερότητας” αποτελούν έκφραση του άκρως θαυμαζόμενου οικονομικού δόγματος που οδήγησε στην καταστροφή του 2008, αλλά ακόμη κυριαρχεί στη σκέψη των Ευρωπαίων πολιτικών ηγετών. Η ιδιωτικοποίηση, η απορρύθμιση και η μαύρη μαγεία της μετατροπής των πάντων σε παράγωγα χρηματιστικά εργαλεία θεωρητικά έχουν απορριφθεί από τους παλιούς πιστούς, αλλά ακόμη είναι κυρίαρχες στα περιβάλλοντα των ελιτίστικων σχολών διοίκησης επιχειρήσεων και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Ομπάμα εφάρμοσε το περασμένο έτος μια δημοσιονομική πολιτική τόνωσης της οικονομίας 787 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία περιλαμβάνει φορολογικές μειώσεις, επέκταση των επιδομάτων ανεργίας και αύξηση των δαπανών για την εκπαίδευση, την υγεία, την υποδομή και την ενέργεια. Η ευρωπαϊκή Ελλάδα καταδικάζεται στη δημοσιονομική λιμοκτονία. Το δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας ανέρχεται στο 225% του ΑΕΠ και χρηματοδοτείται μέσω εσωτερικού δανεισμού, μόλις το 6% βρίσκεται σε ξένα χέρια. Η Ελλάδα είναι καταδικασμένη να δανείζεται από τις ξένες αγορές, πληρώνοντας τόκο που μόνο τοκογλυφικός θα μπορούσε να αποκληθεί. Ο επίτροπος οικονομικών Χοακίν Αλμούνια μίλησε με κυνική σαφήνεια για το στόχο του προγράμματος “σταθερότητας”, λέγοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται κι άλλες “μεταρρυθμίσεις του συστήματος των συντάξεων, της υγείας, των εργασιακών σχέσεων”. Πρόκειται για μια αναίσχυντη προσπάθεια να χρησιμοποιήσει ένα σχετικά μικρό πρόβλημα χρέους για να αλλάξει δραστικά την ταξική ισορροπία και την ισορροπία κράτους-κοινωνίας σε μια χώρα που είναι γνωστή για τη ριζοσπαστική πολιτική και τα μαχητικά συνδικάτα της.

Η νομιμοποίηση της Ευρωπαϊκή Ένωσης βασίζεται στις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και την αλληλεγγύης. Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς θύμισε, μέσα απ’ αυτές τις σελίδες, στους Ευρωπαίους τις παραδόσεις τους , προτείνοντας την έκδοση ενός ευρωομολόγου για να βοηθηθεί η Ελλάδα και άλλες χρεωμένες οικονομίες. Ένα τέτοιο άμεσο καταπραϋντικό μέτρο θα λειτουργούσε ως από μηχανής θεός, αλλά το νεοφιλελεύθερο φάντασμα έχει εκτοπίσει το θεό από τη μηχανή.

Υπάρχει άλλη μία, ακόμη πιο ανησυχητική πτυχή σ’ αυτές τις καταστροφικές εξελίξεις. Ο Παπανδρέου εξελέγη τέσσερις μήνες πριν βάσει ενός προγράμματος ανακατανομής [του πλούτου] και κοινωνικής δικαιοσύνης. Σήμερα δέχεται να κάνει το ακριβώς αντίθετο. Αυτή είναι μια μεγάλη επίθεση στην πολιτική και η πιο σαφής έκφραση του νεοφιλελεύθερου μίσους για τη δημοκρατία. Ο επίτροπος Αλμούνια συμβούλευσε τους Έλληνες πολιτικούς και το κοινό να στηρίξουν τα μέτρα, προσθέτοντας μια ελάχιστα κρυμμένη απειλή η οποία αποκάλυψε την λατρεία των αγορών και την υποκρισία ως προς τη ρυθμιστική ανικανότητα. Οι αγορές μπορούν να κερδοσκοπούν ανενόχλητες εις βάρος των ελληνικών ομολόγων, οδηγώντας το κόστος του δανεισμού σε δυσβάσταχτα επίπεδα, μόνο και μόνο επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως ανώτατο όριο στο δημόσιο έλλειμμα το μη ρεαλιστικό 3%. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ελλάδα πιέζεται από τη μια μεριά από την ΕΕ και από την άλλη από τις αγορές. Αυτή είναι μια θύελλα που την προκαλούν οι ίδιοι. Οι πολιτικοί και οι ευρωκράτες έχουν αποδεχθεί το ρόλο των ασήμαντων παικτών σε μια οικονομία-καζίνο που έχει τοποθετηθεί πάνω από την πολιτική.

Η βίαιη εκπτώχευση πολύ μεγάλου αριθμού ανθρώπων, η εντατική ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών και των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας μέσω της δραστικής μείωσης του δημόσιου τομέα και η ένταση της εξάρτησης από τις ξένες αγορές για την εξυπηρέτηση του χρέους ισοδυναμούν με απώλεια κυριαρχίας που είναι παρόμοια μ’ αυτή ενός κράτους υπό κατοχή, ισοδυναμούν με μια εκτεταμένη αναδιάταξη των εθνικών περιουσιακών στοιχείων προς όφελος του κεφαλαίου και με μια βαθιά κρίση νομιμοποίησης της ΕΕ.

Οι Έλληνες είναι υπερήφανος λαός. Βομβαρδίζονται συνεχώς και αδιαλείπτως από τα ΜΜΕ , την κυβέρνηση και ευεπηρέαστους ακαδημαϊκούς που αποσκοπούν να τους κάνουν να πιστέψουν πως είναι υπεύθυνοι για τις αποτυχίες ενός συστήματος υπέρ του οποίου ουδείς ψήφισε ποτέ. Εδώ στη Βρετανία χρησιμοποιούμε επίσης τη φράση “δεν υπάρχει άλλη λύση”. Όμως πάντα υπάρχει άλλη λύση. Η σημερινή δύσκολη κατάστασή τους θέτει τους Έλληνες στην πρώτη γραμμή μιας ευρύτερης επίθεσης βασισμένης στις ευρωπαϊκές αρχές της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης, που πάντα είχαν μια δόση ρητορείας αλλά τώρα παραβιάζονται σε όλο το εύρος τους. Το ιδανικό θα ήταν η κυβέρνηση να ξεχάσει την ψεύτικη ορθοδοξία που καθιστά την Ελλάδα τόσο κυρίαρχη όσο είναι το Ιράκ και να καλέσει στη δημιουργία ενός εθνικού μετώπου αντίστασης στη βάρβαρη επίθεση. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να διεγείρει την εθνική υπερηφάνεια και μια αίσθηση αδικίας. Θα μπορούσε να εκτρέψει τον ελληνικό εθνικισμό από την πρόσφατη ακραία, δεξιά, ξενοφοβική παθολογία του προς κάτι πλησιέστερο προς την ελληνική παράδοση: την υπεράσπιση της δημοκρατίας. Η Ισλανδία κάλεσε σε δημοψήφισμα για να αποφασίσει την αποπληρωμή του χρέους της. Το ίδιο θα έπρεπε να κάνει και η Ελλάδα.

Αυτό είναι απίθανο να συμβεί ωστόσο, επειδή το κυβερνών κόμμα είναι κι αυτό δέσμιο των παλιών πελατειακών σχέσεων και του νεοφιλελευθερισμού. Η απουσία μιας κυβερνητικής αντίδρασης δίνει πιο μεγάλη διάσταση στο ρόλο της Αριστεράς, μιας από τις πιο ισχυρές στην Ευρώπη. Η Αριστερά έχει την ιστορική ευθύνη να κινητοποιήσει το κοινό των Ελλήνων ενάντια σ’ αυτό το τσουνάμι της αντιδημοκρατικής ηλιθιότητας και αδικίας. Οι Έλληνες έχουν δείξει πως ξέρουν να αντιστέκονται, από την κλασική Αντιγόνη μέχρι τον αθηναϊκό Δεκέμβρη του 2008. Ήδη οι αγρότες έχουν μπλοκάρει τους δρόμους που οδηγούν στο βορρά και στη Βουλγαρία, κάνοντας τον Μπαρόζο να απειλεί με νομικά μέτρα. Οι δημόσιοι υπάλληλοι απεργούν και έχει προκηρυχθεί γενική απεργία προς το τέλος του τρέχοντος μήνα.

Επίσης, η Αριστερά οφείλει να κινητοποιήσει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Εάν η επίθεση στους Βρετανούς ανθρακωρύχους και στα συνδικάτα τους ήταν το εμβληματικό γεγονός του πρώιμου νεοφιλελευθερισμού, η επίθεση στην Ελλάδα είναι η αρχή της δεύτερης φάσης του. Εάν πέσει η Ελλάδα, οι αγορές, αναμφίβολα, θα επιτεθούν στην Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και μετά στη Βρετανία, με την ευρωπαϊκή Επιτροπή, σαν άλλο Πόντιο Πιλάτο, να νίπτει τας χείρας της, παίζοντας το ρόλο ενός τραγικού χορού. Το μέλλον της δημοκρατίας και της κοινωνικής Ευρώπης βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση – οι Έλληνες πρέπει να αγωνιστούν για λογαριασμό όλων μας.

Ο Κώστας Δουζίνας είναι καθηγητής δικαίου στη Νομική Σχολή, Birkbeck College, στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου

Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2010

Γρίφος η απώλεια χρόνου (Μίμης Ανδρουλάκης).

Γρίφος η απώλεια χρόνου


Συνέντευξη για τη διαχείριση της κρίσης στην Ημερησία και τον Γιάννη Αντύπα

Είπες ότι ο Παπανδρέου καλείται να προσγειώσει το αεροπλάνο με σβηστές μηχανές δίχως καύσιμα. Τα πάει καλά ή όχι στο πιλοτάρισμα;

Η άποψή μου, όπως ξέρεις, είναι ότι η αναγκαστική προσγείωση έπρεπε να αρχίσει πολύ νωρίτερα, την επόμενη των εκλογών, όπως και το παράγγελμα του πιλότου μέσα στην καταιγίδα “Προσδεθείτε – τα κεφάλια κάτω – μείνετε σκυμμένοι μπροστά”. Αλλά συμπάσχουμε, ταυτιζόμαστε μαζί του, στηρίζουμε ολόψυχα, “προσευχόμαστε” γιατί αν αποτύχει αυτός πάμε όλοι χαμένοι.

Εσύ τα έλεγες, τα έγραφες, ενώ άλλοι πρόβλεπαν από την αρχή οτι θα καταλήξουμε σε αυτά τα μέτρα. Γιατί χάθηκαν τέσσερις μήνες;

Παραμένει και για μένα γρίφος – πολιτικός, γνωσιολογικός, ψυχαναλυτικός και οργανωτικός – η απώλεια χρόνου. Στη διαχείριση κρίσεων υπάρχει πάντα ένα “βέλος χρόνου” μέσα στο οποίο πρέπει να ενεργήσεις για να έχεις το μέγιστο αποτέλεσμα με το μικρότερο κόστος. Ο χρόνος εδώ σημαίνει πολύ χρήμα. Δημόσια διακήρυσσα πριν τις εκλογές ότι η κυβέρνησή μας έπρεπε να ενεργεί με τα αντανακλαστικά και την αίσθηση του επείγοντος κυβέρνησης έκτακτης εθνικής ανάγκης σε καιρό πολέμου. Το “Ε, Πρόεδρε!” αποτελούσε μία ύστατη προειδοποίηση κινδύνου για να αποφύγουμε το χειρότερο σενάριο.

Είπατε ψέμματα προεκλογικά ή κάνατε λάθος;

Συχνά οι πολιτικοί, ακόμα και κάποιοι μεγάλοι που έγραψαν ιστορία, λένε: “Ας πάρουμε την εξουσία και μετά βλέπουμε”. Στην περίπτωσή μας όμως μπορούμε να πούμε ότι το πολιτικό σύστημα συνολικά έκανε λανθασμένη ανάγνωση της κρίσης στην ελληνική της ιδιαιτερότητα και είχε ανεπαρκή προγραμματική, πολιτική, κοινωνική και τεχνική προετοιμασία ενώπιον του επερχόμενου κινδύνου. Τα “προγράμματα” ήταν λίστες επιθυμιών – μπλε, πράσινες, κόκκινες, ροζ – πάνω σε μία φούσκα του Δημοσίου χρέους έτοιμη να εκραγεί ανά πάσα στιγμή ακόμα κι από μικρό σχετικά λάθος στη διαχείρισή του ή από ένα μακρινό άσχετο συμβάν.

Αυτή η αρχική χαλαρότητα στη διαχείριση της κρίσης δεν έχει σχέση και με το στυλ ηγεσίας του Γιώργου Παπανδρέου;

Το ψυχολογικό προφίλ του ηγέτη παίζει αναμφίβολα κάποιο ρόλο. Ο Πρόεδρός μας είναι άνθρωπος με θετικό, αισιόδοξο βλέμμα στα πράγματα κι αυτό γενικά είναι καλό φτάνει να μην οδηγεί σε υποτίμηση των κινδύνων. Άλλοι ηγέτες έχουν απαισιόδοξο βλέμμα, εμπνέονται από το μοτίβο της καταστροφής, υπερτιμούν τις απειλές, αγνοούν τις ευκαιρίες, ενώ άλλοι είναι κυκλοθυμικοί. Υπάρχει πάντα ο πειρασμός ο ηγέτης να έλκεται από πρόσωπα, αναλύσεις και πληροφορίες που κολακεύουν τους ευσεβείς πόθους του και να οδηγείται ακόμα και σε άρνηση της πραγματικότητας.

Μήπως φταίει ότι υπήρχαν δύο γραμμές; Και σήμερα είναι δυνατό να πορεύεται η κυβέρνηση εν μέσω κρίσης με δύο γραμμές;

Αυτό θα ήταν καταστροφικό και είναι στην ευθύνη του Πρωθυπουργού να το αποφύγει. Ωστόσο νομίζω ότι τα δύο προηγούμενα χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης διαμορφώθηκε μια επίσημη αφήγηση της ηγεσίας μας με κάποιες παραλλαγές που βασίζονταν σε μια αυταπάτη με διακομματικά μάλιστα χαρακτηριστικά. Αυτή που ονόμασα σχολικά οικονομικά βασισμένα στην απεριόριστη πίστη στο θαύμα του Γάμου της Κανά. Μετά την, ας πούμε, νεοφιλελεύθερη αυταπάτη ότι από ένα ευρώ με χρηματοοικονομική αλχημεία μπορούμε να βγάλουμε δάνεια 40 και 60 ευρώ, ακολούθησε μια σχολικού επιπέδου νεοκεϋνσιανή αυταπάτη, στην πιο αμερικάνικη εκδοχή της, ότι μπορεί το κράτος να δανείζεται απεριόριστα και να τρομπάρει θετικά την κατανάλωση και την οικονομία και το κάθε ευρώ να πολλαπλασιάζεται επί τρία ή επί πέντε.

Αυτό έλεγε ο Κέυνς;

Όχι, προς Θεού, φώναζε “αυτά είναι αλχημείες!” και είχε προειδοποιήσει ότι αν περάσεις ένα κρίσιμο κατώφλι ο πολλαπλασιαστής της δημόσιας δαπάνης από θετικός γίνεται αρνητικός. Η Κεϋνσιανή συνταγή βασίζεται στην υπόθεση ότι η αποταμίευσή σου είναι θετική και αυξάνει πιο γρήγορα από τα εισοδήματα και την κατανάλωση. Ενώ σε μας είναι αρνητική.

Έμαθαν τελικά στο ΠΑΣΟΚ όλοι αυτό το “μάθημα”;

Οι άνθρωποι σπάνια μαθαίνουν από θεωρίες και πιο συχνά από το χαστούκι της πραγματικότητας που στην περίπτωσή μας έχει ένα όνομα: 400 μονάδες στα spreads τη Μαύρη Τετάρτη. Φυσικά υπάρχει και η λεγόμενη “ανοσογνωσία”, η άρνηση δηλαδή να αναγνωρίσεις την “ασθένειά” σου.

Συμφωνείς με έναν οίκο αναλύσεων που υπολογίζει στον 28,7% την πιθανότητα χρεοκοπίας της Ελλάδας; Άλλοι δίνουν ένα μεγαλύτερο ποσοστό...

Γίνεται εδώ ένα λάθος, ακόμα κι από σοβαρούς αναλυτές. Το ασφάλιστρο κινδύνου (CDS) δεν είναι ισοδύναμο της πιθανότητας χρεωκοπίας. Είναι ένα εμπόρευμα – χρηματοοικονομικό εργαλείο που κυμαίνεται με την προσφορά και τη ζήτηση και δηλώνει τι premium είναι διατεθειμένος να πληρώσει ο αγοραστής στον πωλητή για να ασφαλιστεί έναντι ενός πιθανού γεγονότος πτώχευσης.

Η κερδοσκοπία πιστεύεις ότι είναι ο κινητήρας της ενδεχόμενης χρεωκοπίας;

Όχι, δεν είναι τόσο απλό. Είσαι σε υψηλή ζώνη κινδύνου αν η δυναμική του χρέους σου ξεπερνά επικίνδυνα τον δυνητικό ρυθμό της ανάπτυξής σου, πράγμα που μπορεί να κάνει μη βιώσιμη την αποπληρωμή του ή όταν ένας καταραμένος συγχρονισμός πολλών δαιμόνων της οικονομίας σου διαμορφώνει μια Ημέρα Κρίσεως όπως έχω περιγράψει στο “Ε, Πρόεδρε!”. Αν επιπλέον οι αγορές κρίνουν ότι αποκρύπτεις την αλήθεια ή δεν έχεις τα guts να θέσεις υπό έλεγχο τα δημοσιονομικά σου τότε δουλεύουν προληπτικά με την υπόθεση του χειρότερου σεναρίου και υπεραντιδρούν στην κάθοδο όπως έκαναν και στην άνοδο. Οι σοβαροί επενδυτές κινούνται να καλυφθούν έναντι κινδύνων αφού χάνουν από την πτώση της αξίας των ομολόγων ενώ οι σορτάκηδες στοιχηματίζουν στην πτώση και κερδοσκοπούν.

Στο ΠΑΣΟΚ λένε ότι “αυτά τα ξαναπεράσαμε το 1994...”

Όχι, όχι, τώρα υπάρχει μια παγκόσμια φούσκα δημόσιου χρέους και αρκεί μια σχετικά μικρή χρεοκοπία για να υπάρξει ένα ντόμινο δημοσιονομικών κρίσεων σε ανεπτυγμένες χώρες. Σκεφθείτε ότι μόνο για τη διάσωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος οι δυτικές χώρες δημιούργησαν χρέος 11 τρις δολάρια. Η φούσκα από ιδιωτική έγινε δημόσια και ο ανταγωνισμός για δανεικά έγινε οξύτερος μεταξύ των δυτικών χωρών. Μέχρι πρόσφατα η αγορά κρατικών ομολόγων ήταν βαρετή, ασφαλής, υποβαθμισμένη κι όμως τώρα γίνεται νευρική, ταραγμένη, γεμάτη βίτσια, καπρίτσια και επικίνδυνες “μεταφυσικές”.

Ζήτησες πρόσφατα, με επίκαιρη ερώτησή σου στον Πρωθυπουργό, να μετατοπιστεί ο άξονας της διαπραγμάτευσής μας στις Βρυξέλλες...

Κοιτάξτε η “ελληνική αποτυχία” οφείλεται ας πούμε κατά 70% στο διπλό μας κενό, δημοσιονομικό και παραγωγικό, 20% στις ασυμμετρίες και τις εγγενείς ανισορροπίες της Ευρωζώνης που ζημιώνουν τις περιφερειακές της χώρες όπως η Ελλάδα και 10% στην υπεραντίδραση των αγορών. Μπορεί η κυβέρνηση Παπανδρέου να αρχίσει να τρέχει με 100 αλλά ένα τσουνάμι, πέρα από τον έλεγχό της, να έρχεται κόντρα με 150, οπότε θα υπερκαλύψει τις φιλότιμες προσπάθειές της. Γι' αυτό χρειάζεται αντισταθμιστική στήριξη της Ελλάδας, με βάση το άρθρο 122 της Συνθήκης της Λισσαβόνας που προβλέπει βοήθεια έναντι συμβάντων που ξεπερνούν τον έλεγχο μιας χώρας. Το ελάχιστο είναι η συνέχιση της παροχής ρευστότητας στις τράπεζές μας από την ΕΚΤ έναντι ελληνικών ομολόγων, το εύλογο είναι τα “δάνεια – γέφυρες”, το αναγκαίο είναι το ευρωομόλογο έστω περιορισμένου σκοπού με ειδική έκδοση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για να χρηματοδοτηθούν διευρωπαϊκά έργα πράσινης ανάπτυξης πράγμα που θα ενισχύσει τις εξαγωγές της Γερμανίας και των άλλων πλεονασματικών χωρών.

Δηλαδή έχει λόγο η Γερμανία να βοηθήσει;

Έχει κατ' αρχήν υποχρέωση αφού είναι η ωφελημένη εμπορικά σε βάρος των εταίρων της και πρέπει να συμβάλει σε μια νέα ισορροπία στην Ευρωζώνη. Ύστερα το κόστος διάσωσης της Ελλάδας είναι πολύ λιγότερο από το κόστος ενδεχόμενης χρεοκοπίας κράτους – μέλους και του σχετικού ντόμινο στην Ευρωζώνη.


Μπορεί να επικαλεστούμε ως επιχείρημα ότι το ευρώ επηρέασε ανισομερώς τις χώρες της Ευρωζώνης;

Χωρίς το ευρώ βέβαια θα ζούσαμε μια εφιαλτική συναλλαγματική κρίση εκτός των άλλων. Όμως υπάρχει μια παράδοξη αποτυχία του ευρώ μέσα στην επιτυχία του. Η ασφάλεια του ευρώ δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι απαλλαχτήκαμε από την πειθαρχία των αγορών στο δανεισμό μας και πέσαμε στη δημοσιονομική ασωτία και τη μεταρρυθμιστική αφασία. Το ευρώ αύξησε τελικά την αρνητική μας εξωστρέφεια, βύθισε την ανταγωνιστικότητά μας και τον υπερκαταναλωτισμό του μοντέλου της ανάπτυξής μας. Αυτά είναι επιχειρήματα στις συζητήσεις με τους εταίρους μας, ιδιαίτερα των πλεονασματικών χωρών.

Τι σε φοβίζει το επόμενο διάστημα πέρα από τα spreads;

Η μετάλλαξη στην Ελλάδα της δημοσιονομικής κρίσης σε τραπεζική κρίση και πιστωτική ασφυξία οπότε το πλήγμα στην οικονομία θα είναι πολλαπλάσιο από ό,τι είδαμε μέχρι σήμερα. Είναι το επόμενο SOS όπως έχω από την αρχή επισημάνει στο οικονομικό επιτελείο. Η κυβέρνηση εύλογα νοιάζεται για τους δανειολήπτες αλλά πρέπει να βάλει στην εξίσωσή της την προστασία από την χρεοκοπία των δύο μεγάλων και τελικά ευάλωτων σιαμαίων δανειοληπτών: του κράτους και των τραπεζών.

Συμφωνείς με τα road shows του οικονομικού επιτελείου και την υπερβολική έκθεση στο διεθνή Τύπο;

Συνιστώ, όσο γίνεται, χαμηλή πτήση κάτω από τα ραντάρ των αγορών. Οι δανειστές μας δεν μασούν από προσωπικές δημόσιες σχέσεις. “Φύγετε από τα πρωτοσέλιδα” φώναζα από την αρχή. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος μίλαγε για τους κινδύνους της περιφοράς του δίσκου της διεθνούς επαιτείας.

Αρκούν τα μέτρα που εξάγγειλε ο Πρωθυπουργός;

Χρειάζεται συγκεκριμενοποίηση και κυρίως εφαρμογή. Έρχεται μια στιγμή που όλα τα ζητήματα της πολιτικής γίνονται προβλήματα διοίκησης, οργάνωσης και ελέγχου. Κι εδώ πάσχουμε.

Σας ασκούν κριτική ότι από την πολιτική της κυβέρνησης λείπει το σκέλος της ανάπτυξης. Τα μέτρα μπορεί να δημιουργήσουν ύφεση...

Η κυβέρνηση ρισκάρει αναγκαστικά μια ύφεση για να αποφύγει μια μεγάλη χρεωκοπία. Με τα spreads όμως πάνω από τις 300 μονάδες πνίγεται η ανάπτυξη. Πιστεύω ότι με την πολεμική μέθοδο του κατεπείγοντος έπρεπε να σπρώξουμε τις επενδύσεις του ΕΣΠΑ και τα συγχρηματοδοτούμενα με τον πιο απλό και άμεσο τρόπο, όπου υπάρχουν βιώσιμα σχέδια, με τη συνδρομή των τραπεζών και των επιχειρηματιών. Να απελευθερώσουμε κλειστά επαγγέλματα, να προσκαλέσουμε τα κεφάλαια να επαναπατριστούν με φόρο 5% και επιστροφή φόρου για το ποσοστό που επενδύουν δίχως πόθεν έσχες, να, να... δεκάδες απλά μέτρα... κι ό,τι πιάσει!

Σας ανησυχούν οι κοινωνικές αντιδράσεις στα μέτρα της κυβέρνησης;

Μια αυτοκαταστροφική έκρηξη όλων των κοινωνικών αντιθέσεων μπορεί να μετατρέψει το δημοσιονομικό και παραγωγικό κενό της χώρας σε κενό κοινωνικό και πολιτικό οπότε η καταστροφή είναι βεβαία. Εκεί θα οδηγήσει ένα ενδεχόμενο κενό πάθους για τη σωτηρία της χώρας με ώριμες και δίκαιες αλλαγές. Να γιατί επέμενα από την αρχή σε έναν πατριωτικό συναγερμό όλων των πολιτικών, κοινωνικών και παραγωγικών δυνάμεων ώστε κάθε πολίτης να προσφέρει σήμερα κάτι ανάλογα με τις δυνατότητές του για να μη χάσει αύριο το πολλαπλάσιο. Έχουμε “πόλεμο” και κάθε άτομο έχει το δικό του χρέος απέναντι στην πατρίδα με αναλογικότητα και δικαιοσύνη.

Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2010

Η αληθινή ιστορία για το οικονομικό μας πρόβλημα

- Με ξέρετε ότι είμαι πρακτικός άνθρωπος
- Επειδή με πήρε τηλέφωνο μέχρι και η μάνα μου να τις πω " τι είναι το σπρεντ" και τι είναι αυτό το "δημόσιο χρέος και το ΑΕΠ" της ζήτησα μια προθεσμία, άνοιξα το internet και της έφτιαξα μια σχεδόν "αληθινή ιστορία για το οικονομικό μας πρόβλημα " χρησιμοποιώντας τα αληθινά νούμερα αλλά αλλάζοντας τα Δισεκατομμύρια Ευρώ με χιλιάδες τόσο για να το απλοποιήσω όσο και για να μην την τρομάξω.Τα νούμερα είναι έγκυρα (στον βαθμό που μπορεί να έχει πρόσβαση ο καθένας μας) και μακάρι να ήταν όπως στην ιστορία χιλιάδες και όχι Δις. (προσέχετε είναι Δις. και όχι απλά εκατομμύρια)
Την μοιράζομαι μαζί σας και αν θέλετε χρησιμοποιείστε την στις δικές σας μανάδες.

Προετοιμάστηκα λοιπόν και πήρα τηλέφωνο.
- Μάνα της είπα, φαντάσου ένα άνθρωπο σαν εμάς, που παίρνει το μήνα 3.650 ευρώ (δηλαδή 14 Χ 3650 = 50.400 ευρώ τον χρόνο )
- Εντάξει μια χαρά είναι , σχολίασε
- Ναι θα μπορούσε να είναι μια χαρά ,αλλά αυτός έχει αναλάβει υποχρεώσεις και έξοδα που είναι 8.800 ευρώ κάθε μήνα (δηλαδή βγάζει 50 αλλά ξοδεύει 105 χιλιάρικα ευρώ το χρόνο).
- Δέν είναι στα καλά του μου σχολίασε η μάνα μου .Ξοδεύει διπλάσια από όσα βγάζει ,αλλά πάλι που τα βρίσκει τα παραπάνω για να τα ξοδέψει.
- Προσπαθεί να τα βρει δανεικά μήνα μήνα από κάτι τοκογλύφους.
-...........
Αλλά το πρόβλημα είναι χειρότερο γιατί σ αυτούς τους τοκογλύφους έχει μαζέψει χρέος από παλιά, άλλες 850 χιλιάδες ευρώ που το ξεπληρώνει και αυτό σιγά σιγά, πάλι με άλλα δάνεια .
- ......... (κάγκελο η μάνα μου).
- Αλλά μην στενοχωριέσαι μάνα ,της είπα εγώ (φοβήθηκα μην μου μείνει ,αφού είχε καταλάβει ποιον εννοούσα με την ιστορία) , τώρα αυτός ο τύπος κατάλαβε ότι δεν πάει άλλο.
Τον σκυλοβρίζουν και κάθε μέρα αυτοί που τον δανείζουν, τον απειλούν (μάλλον φοβούνται μην χάσουνε τα δανεικά) και λίγο η ξεφτίλα ,λίγο που δεν τον δανείζουν ποια εύκολα, φαίνεται να βάζει μυαλό.
- Μα τι μπορεί να κάνει ποια , πρέπει να δουλεύει 20 χρόνια χωρίς να ξοδεύει τίποτα για να ξεχρεώσει. Δέν γίνεται .....
- Κοίτα της είπα ,ξέρει ότι να ξεχρεώσει τελείως δεν γίνεται , αλλά έκανε ένα σχέδιο να πάει ποιο πέρα. Πήγε κατ αρχήν να ζητήσει μια αύξηση από το αφεντικό του και μετά λέει να κόψει λίγο τα έξοδα.
- Πόση αύξηση παιδί μου να πάρει
- Μάνα θέλει να παίρνει 4.000 το μήνα αντί 3.650
- Μα πάλι δεν φτάνουν και ποιος σου λέει ότι μπορεί το αφεντικό να τα δώσει?
- Γιαυτό θέλει και να ξοδεύει μόνο 5.900 τον μήνα αντί 6.500 που ξόδευε πέρυσι και κλαίγεται και στο αφεντικό για την αύξηση.
- ??? Μα πάλι ξοδεύει πολλά παραπάνω από όσα βγάζει και έχει και το παλιό το χρέος.
- ..............(Τώρα το βούλωσα εγώ.)
- Αν είναι φίλος σου και τον αγαπάς ,να του πεις να κόψει και άλλο τα έξοδα του , να βρει μια δεύτερη δουλειά και να προσεύχεται στον Θεό γιατί μόνο με θαύμα σώζεται.
- Εντάξει μάνα θα του το πω .

Από την προετοιμασία μου.
Τι είναι δημόσιο χρέος;
Όταν οι ανάγκες μιας χώρας δεν καλύπτονται από το ΑΕΠ (ακαθάριστο εγχώριο προϊόν) αυτή χώρα καταφεύγει στον δανεισμό. Το ποσό που χρωστάει διαχρονικά η χώρα ,είναι το δημόσιο χρέος, το οποίο συνήθως εκφράζεται σε ποσοστό του ΑΕΠ.Το ΑΕΠ της Ελλάδας υπολογίζεται περίπου στα 260 Δις το χρόνο.
Τα δημόσια έσοδα από όλες τις πηγές (Φόροι,ΦΠΑ κλπ) ήταν για το 2009 , 50,4 Δις και τα έξοδα περίπου 84 δις .Το έλλειμμα λοιπόν του δημόσιου προϋπολογισμού, μόνο για την προηγούμενη χρονιά ήταν 33 περίπου δις (το 12,7% του ΑΕΠ).
Το Δημόσιο όμως, την περασμένη χρονιά δανείστηκε πολλά παραπάνω από το έλλειμμα , γύρω στα 55 Δις για να καλύψει χρεολύσια παλαιότερων δανείων που έπρεπε να πληρωθούν.
Τα ελλείμματα αφορούν τη διαφορά εσόδων – εξόδων (τα έξοδα περιλαμβάνουν , όπως και στις επιχειρήσεις τους τόκους ,αλλά δεν περιλαμβάνουν τα χρεολύσια) κάθε χρόνο.
Το Σχέδιο Σταθερότητας του Υπ. Οικονομικών προβλέπει αύξηση των εσόδων στα 57 Δις. ,περιορισμό των εξόδων στα 80 περίπου Δις. και επακόλουθη μείωση του ελλείμματος
Χρέος είναι αυτό που χρωστάμε σήμερα συνολικά και προέρχεται από την συσσώρευση των ελλειμμάτων διαχρονικά. Συνήθως το χρέος αυξάνεται πιο γρήγορα από το άθροισμα των ελλειμμάτων, γιατί πολλές φορές τα ελλείμματα δεν περιλαμβάνουν όλες τις δαπάνες.

326 δις. ευρώ επίσημο χρέος του Ελληνικού Δημοσίου για το 2010
+ 30 -40 δις. ευρώ ομόλογα του Δημοσίου, που έχουν στην κατοχή τους τα ασφαλιστικά ταμεία και οι άλλοι φορείς του Δημόσιου τομέα (το λεγόμενο ενδοκυβερνητικό χρέος- απαιτείται μάλιστα «επικαιροποίηση» του ποσού αυτού)
+25 δις. ευρώ δάνεια εγγυημένα από το Δημόσιο
+8 δις. ευρώ χρέη για «δεδουλευμένα» προς κατασκευαστικές εταιρείες, προμηθευτές των νοσοκομείων και άλλους φορείς
+ 1,7 δις. ομόλογα που θα δοθούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση για χρέη προς αυτήν
+1,3 δις. κόστος αποζημιώσεων εργαζομένων στην Ολυμπιακή (άλλο κρυμμένο Βατοπέδι εδώ).
+1,0 δις. κόστος αναδρομικής χορήγησης επιδομάτων (επίδομα Λάφκα, δικαστικοί κλπ)
Σύνολο χρέους έως εδώ: 403 δις. ευρώ !
Αλλά δυστυχώς έχει και άλλα
Στα 403 δις ευρώ πρέπει να προσθέσουμε και 450 δις ευρώ, το αναλογιστικό άνοιγμα των Ασφαλιστικών Ταμείων (τόσα θα μας λείπουν τα επόμενα χρόνια για συντάξεις και δημόσια περίθαλψη ,αν δεν λυθεί το ασφαλιστικό).
Με λίγα λόγια χρωστάμε ένα σύνολο της τάξης του 853 δις. ευρώ!, δηλαδή 77.500 ευρώ για κάθε έναν από τα 11 εκ, Έλληνες!
Σε αυτά δεν περιλαμβάνεται το πακέτο στήριξης των τραπεζών ύψους μέχρι 28 δις. ευρώ, μέρος του οποίου θεωρείται κάποιας μορφής «επένδυση» στο κεφάλαιο των τραπεζών, ενώ κάποιο άλλο μέρος αποτελείται από εγγυήσεις που θα αναγκασθεί να καλύψει το κράτος.
Ακόμα λίγα απλά μαθηματικά για την κατά κεφαλή επιβάρυνση του δημόσιου χρέους. Από τα 11 εκ. Έλληνες μόνο οι μισοί κάνουν φορολογική δήλωση (δηλαδή μόνο 5,5 εκ. έχουν κάποιο εισόδημα για να συμβάλουν στην εξόφληση του χρέους ) . Αυτό μόνο του κατανέμει την επιβάρυνση για τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό σε πάνω από 150.000/ άτομο. Συνεχίζουμε, από τα 5,5 εκ. που έχουν κάποιο εισόδημα πάνω από 3,5 εκ δηλώνουν εισόδημα κάτω από 1000 ευρώ / μήνα. Μένουν 2 εκατομμύρια σκάρτα με χρέος ανά κεφαλή κοντά στο μισό εκατομμύριο ευρώ ο καθένας ,αλλά μην τους το πείτε γιατί αν καταλάβουν τι τους περιμένει, θα φύγουν (πάλι οι μισοί τουλάχιστον) στο εξωτερικό για να γλυτώσουν .

Spread. Είναι το καθαρό κέρδος στο επιτόκιο δανεισμού. πχ μια τράπεζα δίνει για καταθέσεις 2% επιτόκιο και δανείζει όποιον χρειάζεται τα ίδια χρήματα, με 6%. Η διαφορά 6-2 = 4 είναι το κέρδος της τράπεζας (ή spread).

Μια δύσκολη λύση που μπορεί όμως να μεθοδευτεί είναι α) Επιπλέον μείωση των εξόδων .Κομμένες οι σπατάλες από άκρο σε άκρο το δημοσίου . Κομμένες οι κουρσάρες και οι 15 αστυνομικοί που φυλάνε κάθε δήμαρχο και κάθε κλητήρα . Κομμένες οι δεξιώσεις και τα ταξίδια με 250 άτομα συνοδεία στο Ουζμπεκιστάν .Κομμένη η λογική ότι χρειαζόμαστε για ένα πιστοποιητικό άλλον υπάλληλο να παραλαμβάνει την αίτηση ,άλλο να την πρωτοκολεί ,άλλον να την διαβάζει ,άλλον να γράφει ,άλλον να υπογράφει κλπ . Κομμένες οι συντάξεις στα 42 και οι ανάπηροι που κάνουν δέκαθλο.Κομμένες οι επιχορηγήσεις σε κάθε συντεχνία που εκβιάζει ή έχει κεκτημένα. Κομμένη η πλάκα και ο χαβαλές γενικά στο δημόσιο . β) Εστίαση στην ανάπτυξη, για παραγωγή επιπλέον πλούτου (δεύτερη δουλειά το είπε η μάνα μου) .Βιομηχανία δεν θα κάνουμε ίσως ποτέ αλλά μπορούμε να παράγουμε ενέργεια από ήλιο και αέρα όσο κανείς άλλος, μπορούμε να έχουμε ακόμα ποιο μεγάλες τράπεζες σ όλα τα Βαλκάνια, ποιοτικό τουρισμό όλο τον χρόνο,ακόμα μεγαλύτερη ναυτιλία ,νέα γεωργία που θα ξαναανακαλύψει την αξία του ελαιόλαδου και των κρασιών μας και ιχθυοκαλλιέργειες να τρώει όλη η Ευρώπη, αλλά και βιοτεχνολογία και πληροφορική και σύγχρονα θεραπευτήρια όπου θα θεραπεύουμε όλους τους γείτονες μας αλλά και νέα δίκτυα δρόμων ,σιδηροδρόμων ,λιμανιών τηλεπικοινωνιών με δημόσιες επενδύσεις από το ΕΣΠΑ .Όμως έλεος ,μόνο δίκτυα και νοσοκομεία ,σχολεία κλπ όχι άλλες δημόσιες επιχειρήσεις που στοιχίζουν τετραπλάσια, χρεώνουν πενταπλάσια, και παράγουν τεράστια ελλείμματα συνεχώς. γ) Όχι άλλη φορολογία σ αυτούς που ήδη πληρώνουν (εξαιρούνται από αυτό μόνο οι φοροφυγάδες) ,γιατί αυτό σκοτώνει την ανάπτυξη και μειώνοντας την κατανάλωση ,μειώνει τελικά τα έσοδα από φόρους δ) Οχι άλλη μαύρη οικονομία όχι άλλη φοροδιαφυγή . Ταμειακές και βιβλία εσόδων εξόδων σε όλους - χωρίς καμία εξαίρεση. Τσακίστε στα πρόστιμα γιατρούς ,εργολάβους, εστιάτορες και κουλουρτζίδες που δέν κόβουν αποδείξεις. Κλείστε τους τα ιατρεία και πάρτε τους τις άδειες. ε) Προσευχή να ξυπνήσει η ΕΕ και να αντιληφθεί ότι παίζονται πολλά όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για την Ευρώπη. Η λύσσα των τραπεζιτών της ΕΚΤ και των διορισμένων της κομισιόν για την άτακτη Ελλάδα κρύβει τις δικές τους ευθύνες για την κατάρρευση του παγκόσμιου συστήματος αλλά και την βαθιά τους αδιαφορία για μια άλλη Ευρώπη που ονειρευόμαστε στα νιάτα μας.